Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026

Τα χρονικά της Calle della Aquae στη Βενετία και στο νησί της Κέρκυρας

San Giacomo (Παλαιό δημαρχείο Κέρκυρας, Παλαιό Θέατρο Σαν Τζάκομο) στην Ευγενίου Βουλγάρεως(Calle della aquae)

Αν και οι περισσότεροι δρόμοι της Κέρκυρας μετονομάστηκαν επίσημα μετά την Ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα, η μνήμη της βενετσιάνικης «Calle dell'Acque» παραμένει ζωντανή στην καρδιά της Παλιάς Πόλης. Το όνομα διαμορφώθηκε σταδιακά κατά τη διάρκεια του 17ου αιώνα και παγιώθηκε τον 18ο αιώνα προκύπτοντας μέσα από την καθημερινή βενετσιάνικη πρακτική της «συνοικιακής ονοματοδοσίας» καθώς η συγκεκριμένη περιοχή αναπτύχθηκε πολεοδομικά απευθείας από τους ίδιους τους Βενετούς.

Καθώς η πόλη επεκτεινόταν έξω από το φρούριο (δημιουργώντας τη συνοικία Campiello και το Ξώποργο), οι Βενετοί έδιναν στους δρόμους ονόματα με βάση το ποιος έμενε εκεί. Όταν οι Aquavitari (παραγωγοί αποσταγμάτων/νερών) συγκεντρώθηκαν σε αυτό το σημείο, ο δρόμος άρχισε φυσικά να αποκαλείται από τη διοίκηση και τους εμπόρους Calle delle Acque (και στην τοπική κερκυραϊκή διάλεκτο παραφράστηκε ως Καρντελάκουες).

 Στη Βενετία η  Calle delle Acque είναι ένας χαρακτηριστικός, στενός δρόμος (calle) που βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο της Βενετίας, στην περιοχή (sestiere) του San Marco. Στη Βενετία, η λέξη "Acque"  χρησιμοποιούνταν κατά την Αναγέννηση και το Μπαρόκ για να περιγράψει τα αποστάγματα. Το όνομά της ("Δρόμος των Νερών") συνδέεται ιστορικά με την παρουσία παλιών καταστημάτων που πουλούσαν ιαματικά νερά, αρώματα ή λικέρ (όπως οι aquavitari). 

Η ιστορία της Calle de le Acque είναι άμεσα συνδεδεμένη με την καθημερινή ζωή, τις γαστρονομικές συνήθειες και το εμπόριο της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας κατά τον 16ο, 17ο και 18ο αιώνα. 

Οι Aquavitari ξεκίνησαν ως παρακλάδι της πανίσχυρης συντεχνίας των Φαρμακοποιών (Speziali), καθώς τα πρώτα αποστάγματα θεωρούνταν φάρμακα. Το 1614, το Συμβούλιο των Δέκα της Βενετίας τους αναγνώρισε ως ανεξάρτητη, επίσημη συντεχνία (Scuola). Η Calle delle Acque έγινε το επίκεντρο αυτής της δραστηριότητας, καθώς εκεί συγκεντρώθηκαν τα περισσότερα εργαστήρια και καταστήματά τους.

Αν περπατούσατε στον δρόμο αυτόν τον 17ο αιώνα, η ατμόσφαιρα θα μύριζε βότανα και αλκοόλ. Η Βενετία ήταν η πρωτεύουσα του αρώματος στην Ευρώπη και οι ευγενείς αγόραζαν τα αρωματικά τους νερά από αυτόν ακριβώς τον δρόμο. 

Τα αρχεία της Βενετίας διασώζουν συγκεκριμένα ονόματα ανθρώπων που έζησαν και εργάστηκαν εκεί.

 Το 1566, ιστορικές καταγραφές (Condizioni) αναφέρουν ότι μια τέτοια επιχείρηση στην Calle delle Acque ανήκε σε μια γυναίκα, την Isabetta dalle Acque, και την διαχειρίζονταν τα αδέλφια Alvise και Girolamo Giusto. Το 1712, ένας άνδρας ονόματι G. Maria Pillotti (ή Pizzotti) διηύθυνε ένα από τα πιο γνωστά bottega da acque της γειτονιάς, και οι ντόπιοι τον φώναζαν με το παρατσούκλι "dall'Acque" (ο κύριος από τα Νερά), λόγω του επαγγέλματός του.

Στη Κέρκυρα, σύμφωνα με τοπογραφικό σχεδιάγραμμα του στενού δρόμου calle delle aquae που βρίσκουμε στο βιβλίο της αρχιτέκτονος Α. Αγοροπούλου-Μπιρμπιλή 'Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΝΕΤΟΚΡΑΤΙΑΣ'  (σελ 117) το οποίο υπάρχει σε πρώτη δημοσίευση από τη βιβλιοθήκη Civica Correr, Βενετία, βλέπουμε ότι κατα μήκος του δρόμου υπάρχουν αρκετά καταστήματα Lambicco. 

 Η ιταλική λέξη lambicco σημαίνει άμβυκας (το κοινώς λεγόμενο καζάνι απόσταξης ή λαμπίκος). Πρόκειται για τη συσκευή που χρησιμοποιείται για την απόσταξη υγρών, δηλαδή για την παραγωγή αλκοολούχων ποτών (όπως το τσίπουρο, η γκράπα και το ούζο) ή για την εκχύλιση αιθέριων ελαίων και αρωμάτων από βότανα. Η λέξη έχει βαθιές ρίζες που συνδέονται άμεσα με την ιστορία της Calle de le Acque. Προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη άμβυξ (κύπελλο, δοχείο απόσταξης). Οι Άραβες αλχημιστές τελειοποίησαν τη συσκευή κατά τον Μεσαίωνα και μέσω της Βενετίας και του εμπορίου η λέξη πέρασε στα ιταλικά ως lambicco.

Οι τεχνίτες που έδιναν το όνομά τους στις οδούς Calle de le Acque στη Βενετία και την Κέρκυρα είχαν ως βασικό εργαλείο της δουλειάς τους τον lambicco. Μέσα σε αυτά τα χάλκινα καζάνια έβραζαν τα σταφύλια ή τα βότανα για να φτιάξουν τα περίφημα «νερά» τους (αποστάγματα).


 Η διαδικασία απόσταξης στα παλιά βενετσιάνικα εργαστήρια των Aquavitari κατά τον 17ο και 18ο αιώνα συνδύαζε τη μεσαιωνική αλχημεία με την πρώιμη βιομηχανική χημεία. Οι τεχνίτες χρησιμοποιούσαν τον παραδοσιακό χάλκινο άμβυκα (lambicco), ο οποίος λειτουργούσε με βάση τις διαφορετικές θερμοκρασίες βρασμού των υγρών.

 Οι Βενετσιάνοι μάστορες γνώριζαν καλά ότι δεν ήταν όλο το απόσταγμα κατάλληλο για κατανάλωση. Χώριζαν τη διαδικασία σε διάφορα μέρη. Οι πρώτες σταγόνες που έβγαιναν. Περιείχαν τοξικές ουσίες (όπως μεθανόλη) και είχαν απαίσια μυρωδιά, οπότε τις πετούσαν ή τις κρατούσαν για καθαρισμό. Το μεσαίο και καλύτερο κομμάτι της απόσταξης. Ήταν το καθαρό, αρωματικό και ασφαλές οινόπνευμα που χρησιμοποιούσαν για τα λικέρ και τα ποτά τους.Το τελευταίο μέρος, το οποίο ήταν αδύναμο σε αλκοόλ και γεμάτο βαριά, δυσάρεστα έλαια. Αυτή η λεπτή και χειροκίνητη διαδικασία γινόταν καθημερινά στα εργαστήρια της Calle de le Acque, παράγοντας τα προϊόντα που έκαναν τον δρόμο διάσημο σε όλη την Ευρώπη. Οι Βενετσιάνοι Aquavitari μετέτρεψαν τον αρωματισμό των αποσταγμάτων σε πραγματική υψηλή τέχνη.

Τα αποστάγματα που έβγαιναν από τον άμβυκα ήταν εξαιρετικά ξηρά και δυνατά. Για να γίνουν τα δημοφιλή ηδύποτα (λικέρ) που αγαπούσε η βενετσιάνικη αριστοκρατία, οι Aquavitari πρόσθεταν στο τέλος ένα σιρόπι από καθαρή ζάχαρη (που έφτανε με καράβια από την Κύπρο και την Αίγυπτο) ή μέλι, δημιουργώντας τα γλυκά, αρωματικά ποτά που σερβίρονταν στα Botteghe da Acque.

Κατά τον 16ο, 17ο και 18ο αιώνα, τα όρια μεταξύ φαρμακείου, αλχημείας και ποτοποιίας ήταν εξαιρετικά ρευστά. Τα αρωματικά αποστάγματα που παρασκευάζονταν στην Calle de le Acque δεν προορίζονταν αρχικά για διασκέδαση, αλλά θεωρούνταν ισχυρά φάρμακα, ικανά να θεραπεύσουν από μια απλή δυσπεψία μέχρι και τη θανατηφόρα πανώλη.

Οι Aquavitari χρησιμοποιούσαν τα «Νερά» τους με ποικίλους τρόπους στην ιατρική της εποχής, ως Αντισηπτικό και Τονωτικό για την απολύμανση των πληγών, των χειρουργικών εργαλείων και των χεριών των γιατρών.  Σε περιόδους μεγάλων επιδημιών (όπως η τρομερή πανώλη της Βενετίας το 1630), οι γιατροί συνιστούσαν στους πολίτες να πίνουν ένα μικρό ποτήρι acquavite κάθε πρωί με άδειο στομάχι. Πίστευαν ότι το αλκοόλ «θωράκιζε» τα εσωτερικά όργανα και εμπόδιζε τα «μιάσματα» (τον μολυσμένο αέρα) να εισχωρήσουν στο σώμα.

 Οι Καρμελίτες μοναχοί της Βενετίας (και αργότερα οι Aquavitari του δρόμου) παρασκεύαζαν ένα διάσημο απόσταγμα μελισσόχορτου. Χρησιμοποιούνταν ως ηρεμιστικό για το άγχος, την υστερία, τις αϋπνίες, αλλά και για τα νευρικά λιποθυμικά επεισόδια των ευγενών κυριών.

 Αρωματοθεραπεία κατά των Επιδημιών

Επειδή τον 17ο αιώνα πίστευαν ότι οι ασθένειες μεταδίδονται μέσω των δυσάρεστων οσμών (θεωρία των μιασμάτων), τα Acque Odorifere (αρωματικά νερά από λεβάντα, δεντρολίβανο και εσπεριδοειδή) που έφτιαχναν στον δρόμο είχαν ζωτική ιατρική σημασία. Οι γιατροί της πανώλης γέμιζαν τα χαρακτηριστικά «ράμφη» των μασκών τους με υφάσματα ποτισμένα σε αυτά τα αποστάγματα, ενώ οι ευγενείς ψέκαζαν τα ρούχα τους για να κρατήσουν τον θάνατο μακριά.

Η Calle de le Acque τόσο στη Βενετία όσο και στη Κέρκυρα αποτελούσαν την πιο ζωντανή αγορά της πόλης. Εκτός από τα εργαστήρια των Aquavitari, ο συγκεκριμένος δρόμος και τα στενά που τον περιβάλλουν φιλοξενούσαν μια τεράστια ποικιλία επαγγελματιών και καταστημάτων κατά τον 16ο έως τον 18ο αιώνα όπως εμπόρους υφασμάτων. Η περιοχή έσφυζε από πολυτελή καταστήματα που πουλούσαν πολύτιμα βενετσιάνικα βελούδα, μεταξωτά από την Ανατολή και δαντέλες. Στο νησί της Κέρκυρας στο δρόμο της Calle delle aquae συναντάμε, ακόμα, αρκετά καταστήματα Spezieria, Pelizzer, Cordoner, Calzolajo, Sartor, Orefice και Peruchier.

Speziali da Medicina ή Spezieria (Φαρμακοποιοί): Εκτός από τα οινοπνεύματα, στη γειτονιά υπήρχαν κλασικά φαρμακεία της εποχής που πουλούσαν βότανα, μπαχαρικά, αλλά και την περίφημη Θηριακή (Theriaca), το παγκόσμιο αντίδοτο για τις ασθένειες που παρασκευαζόταν με επίσημη κρατική άδεια στη Βενετία.

 Στη Βενετία υπήρχαν οι Artigiani di Maschere (Τεχνίτες Μασκών): Λόγω της αυξανόμενης ζήτησης για το βενετσιάνικο Καρναβάλι, στα στενά αυτά λειτουργούσαν εργαστήρια των targheri και maschereri (τεχνίτες μασκών), οι οποίοι τροφοδοτούσαν με μεταμφιέσεις τους θαμώνες των γύρω καφέ.

Στη Κέρκυρα τα παραπάνω καταστήματα έσφιζαν από τη ζωή των ευγενών ,ραφτάδες, γουναράδικα, χρυσοχοεία, περούκες, τσαγκάρικα πουλώντας τον απαραίτητο ιματισμό της καθημερινότητας.

H λέξη peruchier (ή peruquier) -της βενετσιάνικης διαλέκτου- σημαίνει περουκάς (ο κατασκευαστής, στυλίστας ή πωλητής περουκών).

Κατά τον 18ο αιώνα, η Βενετία ζούσε στην εποχή του απόλυτου θεάματος και του Καρναβαλιού. Οι ευγενείς, τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες, θεωρούσαν απαραίτητο στοιχείο της εμφάνισής τους τις τεράστιες, λευκές, πουδραρισμένες περούκες. Έτσι, οι peruchieri έγιναν μια από τις πιο προσοδοφόρες, σεβάσμιες και πολυάσχολες συντεχνίες της πόλης. Τα εργαστήριά τους βρίσκονταν συχνά πολύ κοντά στην Calle de le Acque καθώς οι πελάτες τους αγόραζαν αρωματικά νερά (κολόνιες) από τους Aquavitari για να αρωματίζουν τις περούκες και τα μαλλιά τους.

Κατά τον Μεσαίωνα και την Αναγέννηση, οι pelizzeri αποτελούσαν μία από τις πιο παλιές, πλούσιες και σεβάσμιες συντεχνίες (Scuola) της Βενετίας.

 Η κοινωνικές ανάγκες: Οι βενετσιάνοι ευγενείς, οι δικαστές και οι ανώτατοι κρατικοί αξιωματούχοι (όπως οι Savii και οι Procuratori) φορούσαν μακριά, βαριά ενδύματα, τα οποία ήταν εσωτερικά επενδεδυμένα με πολυτελείς γούνες από ερμίνα, σαμούρι ή κουνάβι, ως σύμβολο του πλούτου και του κύρους τους.

 Η σύνδεση με το εμπόριο: Λόγω των εμπορικών της σχέσεων με τη Μαύρη Θάλασσα, τη Ρωσία και τις βόρειες χώρες, η Βενετία εισήγαγε τεράστιες ποσότητες ακατέργαστων. Οι pelizzeri αναλάμβαναν την επεξεργασία τους στα εργαστήριά τους. Οι γουναράδες είχαν πολύ έντονη παρουσία στο οικονομικό κέντρο της πόλης. 


Στη Βενετία, η spezieria δεν ήταν ένα απλό κατάστημα, αλλά ένας χώρος υψηλής επιστήμης και εμπορίου. Όπως αναφέραμε, οι Aquavitari (οι παραγωγοί των «νερών» και των αποσταγμάτων της Calle de le Acque) ξεκίνησαν την ιστορία τους ως μέλη της πανίσχυρης συντεχνίας των Speziali. Πολλές φορές, μια spezieria της περιοχής του San Marco διέθετε στο πίσω μέρος της έναν δικό της άμβυκικη (lambicco) για να αποστάζει τα βότανα που πουλούσε στο μπροστινό μέρος του καταστήματος.

Κατά τον 18ο αιώνα, οι spezierie της Βενετίας (όπως και τα botteghe da acque) έγιναν πολύ δημοφιλή κέντρα συνάντησης της αριστοκρατίας. Οι ευγενείς πήγαιναν εκεί όχι μόνο για να αγοράσουν φάρμακα ή αρώματα για τις περούκες τους, αλλά για να συζητήσουν για πολιτική, να μάθουν τα τελευταία κουτσομπολιά της πόλης και να σχολιάσουν τις θεατρικές παραστάσεις. Η Calle de le Acque και τα μαγαζιά της έγιναν τόσο δημοφιλή κοινωνικά αξιοθέατα, που τράβηξαν την προσοχή των αρχών της Βενετίας για λόγους δημόσιας τάξης.

Το 1739 εκδόθηκε επίσημο διάταγμα από την κυβέρνηση της Βενετίας, το οποίο απαγόρευε ρητά στους ιδιοκτήτες αυτών των καταστημάτων (bottegheri da acque) να δέχονται ή να κρύβουν στους χώρους τους μασκοφορεμένους ανθρώπους (άτομα που φορούσαν τις παραδοσιακές βενετσιάνικες μάσκες του Καρναβαλιού) κατά τις γιορτινές ημέρες μέχρι την ώρα του Εσπερινού. Οι αρχές φοβούνταν ότι η ανωνυμία της μάσκας μέσα στα πολυσύχναστα καφέ της περιοχής διευκόλυνε τις πολιτικές συνωμοσίες, τα τυχερά παιχνίδια και τις παράνομες συναντήσεις.

Το βενετσιάνικο όνομα Calle della aquae της Κέρκυρας διατηρήθηκε για αιώνες μέχρι τα τέλη της Ενετοκρατίας (τέλη 18ου αιώνα). Η μεγάλη αλλαγή έγινε επίσημα στις 23 Οκτωβρίου 1865. Λίγο μετά την Ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα, το Επαρχιακό Συμβούλιο αποφάσισε τον «εξελληνισμό» των λατινικών ονομάτων της πόλης. Τότε, η Calle delle Acque μετονομάστηκε επίσημα σε οδό Ευγενίου Βουλγάρεως, προς τιμήν του μεγάλου Κερκυραίου λόγιου του Διαφωτισμού.








Copyright Έλενα Παπάζη


Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026

Οι ροζ αποχρώσεις της Κέρκυρας του 2026

 


















Φωτογραφίες Copyright  Έλενα Παπάζη


Catharina van Hemessen, 1548 και η πρώτη γνωστή αυτοπροσωγραφία υπογράφεται απο μια γυναίκα καλλιτέχνη


 Στη σκηνή του 1548 , η φαν Χέμεσσεν φοράει ένα μαύρο φόρεμα με κόκκινα βελούδινα μανίκια και ένα σεμνό κάλυμμα στα μαλλιά. Αντί να κοιτάξει απευθείας το βλέμμα του θεατή, κοιτάζει πέρα ​​από αυτά, με την προσοχή της να αποσπάται στιγμιαία από τον ημιτελή πίνακα στο καβαλέτο της, δηλώνοντας μια διακριτική παρουσία αλλά κρύβωντας επιμελώς την ανάγκη της για προβολή. Μια λατινική επιγραφή στο επάνω αριστερό μέρος του πάνελ διακηρύσσει με υπερηφάνεια την πατρότητα της καλλιτέχνιδας, δηλώνοντας ότι «Εγώ, η Καταρίνα φαν Χέμεσσεν, ζωγράφισα τον εαυτό μου».


Το πρωτοποριακό αυτοπορτρέτο της Φλαμανδής καλλιτέχνιδας άνοιξε το δρόμο για παρόμοιους αυτοαναφορικούς πίνακες από μεταγενέστερες διασημότητες όπως η Αρτεμισία Τζεντιλέσκι , ο Βίνσεντ βαν Γκογκ και ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ.  Η ζωγράφος ήταν 20 ετών, ζωγράφισε αυτό που πιστεύεται ευρέως ότι είναι η παλαιότερη γνωστή αυτοπροσωπογραφία καλλιτέχνη εν ώρα εργασίας.

Η Καταρίνα φαν Χέμεσσεν (1528 – μετά το 1587) ήταν Φλαμανδή ζωγράφος της περιόδου της Αναγέννησης. Στο σωστό μέρος τη σωστή στιγμή, γεννήθηκε στην Αμβέρσα το 1528. Εκείνη την εποχή, η πόλη ήταν η σημαντικότερη εμπορική μητρόπολη στη βορειοδυτική Ευρώπη. Κατά τη διάρκεια αυτής της Χρυσής Εποχής , η Αμβέρσα γνώρισε επίσης την καλλιτεχνική της ακμή. Εκατοντάδες καλλιτέχνες εργάζονταν στην πόλη. Η οικογένεια Van Hemessen έπαιξε σημαντικό ρόλο σε αυτό. 

Ο Θρήνος του Χριστού. Λάδι σε πάνελ Ζωγραφικής. Καταρίνα βαν Χέμεσεντο περ.1550.  Snijders & Rockoxhuis Ολλανδία.

 Είναι η πρώτη γυναίκα ζωγράφος για την οποία υπάρχει διασωζόμενη τεκμηρίωση. Είναι κατά κύριο λόγο γνωστή για μια σειρά από μικρού μεγέθους πορτρέτα γυναικών, τα οποία ολοκλήρωσε κατά το χρονικό διάστημα από τα τέλη της δεκαετίας του 1540 ως τις αρχές της δεκαετίας του 1550, ενώ παράλληλα δημιούργησε και ορισμένες θρησκευτικού θέματος συνθέσεις.

 Στο δρόμο των γυναικών της εποχής εκείνης, που ήθελαν να γίνουν ζωγράφοι, υπήρχαν πολλά εμπόδια. Η εκπαίδευση περιλάμβανε την ανατομία πτωμάτων και τη μελέτη γυμνών ανδρικών μορφών, ενώ το σύστημα μαθητείας σήμαινε ότι ο μαθητευόμενος όφειλε να μένει με κάποιον μεγαλύτερό του καλλιτέχνη επί 4 ή 5 χρόνια, συχνά ξεκινώντας από ηλικίες 9 ως 15 ετών. Για τους λόγους αυτούς οι γυναίκες καλλιτέχνιδες ήταν ιδιαίτερα σπάνιες και όσες τα κατάφερναν είχαν ως δάσκαλο κάποιον στενό συγγενή τους, όπως στην περίπτωση της φαν Χέμεσσεν, που είχε ως δάσκαλο τον πατέρα της, Γιαν Σάντερς φαν Χέμεσσεν, διακεκριμένου μανιεριστή ζωγράφου στην Αμβέρσα, ο οποίος είχε σπουδάσει στην Ιταλία. Η Καταρίνα έγινε το πρώτο θηλυκό μέλος στη Συντεχνία του Αγίου Λουκά και είχε τρεις μαθητές όπου ο πατέρας της ήταν κοσμήτορας. 

Αν παρατηρήσει κανείς τα έργα της θα δει οτί προσδίδει σε πρόσωπα των σκηνικών της κάποια δικά της χαρακτηριστικά ως προς τα ζυγωματικά του προσώπου της.

Catharina van Hemessen, Ανάπαυση κατά τη φυγή προς την Αίγυπτο, περ. 1550

 Η φαν Χέμεσσεν έγινε επιτυχημένη ζωγράφος. Απέκτησε σημαντικό προστάτη στο πρόσωπο της Μαρίας της Αυστριακής (1505 - 1558), η οποία ήταν αντιβασίλισσα στις Κάτω Χώρες εν ονόματι του αδελφού της Καρόλου Κουίντου. Το 1554 η φαν Χέμεσσεν νυμφεύτηκε τον Κρίστιαν ντε Μόριεν (Christian de Morien), οργανίστα στον Ιερό Ναό της Παναγίας, του Καθεδρικού Ναού της Αμβέρσας, που εκείνη την εποχή ήταν πολύ σημαντική θέση. Το 1556, όταν η Μαρία παραιτήθηκε από το αξίωμά της και επέστρεψε στην Ισπανία, η Καταρίνα και ο σύζυγός της μετακόμισαν, ύστερα από πρόσκληση της προστάτιδάς τους, στην Ισπανία. Δυο χρόνια αργότερα η Μαρία απεβίωσε αλλά είχε προλάβει να δώσει στην Καταρίνα μια αξιόλογη δια βίου σύνταξη. Το ζευγάρι επέστρεψε στην Αμβέρσα, όπου καταγράφεται το 1661. Εκείνη την εποχή ήσαν άτεκνοι. Ο σύζυγος της Καταρίνα έλαβε διορισμό για να εργαστεί στο Σερτόχενμπος ('s-Hertogenbosch) και το ζευγάρι μετακόμισε εκεί περί το 1565.

 Κατά τη διάρκεια του βίου της μνημονεύεται από δύο Ιταλούς βιογράφους καλλιτεχνών, τον Λοντοβίκο Γκουιτσιαρντίνι στην περιγραφή των Κάτω Χωρών του το 1567 και τον Τζόρτζιο Βαζάρι στο Vite του 1568.

Η Καταρίνα φαν Χέμεσσεν απεβίωσε μετά το 1587.








Πηγές

Smithsonian magazine

Wikipedia

Visitflanders

Obelisk art history

Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026

Υμπέρ Ρόμπερ , κανένας ζωγράφος δεν απαθανάτησε την ερειπιοαγραφία όπως εκείνος

Ερημίτης που προσεύχεται στα ερείπια ρωμαϊκού ναού


 Ήταν Γάλλος ζωγράφος, σχεδιαστής, χαράκτης και δάσκαλος σχεδίου. Έζησε την ακμή της βασιλείας του Λουδοβίκου ΙΣΤ΄, τον οποίο υπηρέτησε σε διάφορα αξιώματα, όπως ως σχεδιαστής κήπων. Γλίτωσε ως εκ θαύματος την εκτέλεση κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης και ήταν ένας από τους συμβούλους και επιμελητές του νεοϊδρυθέντος Μουσείου του Λούβρου.

Αποτέλεσε έναν από τους κύριους Γάλλους καλλιτέχνες του 18ου αιώνα και είναι ιδιαίτερα γνωστός για τις τοιχογραφίες, τα τοπία του και τις γραφικές απεικονίσεις κλασικών ερειπίων στην Ιταλία και τη Γαλλία.

Άποψη του λιμανιού της Ριπέτα στη Ρώμη, περ. 1766, παρουσιάζει το Αρχαίο Ρωμαϊκό Πάνθεον δίπλα σε φανταστικό λιμάνι.

Ο Υμπέρ Ρομπέρ γεννήθηκε στο Παρίσι στις 22 Μαΐου 1733. Ο πατέρας του ήταν στην υπηρεσία του μαρκήσιου Φρανσουά-Ζοζέφ ντε Σουαζέλ, κορυφαίου διπλωμάτη από τη Λωρραίνη. Τελείωσε τις σπουδές του στο Ιησουιτικό Κολέγιο της Ναβάρας στο Παρίσι το 1751 και μαθήτευσε στο εργαστήριο του γλύπτη Μισέλ-Ανζ Σλοντζ που του δίδαξε σχέδιο και προοπτική και τον ενθάρρυνε να στραφεί στη ζωγραφική. Το 1754 έφυγε για τη Ρώμη στην υπηρεσία του Ετιέν-Φρανσουά ντε Σουαζέλ, γιο του εργοδότη του πατέρα του, ο οποίος είχε διοριστεί πρέσβης της Γαλλίας και αργότερα έγινε υπουργός Εξωτερικών του Λουδοβίκου ΙΕ΄, το 1758.

Η θριαμβική αψίδα της Οράνζ (Λούβρο)

 Πέρασε 11 ολόκληρα χρόνια στη Ρώμη, αξιοσημείωτο χρονικό διάστημα. Αφού τελείωσε η επίσημη μαθητεία του στη Γαλλική Ακαδημία της Ρώμης, άρχισε να ζει από τα έργα που παρήγαγε. Τον Απρίλιο του 1760, με τον αββά ντε Σαιν-Νον και τον Φραγκονάρ επισκέφθηκε την Πομπηία, τη νότια Ιταλία και τη Σικελία. Ο μαρκήσιος ντε Μαρινί, διευθυντής των κτηρίων του βασιλιά, παρακολουθούσε την εξέλιξή του σε αλληλογραφία με τον Νατουάρ, διευθυντή της Γαλλικής Ακαδημίας, ο οποίος παρότρυνε τους υποτρόφους να σχεδιάζουν έξω στη φύση. Ο Ρομπέρ δεν χρειαζόταν καμία παρότρυνση: σχέδια από τα σκίτσα του τεκμηριώνουν τα ταξίδια του. Στη Βίλα ντ' Έστε, στο Τίβολι, φιλοτέχνησε με κόκκινο παστέλ σειρά σχεδίων με αρχαία κτήρια μέσα σε ρημαγμένα πάρκα που παίρνουν ζωή από πλήθος μικρών μορφών.

Η πισίνα κολύμβησης.Βασισμένος σε ένα στοίχημα με τη βασίλισσα Μαρία Αντουανέτα, ο αδελφός του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΣΤ΄, κόμης ντ' Αρτουά, έχτισε ένα κιόσκι αναψυχής στα περίχωρα του Παρισιού σε μόλις εξήντα τέσσερις ημέρες χάρη στην εργασία περισσότερων από οκτακοσίων τεχνιτών. Οι έξι πίνακες του Ρομπέρ με ιταλικά τοπία τοποθετήθηκαν σε ένα περίτεχνο λουτρό, γεγονός που οδήγησε στο κυρίαρχο θέμα τους, το νερό. 

 Η αντίθεση ανάμεσα στα ερείπια της αρχαίας Ρώμης και τη ζωή της εποχής του προκάλεσε το έντονο ενδιαφέρον του. Εργάστηκε για ένα διάστημα στο εργαστήριο του Τζιοβάνι Πάολο Πανίνι, από τον οποίο επηρεάστηκε. Περνούσε το χρόνο του παρέα με νέους καλλιτέχνες στον κύκλο του Τζοβάνι Μπατίστα Πιρανέζι, των οποίων οι φανταστικές ρομαντικές αναπαραστάσεις κλασικών μνημείων, ενταγμένων σε εξιδανικευμένο περιβάλλον, τον επηρέασαν τόσο πολύ που απέκτησε το ψευδώνυμο Ο Ρομπέρ των ερειπίων για τις πολλές απεικονίσεις ρωμαϊκών μνημείων και ερειπίων. Οι συλλογές του με σκίτσα και σχέδια που συγκέντρωσε στη Ρώμη του παρείχαν τα μοτίβα που δούλεψε σε πίνακες ζωγραφικής σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του.




Επέστρεψε στο Παρίσι το 1765 και την επόμενη χρονιά έγινε δεκτός στη Βασιλική Ακαδημία Ζωγραφικής και Γλυπτικής, με τον πίνακα Το λιμάνι της Ρώμης, διακοσμημένο με διάφορα μνημεία αρχιτεκτονικής, αρχαίας και σύγχρονης. Στην πρώτη έκθεση του Ρομπέρ στο Σαλόν του 1767, αποτελούμενη από 13 πίνακες και πολλά σχέδια, ο Ντενί Ντιντερό έγραψε: «Οι ιδέες που ξυπνούν τα ερείπια μέσα μου είναι μεγάλες». Εξέθετε έργα του σε κάθε Σαλόν μέχρι το 1802. Διορίστηκε διαδοχικά «Σχεδιαστής των Κήπων του Βασιλιά», «Φύλακας των Πινάκων του Βασιλιά» και «Φύλακας του Μουσείου και Σύμβουλος της Ακαδημίας».


 Τον Οκτώβριο του 1793, κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, ο Ρομπέρ συνελήφθη. Κατά τη διάρκεια των δέκα μηνών της κράτησής του φιλοτέχνησε πολλά σχέδια, ζωγράφισε τουλάχιστον 53 καμβάδες και πολυάριθμες σκηνές της ζωής στη φυλακή σε πιάτα.[5] Απελευθερώθηκε μία εβδομάδα μετά την πτώση του Ροβεσπιέρου, έχοντας γλυτώσει τη γκιλοτίνα όταν στη θέση του εκτελέστηκε ένας άλλος κρατούμενος με το ίδιο όνομα. [6]Κατά την Επανάσταση καταστράφηκαν αρκετά έργα του. Στη συνέχεια, τοποθετήθηκε στην επιτροπή των πέντε υπεύθυνων για το νεοϊδρυθέν Μουσείο του Λούβρου στο παλάτι του Λούβρου.


 Υπήρξε παραγωγικότατος καλλιτέχνης, το έργο του περιλαμβάνει ίσως 1.000 πίνακες και 10.000 σχέδια. [7] Πέραν των ιταλικών τοπίων, προ-ρομαντικής έμπνευσης, ζωγράφισε σκηνές από γαλλικές πόλεις και τις Βερσαλλίες, καθώς και ρωμαϊκά μνημεία της νότιας Γαλλίας: Η θριαμβική αψίδα της Οράνζ, Εσωτερικό του ναού της Άρτεμης στη Νιμ, Γέφυρα του Γκαρ, έργα που εξέθεσε στο Σαλόν του 1787. Διεύθυνε επίσης τα σχέδια διαρρύθμισης κήπων στις Βερσαλλίες, το κάστρο του Ραμπουγιέ, τη Μερβίλ, την Κομπιένη κα.


Ο Ρομπέρ είχε σχεδιάσει τις διακοσμήσεις για ένα μικρό θέατρο σε νέα πτέρυγα στο παλάτι των Βερσαλλιών. Σχεδιασμένο για να φιλοξενεί περίπου 500 άτομα, αυτό το θέατρο χτίστηκε από το καλοκαίρι του 1785 και άνοιξε στις αρχές του 1786. Προοριζόταν να αντικαταστήσει το θέατρο της πριγκιπικής αυλής που ήταν πολύ παλιό και πολύ μικρό, αλλά καταστράφηκε την εποχή του Λουδοβίκου Φιλίππου. Μια ακουαρέλα του σχεδίου του Ρομπέρ βρίσκεται στα Εθνικά Αρχεία στο Παρίσι.


Ο Υμπέρ Ρομπέρ πέθανε σε ηλικία 75 ετών στο Παρίσι στις 15 Απριλίου 1808.







Πηγές

Wikipedia

Metmuseum

Pump hist


Τετάρτη 28 Οκτωβρίου 2026

Ειδικοί αφαίρεσαν τρεις συναρπαστικές, αιωνόβιες τοιχογραφίες από τα τείχη ενός γαλλικού μοναστηριού κάνοντας μια σπουδαία ανακάλυψη για την ιστορία της τέχνης

 


Από το 1911, μια εκπληκτική σειρά τοιχογραφιών του Γάλλου συμβολιστή καλλιτέχνη Οντιλόν Ρεντόν κοσμεί τους τοίχους της βιβλιοθήκης του  Abbaye de Fontfroide , ενός κιστερκιανού μοναστηριού του 11ου αιώνα στη Ναρμπόν της Γαλλίας.

Πλαισιωμένες από ξύλινες βιβλιοθήκες, οι ταινίες Le Jour ( Ημέρα ) και La Nuit ( Νύχτα ) έχουν μήκος μεγαλύτερο από 6 μέτρα η καθεμία και απεικονίζουν πανοραμικά τοπία, ζώα, ανθρώπους και έντονες ανθοσυνθέσεις. Πάνω από την πόρτα, μια τρίτη τοιχογραφία, η Le Silence ( Σιωπή ), δείχνει μια φιγούρα που θυμίζει μοναχό με το δάχτυλο σηκωμένο στα χείλη του, περιτριγυρισμένη από κίτρινα άνθη.

Οι συντηρητές αφαίρεσαν τα πάνελ από τις τοιχογραφίες για πρώτη φορά, για να τα δανείσουν σε μια έκθεση στο Παρίσι. Από κάτω, ανακάλυψαν κάτι που κανείς δεν είχε ξαναδεί: πολύχρωμα σχέδια, επίσης του Ρεντόν, σκιτσαρισμένα απευθείας στον τοίχο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα σκίτσα μοιάζουν χαλαρά με τις φιγούρες και τους χαρακτήρες που εμφανίζονται στις ολοκληρωμένες τοιχογραφίες που είναι τοποθετημένες από πάνω τους, αλλά είναι αισθητά μικρότερες και πιο πολύχρωμες. Οι ερευνητές δεν είναι σίγουροι γιατί τα σχεδίασε ο Ρεντόν. Ήταν δοκιμές για την τελική τοιχογραφία; Ή μήπως ήταν αποτυχημένες προσπάθειες για μια τοιχογραφία, ζωγραφισμένη απευθείας στον τοίχο της βιβλιοθήκης;

Ο Ρεντόν ήρθε για πρώτη φορά στο Φοντφροϊντ κατόπιν παραγγελίας του Γκυστάβ Φαγιέτ , ενός φίλου και εξέχοντος συλλέκτη που αγόρασε το πρώην αβαείο το 1908. Σε μια προσπάθεια να το μετατρέψει από μεσαιωνικό θρησκευτικό χώρο σε έναν σύγχρονο, δημιουργικό, ο Φαγιέτ χρηματοδότησε κάθε είδους ανακαινίσεις και εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας ανακατασκευασμένης εκκλησίας με βιτρό σε στιλ αρ νουβό.

Μετά από μια αρχική επίσκεψη το 1908, ο Ρεντόν επέστρεψε στο αβαείο για μια 10ήμερη διαμονή τον Μάρτιο του 1910. Με την ολοκλήρωση των ανακαινίσεων στη βιβλιοθήκη, ο Ρεντόν είχε μια καλύτερη αίσθηση για το πώς θα εμφανίζονταν στον χώρο οι τοιχογραφίες του, τις οποίες ζωγράφιζε στο Παρίσι. 

Αφαιρέθηκαν από τους τοίχους για πρώτη φορά και τα πάνελ συγκαταλέγονται πλέον στα 86 έργα τέχνης του Ρεντόν που εκτίθενται αυτή τη στιγμή στο Fondation Louis Vuitton στο Παρίσι, στο πλαίσιο μιας έκθεσης για την κληρονομιά του Φαγιέτ.

Η έκθεση « Gustave Fayet: Συλλέκτης-Σχεδιαστής » παρουσιάζει περισσότερα από 250 έργα, ένα από τα οποία αποτελούσε τη συλλογή του Fayet, καθώς και 374 δικές του δημιουργίες. Η έκθεση θα περιλαμβάνει 10 καμβάδες του Vincent van Gogh , 78 του Paul Gauguin και μια μικρή ποικιλία έργων των Edgar Degas , Paul Cézanne , Henri Matisse , Pierre-Auguste Renoir και πολλών άλλων.





Πηγές

Smithsonian magazine, άρθρο του Κρίστιαν Θόρσπεργκ


Ποιος έιναι ο ζωγράφος που φιλοτέχνησε την ιστορική αυλαία του Θεάτρου San Giacomo της Κέρκυρας η οποία κινδυνέυει να καταστραφεί εντελώς.

Η παραμελημένη ιστορική αυλαία του Buzatto στη σημερινή τραγική της κατάσταση.Φωτογραφία από δημοσίευση στα κοινωνικά δίκτυα.Φωτογραφία Χρυσούλα Τόμπρου.


Ο Βενετός ζωγράφος και σύμβουλος της Ακαδημίας Καλών Τεχνών της Βενετίας που φιλοτέχνησε την περίφημη ιστορική αυλαία ήταν ο Τζοβάνι Μπουζάτο (Giovanni Buzatto)που συχνά αναφέρεται σε ιστορικές πηγές ως Busatto, ο οποίος γεννήθηκε στη Βιτσέντζα το 1806 και πέθανε το 1886. Γεννήθηκε στη Βιτσέντζα από οικογένεια ξυλουργών. Σπούδασε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Βενετίας με δασκάλους τον Teodoro Matteini και τον Natale Schiavoni. Αργότερα, εκλέχθηκε καθηγητής σχεδίου στην ίδια Ακαδημία.

Η μνημειώδης αυτή αυλαία δημιουργήθηκε για το ιστορικό θέατρο Σαν Τζιάκομο (Teatro di San Giacomo) της Κέρκυρας. Το έργο απεικονίζει μια εμβληματική σκηνή από την Οδύσσεια του Ομήρου, και συγκεκριμένα την υποδοχή του Οδυσσέα από τον βασιλιά Αλκίνοο στη χώρα των Φαιάκων.

Η αυλαία αυτή αποτέλεσε ένα από τα ελάχιστα κειμήλια που διασώθηκαν από τους καταστροφικούς γερμανικούς βομβαρδισμούς του 1873 και του 1943. Αργότερα μεταφέρθηκε και κόσμησε τη σκηνή του μεταγενέστερου (και επίσης κατεστραμμένου πλέον) Παλαιού Δημοτικού Θεάτρου Κέρκυρας.

Εξειδικεύτηκε στη δημιουργία μνημειωδών αυλαιών για μεγάλα θέατρα. Ξεχωρίζει η αυλαία του Μεγάλου Θεάτρου La Fenice στη Βενετία (1837), με θέμα την «Είσοδο του Ενρίκο Ντάντολο στην Κωνσταντινούπολη». 

Ο Giovanni Busato ζωγράφισε μια αυλαία, που τώρα έχει χαθεί, που απεικόνιζε την είσοδο του Θεοδώριχου στη Ραβέννα.Φωτογραφία Giovanni Sassi.

 Εκτός από τη δημιουργία σημαντικών ιστορικών αυλαιών για σπουδαία ιταλικά θέατρα ,όπως η περίφημη αυλαία για το Gran Teatro La Fenice της Βενετίας το 1837, ο καλλιτέχνης βίωσε μια περίοδο εξορίας που τον οδήγησε να ταξιδέψει εκτενώς, εργαζόμενος στη Ρωσία και την Ελλάδα. 

Το πέρασμά του από το Ιόνιο ενίσχυσε τη φήμη του ως κορυφαίου θεατρικού σκηνογράφου και ζωγράφου, ανοίγοντάς του τον δρόμο για να αναλάβει αργότερα την εμβληματική αυλαία του Teatro La Fenice στη Βενετία.

Το πέρασμα του Giovanni Busato από την Κέρκυρα αποτελεί μια άκρως ενδιαφέρουσα ιστορία, καθώς συνδυάζει έναν μεγάλο έρωτα, την πολιτική εξορία και τη δημιουργία ενός εμβληματικού έργου για την πολιτιστική κληρονομιά του νησιού.

Σύμφωνα με τα αρχεία του βιογραφικού λεξικού Treccani, ο Busato πριν εδραιώσει πλήρως την καριέρα του στην Ιταλία, ερωτεύτηκε παράφορα μια Ελληνίδα. Για χάρη της αποφάσισε να την ακολουθήσει και να εγκατασταθεί για ένα διάστημα στην Κέρκυρα, η οποία εκείνη την εποχή (υπό τη Βρετανική Προστασία) αποτελούσε ισχυρό πολιτιστικό κέντρο με έντονες ιταλικές επιρροές. Αργότερα, λόγω της συμμετοχής του στις επαναστατικές μάχες του 1848 στο Μαργκέρα, αναγκάστηκε να εξοριστεί. 

Λέγεται ότι ο καλλιτέχνης, για να αποδώσει τα πρόσωπα των Φαιάκων στον μνημειώδη καμβά (διαστάσεων 7,20 x 4,50 μέτρων), χρησιμοποίησε ως μοντέλα τους ίδιους τους ανθρώπους του θεάτρου – ηθοποιούς, μουσικούς και τεχνικούς της Κέρκυρας.

Όταν το San Giacomo σταμάτησε να λειτουργεί ως θέατρο, η πολύτιμη αυτή αυλαία μεταφέρθηκε για να κοσμήσει το Νέο Δημοτικό Θέατρο Κέρκυρας. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου (1943), οι γερμανικοί εμπρηστικοί βομβαρδισμοί κατέστρεψαν ολοσχερώς το Νέο Θέατρο και μαζί αμέτρητους θησαυρούς. Ωστόσο, η συγκεκριμένη αυλαία του Busato σώθηκε σαν από θαύμα και αποτελεί ένα από τα ελάχιστα διασωθέντα κειμήλια εκείνης της χρυσής θεατρικής περιόδου του νησιού.

Τιμήθηκε με τον τίτλο του Ιππότη (Cavaliere) δύο φορές: το 1834 για το πορτρέτο του Πάπα Γρηγορίου ΙΣΤ΄ και το 1882 με το παράσημο του Στέμματος της Ιταλίας.

Το θέμα: Η επιλογή του επεισοδίου κατά το οποίο ο Οδυσσέας γίνεται δεκτός από τον Αλκίνοο στο νησί των Φαιάκων —ένα σκηνικό βαθιά ριζωμένο στη γεωγραφία της ελληνικής μυθολογίας— ανέδειξε τις έννοιες του ταξιδιού, της φιλοξενίας και της κλασικής αρχαιότητας, ανταποκρινόμενο στα εκλεπτυσμένα, καλλιεργημένα γούστα της τοπικής αριστοκρατίας και των διανοουμένων της εποχής.

Η δημιουργία μιας αυλαίας θεάτρου (sipario) όπως αυτές που έφτιαχνε ο Busato στην Κέρκυρα και τη Βενετία, απαιτούσε μήνες προετοιμασίας και ειδικές εγκαταστάσεις τη περίοδο του 1800.

Τα προσχέδια (Bozzetti). Ο Busato ξεκίνούσε πάντα με μικρά σχέδια σε χαρτί με μελάνι ή μολύβι, προτού δημιουργήσει ένα υπό κλίμακα έγχρωμο μοντέλο (bozzetto) σε καμβά για να πάρει την έγκριση των επιτροπών του θεάτρου.

 Ράψιμο και προετοιμασία: Τεράστια κομμάτια από λινό ή βαμβακερό ύφασμα ράβονταν μαζί για να σχηματίσουν την τελική επιφάνεια (συχνά ξεπερνούσε τα 30–50 τετραγωνικά μέτρα). Το ύφασμα τεντωνόταν σε ειδικά ξύλινα πλαίσια στο πάτωμα ή σε τεράστιους τοίχους και περνιόταν με ένα μείγμα κόλλας και γύψου (προετοιμασία) για να μπορεί να δεχτεί το χρώμα.

 Ζωγραφική σε όρθια στάση ή περπάτημα: Οι ζωγράφοι χρησιμοποιούσαν μακριά πινέλα (σαν κοντάρια). Πολλές φορές, όταν το έργο ήταν στο πάτωμα, περπατούσαν πάνω του φορώντας μόνο κάλτσες, χρησιμοποιώντας ως οδηγό ένα τετραγωνισμένο πλέγμα για να μεταφέρουν το μικρό σχέδιο στις τεράστιες διαστάσεις. Τα χρώματα ήταν συνήθως υδατοδιαλυτά με βάση τη ζωική κόλλα (τέμπερα), ώστε η αυλαία να παραμένει εύκαμπτη και να μπορεί να τυλίγεται χωρίς να σπάει το χρώμα.






Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026

Το χειρόγραφο του Βόινιτς ήταν δεμένο με λάθος σειρά για εξακόσια χρόνια, σύμφωνα με νέα μελέτη


Το χειρόγραφο του Βόινιτς έχει προβληματίσει τους αποκρυπτογράφους, τους γλωσσολόγους και τους μελετητές του Μεσαίωνα για περισσότερο από έναν αιώνα. Μια νέα μελέτη προσφέρει μια νέα αιτία για το πρόβλημα. Κάποιος έδεσε λάθος το βιβλίο τον 15ο αιώνα, επομένως οι σελίδες βρίσκονται σε λάθος σειρά.

Το χειρόγραφο είναι ένας μεσαιωνικός κώδικας φτιαγμένος από φύλλα περγαμηνής, χρονολογημένος με άνθρακα στις αρχές του 1400. Οι 240 σελίδες του περιέχουν περίπου 38.000 λέξεις σε μια άγνωστη γραφή που ονομάζεται Voynichese, καθώς και σχέδια ανθρώπων, φυτών και αστρολογικών συμβόλων. Ένας αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας κατείχε πρώτα το βιβλίο και ο Wilfrid Voynich αγόρασε τον τόμο το 1912. Η βιβλιοθήκη σπάνιων βιβλίων του Πανεπιστημίου Yale φυλάσσει το χειρόγραφο από το 1969.

Η Λίζα Φάγκιν Ντέιβις, εκτελεστική διευθύντρια της Μεσαιωνικής Ακαδημίας της Αμερικής, εντόπισε περίεργα φυσικά χαρακτηριστικά καθώς μετρούσε πόσοι γραμματείς αντέγραψαν το κείμενο. Η γραφή εναλλάσσεται από σελίδα σε σελίδα με τρόπους που δεν βγάζουν νόημα. Αρκετά σχέδια ξεκινούν επίσης από τη μία σελίδα και εμφανίζονται σε μια άλλη σελίδα μακριά, με πολλές σελίδες να βρίσκονται ενδιάμεσα.


Ο Ντέιβις συνεργάστηκε με τον Κόλιν Λέιφιλντ, ερευνητή πληροφοριακών συστημάτων στο Πανεπιστήμιο της Μάλτας. Η μελέτη τους δημοσιεύτηκε στις 19 Οκτωβρίου στο περιοδικό Digital Medievalist. Οι δυο τους υποστηρίζουν ότι κάποιος που δεν μπορούσε να διαβάσει το κείμενο συνέδεσε τις σελίδες με λάθος σειρά.

Τα μεσαιωνικά βιβλία συνήθως ξεκινούσαν με φύλλα περγαμηνής διπλωμένα στη μέση. Κάθε διπλωμένο φύλλο ονομάζεται δίφυλλο. Περίπου πέντε από αυτά τοποθετούνταν το ένα πάνω στο άλλο για να σχηματίσουν ένα φύλλο, και μια στοίβα από φύλλα ήταν δεμένα κατά μήκος της ράχης. Οι Ντέιβις και Λέιφιλντ λένε ότι το χειρόγραφο Βόινιτς ακολούθησε ένα άλλο σχέδιο. Ο δημιουργός σκόπευε να διαβαστεί ένα σύνολο χαλαρών διφυλλίων, που ονομάζονται singulions, σε ακολουθία και ποτέ να μην τοποθετούνται σε φύλλα.

Άλλοι ερευνητές έχουν υποστηρίξει στο παρελθόν ότι οι σελίδες είναι εκτός σειράς. Αυτή η ομάδα δοκίμασε την ιδέα με αριθμούς. Ο Layfield χρησιμοποίησε λανθάνουσα σημασιολογική ανάλυση, μια γλωσσική μέθοδο που εφευρέθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1980 για να βρει κρυμμένα μοτίβα στο κείμενο. Η μέθοδος λειτουργεί καλά με μικρά σύνολα δεδομένων. Τα σύγχρονα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης χρειάζονται τεράστιους σωρούς εκπαιδευτικού κειμένου και το χειρόγραφο προσφέρει μόνο περίπου 35.000 λέξεις.



Πηγές

archaeologymag, Nτάριο Ράντλεϊ

Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026

Η Ιστορία πίσω από τον μύθο της Officina Profumo-Farmaceutica di Santa Maria Novella

 


Η Officina Profumo-Farmaceutica di Santa Maria Novella βρίσκεται στη Φλωρεντία της Τοσκάνης και θεωρείται το παλαιότερο ενεργό φαρμακείο-αρωματοποιείο στον κόσμο.

Η Ιστορία πίσω από τον Μύθο

Ιδρύθηκε το 1221 από Δομινικανούς μοναχούς οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στο μοναστήρι της Santa Maria Novella και άρχισαν να καλλιεργούν βότανα στον κήπο τους για να παρασκευάζουν θεραπευτικά βάλσαμα και φάρμακα για το ιατρείο της μονής. Το Άνοιγμα στο Κοινό έγινε το 1612. Η φήμη των γιατρικών τους εξαπλώθηκε τόσο πολύ, που το φαρμακείο άνοιξε επίσημα τις πόρτες του για το ευρύ κοινό.

 Η Αρχιτεκτονική του μπαίνοντας από τη διακριτική είσοδο θυμίζει περισσότερο παλάτι ή καθεδρικό ναό, με νωπογραφίες (φρέσκο) στις οροφές, κρυστάλλινους πολυελαίους και αντίκες γοτθικών ξύλινων ντουλαπιών. Η κεντρική αίθουσα πωλήσεων ήταν αρχικά παρεκκλήσι του 14ου αιώνα.


Το Άρωμα της Βασίλισσας: Acqua della Regina


Το άρωμα που συνεχίζει να πωλείται μέχρι σήμερα ονομάζεται Acqua della Regina (Το Νερό της Βασίλισσας) το οποίο δημιουργήθηκε το 1533 από τους μοναχούς ειδικά για τη 14χρονη τότε Κατερίνα των Μεδίκων (Catherine de' Medici), ως δώρο για τον γάμο της με τον μελλοντικό βασιλιά της Γαλλίας, Ερρίκο Β'.

Μια Καινοτομία στην Ιστορία: Θεωρείται ένα από τα πρώτα αρώματα στην ιστορία που χρησιμοποίησε ως βάση το αλκοόλ αντί για λάδι ή ξύδι, επιτρέποντάς του να διατηρείται περισσότερο και να ταξιδέψει ανέπαφο μέχρι τη γαλλική αυλή. Πρόκειται για ένα φρέσκο, εσπεριδοειδές άρωμα με νότες από ιταλικά εσπεριδοειδή, νερόλι και λεβάντα.


Πηγές

Farmaceutica di Santa Maria Novella