Η Συνθήκη των τεχνών

Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 2026

Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική αναβλίζει από το χωριό Σιναράδες της Κέρκυρας

Φωτογραφίες Copyright Έλενα Παπάζη

Η αλληγορία της νίκης της Βενετίας επί των Οθωμανών σε ιστορική χαλκογραφία και η έμπνευση του Αντόνιο Βιβάλντι από τη νίκη του 1716 στη Κέρκυρα

Αλληγορία της νίκης της Βενετίας επί των Οθωμανών στην Κέρκυρα (1716), με τα πορτρέτα του δόγη Giovanni II Corner και του στρατάρχη Johann Mathias von der Schulenburg, διοικητή των ενετικών ενόπλων δυνάμεων. Engraving, Dillingen 1718. Συλλογή Σπύρου Γαούτση, Κέρκυρα.

Η «Αλληγορία της νίκης της Βενετίας επί των Οθωμανών στην Κέρκυρα» αναφέρεται σε μια διάσημη ιστορική χαλκογραφία και αλληγορικό έργο του 1718, που δημιουργήθηκε στο Ντίλινγκεν για να τιμήσει την επιτυχημένη άμυνα της Κέρκυρας έναντι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1716.

Μια αλληγορική χαλκογραφία που εκδόθηκε στο Ντίλινγκεν το 1718. Οι απεικονιζόμενες προσωπικότητες: Περιλαμβάνει τα πορτρέτα του Δόγη Τζιοβάνι Β' Κορνέρ (Giovanni II Corner) και του Στρατάρχη Γιόχαν Ματίας φον ντερ Σούλενμπουργκ (Johann Mathias von der Schulenburg), του Σάξονα διοικητή που ηγήθηκε της ηρωικής άμυνας του νησιού που βρισκόταν υπό βενετική κατοχή.

Ένα από τα σπουδαιότερα αριστουργήματα του Αντόνιο Βιβάλντι. Πρόκειται για το μοναδικό ορατόριο του συνθέτη που έχει διασωθεί ολόκληρο και αποτελεί ένα κορυφαίο δείγμα μουσικής προπαγάνδας και αλληγορίας της εποχής Μπαρόκ. Η σύνθεση και η πρώτη του παρουσίαση έγιναν στη Βενετία το Νοέμβριο του 1716, αμέσως μετά τη λήξη της πολιορκίας της Κέρκυρας.

Η Βιβλική Ιστορία ως Πολιτική Αλληγορία.

Το λατινικό λιμπρέτο, γραμμένο από τον Ιάκοπο Κασέτι, βασίζεται στη βιβλική ιστορία της Ιουδίθ από την Παλαιά Διαθήκη. Όταν ο στρατός των Ασσυρίων, υπό τον στρατηγό Ολοφέρνη, πολιορκεί την ισραηλιτική πόλη Βεθούλια, η όμορφη εβραία χήρα Ιουδίθ πηγαίνει στο στρατόπεδο του εχθρού για να ζητήσει έλεος. Ο Ολοφέρνης τη γοητεύεται, μεθάει κατά τη διάρκεια ενός συμποσίου και, μόλις αποκοιμιέται, η Ιουδίθ τον αποκεφαλίζει με το ίδιο του το σπαθί, σώζοντας τον λαό της. Για το κοινό της Βενετίας το 1716, οι συμβολισμοί πίσω από τους χαρακτήρες ήταν ξεκάθαροι:

Ιουδίθ (Juditha): Αντιπροσώπευε τη Βενετία (Γαληνοτάτη Δημοκρατία).

Ολοφέρνης(Holofernes): Συμβόλιζε τον Σουλτάνο και την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Βεθούλια: Η πολιορκημένη πόλη ήταν η Κέρκυρα.

Άβρα (Abra): Η πιστή υπηρέτρια της Ιουδίθ συμβόλιζε τη χριστιανική πίστη και τις συμμαχίες της Βενετίας.

H Ιουδιθ αποκεφαλίζει τον Ολοφέρνη, Καραβάτζιο Μερίτζι

Μουσική Ιδιοφυΐα και Ιδιαιτερότητες

Το έργο χαρακτηρίζεται ως «ιερό στρατιωτικό ορατόριο»

Για να αποδώσει το δραματικό και πολεμικό κλίμα, ο Βιβάλντι χρησιμοποίησε μια τεράστια ποικιλία οργάνων, πολλά από τα οποία ήταν σπάνια ακόμη και για την εποχή του, όπως η viola d'amore, chalumeaux (πρόδρομος του κλαρινέτου), θεόρβες, μαντολίνα και σπάνια είδη βιολιών. Το ορατόριο κλείνει με έναν θριαμβευτικό χορωδιακό ύμνο, όπου η Ιουδίθ (Βενετία) υμνείται ως η «Βασίλισσα της Θάλασσας» που κατανίκησε τους βαρβάρους, φέρνοντας ξανά την ειρήνη στην Αδριατική.

Copyrights

Στο γραφικό χωριό Χωροεπισκόποι της Κέρκυρας

Φωτογραφίες Copyright Έλενα Παπάζη

Μάρκος Ζαβιτζιάνος

Ο Αγιογράφος, Ζαβιτσιάνος 1914

Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη από ελληνική οικογένεια από την Κέρκυρα . Ο πατέρας του ήταν γιατρός και η μητέρα του, γαλλικής καταγωγής, ήταν ερασιτέχνης καλλιτέχνης. Σπούδασε στο Ελληνορθόδοξο Κολλέγιο Phanar αλλά, το 1902, η οικογένειά του επέστρεψε στην Κέρκυρα.

Πύλη ναού Αγίας Κερκύρας, Ζαβιτζιάνος, 1918-19

Το 1903 πήγε στο Μόναχο , όπου σπούδασε από το 1906 στην Ακαδημία Καλών Τεχνών υπό τον ζωγράφο Gabriel von Hackl . Έκανε και μαθήματα χαρακτικής . Κατά την παραμονή του εκεί έγινε στενός φίλος με τον συγγραφέα Κωνσταντίνο Θεοτόκη , έναν από τους πρώτους Έλληνες σοσιαλιστές, και επηρεάστηκε έντονα από τις ιδέες του. Σε ηλικία μόλις είκοσι τριών ετών, ενεπλάκη βαθιά στη διαμάχη γύρω από το μαρξιστικό εμπνευσμένο βιβλίο, Our Common Goal (Το Κοινωνικόν μας Ζήτημα), by Georgios Skleros γράφοντας πολλά κομμάτια για το λογοτεχνικό περιοδικό Ο Νουμάς.

Λιτρουβιό, Ζαβιτζιάνος, 1915

Ο Ζαβιτσιάνος επέστρεψε στην Κέρκυρα το 1911, όπου συνεργάστηκε με τον Κωνσταντίνο Θεοτόκη για τη δημιουργία της «Σοσιαλιστικής Λέσχης Κέρκυρας». Την επόμενη χρονιά, εξέθεσε τα έργα του στο Ζάππειο και άρχισε να συμμετέχει σε μια κοινωνία καλλιτεχνών γνωστή ως «Η Συντροφιά των Εννέα». Για το υπόλοιπο της ζωής του, ήταν ένας παραγωγικός εκθέτης. σε όλη την Ελλάδα καθώς και στο Παρίσι και το Βερολίνο.

Επιστροφή στο χωριό, Ζαβιτζιάνος, 1915

Το 1911 επιστρέφει στην Κέρκυρα και συνεργάζεται με τον Κωσταντίνο Θεοτόκη για την ίδρυση του Σοσιαλιστικού Ομίλου. Δύο χρόνια μετά, γίνεται ένα από τα ιδρυτικά μέλη της καλλιτεχνικής εταιρείας « Συντροφιά των εννέα». Στο φιλολογικό περιοδικό «Κερκυραϊκή Ανθολογία» που εκδίδει η καλλιτεχνική εταιρεία δημοσιεύει ποιήματα και εικαστικά έργα του. Παράλληλα, εκθέτει έργα του στο Ζάππειο, την Αθήνα και το Παρίσι. Το 1936 εκθέτει χαρακτικά του στη Μπιενάλε της Βενετίας.

Στο Μαντούκι, Ζαβιτζιάνος, 1913

Το 1912 έδωσε εικονογραφήσεις για το μυθιστόρημα του Θεοτόκη που είχε εκδώσει η Σοσιαλιστική Λέσχη. Το 1915 ήταν ένας από τους ιδρυτές του λογοτεχνικού περιοδικού Ανθολογία Κέρκυρας (Κερκυραϊκή Ανθολογία), που χρησίμευσε ως χώρος για τα χαρακτικά του. [ 1 ] Το 1917 ήταν ένα από τα ιδρυτικά μέλη της ομάδας «Ομάδα Τέχνη» (The Art Group). Άλλοι επιφανείς ζωγράφοι της ομάδας ήταν ο Νικόλαος Λύτρας , ο Κωνσταντίνος Παρθένης , ο Κωνσταντίνος Μαλέας κ.ά.

Καυγάς στην αγορά, Ζαβιτζιάνος, 1913

Από το 1919 έως το 1922, ο Ζαβιτσιάνος εργάστηκε σε μια σειρά εικονογραφήσεων για μια νέα έκδοση του Στον ήσκιο της συκιάς , μια συλλογή διηγημάτων του Δημοτικιστή συγγραφέα Πέτρου Βλαστού που δεν εκδόθηκε ποτέ. Κατά την επίσκεψή του στη Γενεύη το 1923, προσβλήθηκε από πνευμονία και πέθανε, σε ηλικία τριάντα εννέα ετών. Από τον θάνατό του έχουν γίνει επανειλημμένες αναδρομές του έργου του. Μερικά από τα χαρακτικά του εκτέθηκαν μετά θάνατον στην 20η Μπιενάλε της Βενετίας το 1936.