Ειδικοί αφαίρεσαν τρεις συναρπαστικές, αιωνόβιες τοιχογραφίες από τα τείχη ενός γαλλικού μοναστηριού κάνοντας μια σπουδαία ανακάλυψη για την ιστορία της τέχνης

 

Από το 1911, μια εκπληκτική σειρά τοιχογραφιών του Γάλλου συμβολιστή καλλιτέχνη Οντιλόν Ρεντόν κοσμεί τους τοίχους της βιβλιοθήκης του  Abbaye de Fontfroide , ενός κιστερκιανού μοναστηριού του 11ου αιώνα στη Ναρμπόν της Γαλλίας.

Πλαισιωμένες από ξύλινες βιβλιοθήκες, οι ταινίες Le Jour ( Ημέρα ) και La Nuit ( Νύχτα ) έχουν μήκος μεγαλύτερο από 6 μέτρα η καθεμία και απεικονίζουν πανοραμικά τοπία, ζώα, ανθρώπους και έντονες ανθοσυνθέσεις. Πάνω από την πόρτα, μια τρίτη τοιχογραφία, η Le Silence ( Σιωπή ), δείχνει μια φιγούρα που θυμίζει μοναχό με το δάχτυλο σηκωμένο στα χείλη του, περιτριγυρισμένη από κίτρινα άνθη.

Οι συντηρητές αφαίρεσαν τα πάνελ από τις τοιχογραφίες για πρώτη φορά, για να τα δανείσουν σε μια έκθεση στο Παρίσι. Από κάτω, ανακάλυψαν κάτι που κανείς δεν είχε ξαναδεί: πολύχρωμα σχέδια, επίσης του Ρεντόν, σκιτσαρισμένα απευθείας στον τοίχο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα σκίτσα μοιάζουν χαλαρά με τις φιγούρες και τους χαρακτήρες που εμφανίζονται στις ολοκληρωμένες τοιχογραφίες που είναι τοποθετημένες από πάνω τους, αλλά είναι αισθητά μικρότερες και πιο πολύχρωμες. Οι ερευνητές δεν είναι σίγουροι γιατί τα σχεδίασε ο Ρεντόν. Ήταν δοκιμές για την τελική τοιχογραφία; Ή μήπως ήταν αποτυχημένες προσπάθειες για μια τοιχογραφία, ζωγραφισμένη απευθείας στον τοίχο της βιβλιοθήκης;

Ο Ρεντόν ήρθε για πρώτη φορά στο Φοντφροϊντ κατόπιν παραγγελίας του Γκυστάβ Φαγιέτ , ενός φίλου και εξέχοντος συλλέκτη που αγόρασε το πρώην αβαείο το 1908. Σε μια προσπάθεια να το μετατρέψει από μεσαιωνικό θρησκευτικό χώρο σε έναν σύγχρονο, δημιουργικό, ο Φαγιέτ χρηματοδότησε κάθε είδους ανακαινίσεις και εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας ανακατασκευασμένης εκκλησίας με βιτρό σε στιλ αρ νουβό.

Μετά από μια αρχική επίσκεψη το 1908, ο Ρεντόν επέστρεψε στο αβαείο για μια 10ήμερη διαμονή τον Μάρτιο του 1910. Με την ολοκλήρωση των ανακαινίσεων στη βιβλιοθήκη, ο Ρεντόν είχε μια καλύτερη αίσθηση για το πώς θα εμφανίζονταν στον χώρο οι τοιχογραφίες του, τις οποίες ζωγράφιζε στο Παρίσι. 

Αφαιρέθηκαν από τους τοίχους για πρώτη φορά και τα πάνελ συγκαταλέγονται πλέον στα 86 έργα τέχνης του Ρεντόν που εκτίθενται αυτή τη στιγμή στο Fondation Louis Vuitton στο Παρίσι, στο πλαίσιο μιας έκθεσης για την κληρονομιά του Φαγιέτ.

Η έκθεση « Gustave Fayet: Συλλέκτης-Σχεδιαστής » παρουσιάζει περισσότερα από 250 έργα, ένα από τα οποία αποτελούσε τη συλλογή του Fayet, καθώς και 374 δικές του δημιουργίες. Η έκθεση θα περιλαμβάνει 10 καμβάδες του Vincent van Gogh , 78 του Paul Gauguin και μια μικρή ποικιλία έργων των Edgar Degas , Paul Cézanne , Henri Matisse , Pierre-Auguste Renoir και πολλών άλλων.

Πηγές

Smithsonian magazine, άρθρο του Κρίστιαν Θόρσπεργκ

Ποιος έιναι ο ζωγράφος που φιλοτέχνησε την ιστορική αυλαία του Θεάτρου San Giacomo της Κέρκυρας η οποία κινδυνέυει να καταστραφεί εντελώς.

Η παραμελημένη ιστορική αυλαία του Buzatto στη σημερινή τραγική της κατάσταση.Φωτογραφία από δημοσίευση στα κοινωνικά δίκτυα.Φωτογραφία Χρυσούλα Τόμπρου.

Ο Βενετός ζωγράφος και σύμβουλος της Ακαδημίας Καλών Τεχνών της Βενετίας που φιλοτέχνησε την περίφημη ιστορική αυλαία ήταν ο Τζοβάνι Μπουζάτο (Giovanni Buzatto)που συχνά αναφέρεται σε ιστορικές πηγές ως Busatto, ο οποίος γεννήθηκε στη Βιτσέντζα το 1806 και πέθανε το 1886. Γεννήθηκε στη Βιτσέντζα από οικογένεια ξυλουργών. Σπούδασε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Βενετίας με δασκάλους τον Teodoro Matteini και τον Natale Schiavoni. Αργότερα, εκλέχθηκε καθηγητής σχεδίου στην ίδια Ακαδημία.

Η μνημειώδης αυτή αυλαία δημιουργήθηκε για το ιστορικό θέατρο Σαν Τζιάκομο (Teatro di San Giacomo) της Κέρκυρας. Το έργο απεικονίζει μια εμβληματική σκηνή από την Οδύσσεια του Ομήρου, και συγκεκριμένα την υποδοχή του Οδυσσέα από τον βασιλιά Αλκίνοο στη χώρα των Φαιάκων.

Η αυλαία αυτή αποτέλεσε ένα από τα ελάχιστα κειμήλια που διασώθηκαν από τους καταστροφικούς γερμανικούς βομβαρδισμούς του 1873 και του 1943. Αργότερα μεταφέρθηκε και κόσμησε τη σκηνή του μεταγενέστερου (και επίσης κατεστραμμένου πλέον) Παλαιού Δημοτικού Θεάτρου Κέρκυρας.

Εξειδικεύτηκε στη δημιουργία μνημειωδών αυλαιών για μεγάλα θέατρα. Ξεχωρίζει η αυλαία του Μεγάλου Θεάτρου La Fenice στη Βενετία (1837), με θέμα την «Είσοδο του Ενρίκο Ντάντολο στην Κωνσταντινούπολη». 

Ο Giovanni Busato ζωγράφισε μια αυλαία, που τώρα έχει χαθεί, που απεικόνιζε την είσοδο του Θεοδώριχου στη Ραβέννα.Φωτογραφία Giovanni Sassi.

 Εκτός από τη δημιουργία σημαντικών ιστορικών αυλαιών για σπουδαία ιταλικά θέατρα ,όπως η περίφημη αυλαία για το Gran Teatro La Fenice της Βενετίας το 1837, ο καλλιτέχνης βίωσε μια περίοδο εξορίας που τον οδήγησε να ταξιδέψει εκτενώς, εργαζόμενος στη Ρωσία και την Ελλάδα. 

Το πέρασμά του από το Ιόνιο ενίσχυσε τη φήμη του ως κορυφαίου θεατρικού σκηνογράφου και ζωγράφου, ανοίγοντάς του τον δρόμο για να αναλάβει αργότερα την εμβληματική αυλαία του Teatro La Fenice στη Βενετία.

Το πέρασμα του Giovanni Busato από την Κέρκυρα αποτελεί μια άκρως ενδιαφέρουσα ιστορία, καθώς συνδυάζει έναν μεγάλο έρωτα, την πολιτική εξορία και τη δημιουργία ενός εμβληματικού έργου για την πολιτιστική κληρονομιά του νησιού.

Σύμφωνα με τα αρχεία του βιογραφικού λεξικού Treccani, ο Busato πριν εδραιώσει πλήρως την καριέρα του στην Ιταλία, ερωτεύτηκε παράφορα μια Ελληνίδα. Για χάρη της αποφάσισε να την ακολουθήσει και να εγκατασταθεί για ένα διάστημα στην Κέρκυρα, η οποία εκείνη την εποχή (υπό τη Βρετανική Προστασία) αποτελούσε ισχυρό πολιτιστικό κέντρο με έντονες ιταλικές επιρροές. Αργότερα, λόγω της συμμετοχής του στις επαναστατικές μάχες του 1848 στο Μαργκέρα, αναγκάστηκε να εξοριστεί. 

Λέγεται ότι ο καλλιτέχνης, για να αποδώσει τα πρόσωπα των Φαιάκων στον μνημειώδη καμβά (διαστάσεων 7,20 x 4,50 μέτρων), χρησιμοποίησε ως μοντέλα τους ίδιους τους ανθρώπους του θεάτρου – ηθοποιούς, μουσικούς και τεχνικούς της Κέρκυρας.

Όταν το San Giacomo σταμάτησε να λειτουργεί ως θέατρο, η πολύτιμη αυτή αυλαία μεταφέρθηκε για να κοσμήσει το Νέο Δημοτικό Θέατρο Κέρκυρας. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου (1943), οι γερμανικοί εμπρηστικοί βομβαρδισμοί κατέστρεψαν ολοσχερώς το Νέο Θέατρο και μαζί αμέτρητους θησαυρούς. Ωστόσο, η συγκεκριμένη αυλαία του Busato σώθηκε σαν από θαύμα και αποτελεί ένα από τα ελάχιστα διασωθέντα κειμήλια εκείνης της χρυσής θεατρικής περιόδου του νησιού.

Τιμήθηκε με τον τίτλο του Ιππότη (Cavaliere) δύο φορές: το 1834 για το πορτρέτο του Πάπα Γρηγορίου ΙΣΤ΄ και το 1882 με το παράσημο του Στέμματος της Ιταλίας.

Το θέμα: Η επιλογή του επεισοδίου κατά το οποίο ο Οδυσσέας γίνεται δεκτός από τον Αλκίνοο στο νησί των Φαιάκων —ένα σκηνικό βαθιά ριζωμένο στη γεωγραφία της ελληνικής μυθολογίας— ανέδειξε τις έννοιες του ταξιδιού, της φιλοξενίας και της κλασικής αρχαιότητας, ανταποκρινόμενο στα εκλεπτυσμένα, καλλιεργημένα γούστα της τοπικής αριστοκρατίας και των διανοουμένων της εποχής.

Η δημιουργία μιας αυλαίας θεάτρου (sipario) όπως αυτές που έφτιαχνε ο Busato στην Κέρκυρα και τη Βενετία, απαιτούσε μήνες προετοιμασίας και ειδικές εγκαταστάσεις τη περίοδο του 1800.

Τα προσχέδια (Bozzetti). Ο Busato ξεκίνούσε πάντα με μικρά σχέδια σε χαρτί με μελάνι ή μολύβι, προτού δημιουργήσει ένα υπό κλίμακα έγχρωμο μοντέλο (bozzetto) σε καμβά για να πάρει την έγκριση των επιτροπών του θεάτρου.

 Ράψιμο και προετοιμασία: Τεράστια κομμάτια από λινό ή βαμβακερό ύφασμα ράβονταν μαζί για να σχηματίσουν την τελική επιφάνεια (συχνά ξεπερνούσε τα 30–50 τετραγωνικά μέτρα). Το ύφασμα τεντωνόταν σε ειδικά ξύλινα πλαίσια στο πάτωμα ή σε τεράστιους τοίχους και περνιόταν με ένα μείγμα κόλλας και γύψου (προετοιμασία) για να μπορεί να δεχτεί το χρώμα.

 Ζωγραφική σε όρθια στάση ή περπάτημα: Οι ζωγράφοι χρησιμοποιούσαν μακριά πινέλα (σαν κοντάρια). Πολλές φορές, όταν το έργο ήταν στο πάτωμα, περπατούσαν πάνω του φορώντας μόνο κάλτσες, χρησιμοποιώντας ως οδηγό ένα τετραγωνισμένο πλέγμα για να μεταφέρουν το μικρό σχέδιο στις τεράστιες διαστάσεις. Τα χρώματα ήταν συνήθως υδατοδιαλυτά με βάση τη ζωική κόλλα (τέμπερα), ώστε η αυλαία να παραμένει εύκαμπτη και να μπορεί να τυλίγεται χωρίς να σπάει το χρώμα.

Το χειρόγραφο του Βόινιτς ήταν δεμένο με λάθος σειρά για εξακόσια χρόνια, σύμφωνα με νέα μελέτη

Το χειρόγραφο του Βόινιτς έχει προβληματίσει τους αποκρυπτογράφους, τους γλωσσολόγους και τους μελετητές του Μεσαίωνα για περισσότερο από έναν αιώνα. Μια νέα μελέτη προσφέρει μια νέα αιτία για το πρόβλημα. Κάποιος έδεσε λάθος το βιβλίο τον 15ο αιώνα, επομένως οι σελίδες βρίσκονται σε λάθος σειρά.

Το χειρόγραφο είναι ένας μεσαιωνικός κώδικας φτιαγμένος από φύλλα περγαμηνής, χρονολογημένος με άνθρακα στις αρχές του 1400. Οι 240 σελίδες του περιέχουν περίπου 38.000 λέξεις σε μια άγνωστη γραφή που ονομάζεται Voynichese, καθώς και σχέδια ανθρώπων, φυτών και αστρολογικών συμβόλων. Ένας αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας κατείχε πρώτα το βιβλίο και ο Wilfrid Voynich αγόρασε τον τόμο το 1912. Η βιβλιοθήκη σπάνιων βιβλίων του Πανεπιστημίου Yale φυλάσσει το χειρόγραφο από το 1969.

Η Λίζα Φάγκιν Ντέιβις, εκτελεστική διευθύντρια της Μεσαιωνικής Ακαδημίας της Αμερικής, εντόπισε περίεργα φυσικά χαρακτηριστικά καθώς μετρούσε πόσοι γραμματείς αντέγραψαν το κείμενο. Η γραφή εναλλάσσεται από σελίδα σε σελίδα με τρόπους που δεν βγάζουν νόημα. Αρκετά σχέδια ξεκινούν επίσης από τη μία σελίδα και εμφανίζονται σε μια άλλη σελίδα μακριά, με πολλές σελίδες να βρίσκονται ενδιάμεσα.

Ο Ντέιβις συνεργάστηκε με τον Κόλιν Λέιφιλντ, ερευνητή πληροφοριακών συστημάτων στο Πανεπιστήμιο της Μάλτας. Η μελέτη τους δημοσιεύτηκε στις 19 Οκτωβρίου στο περιοδικό Digital Medievalist. Οι δυο τους υποστηρίζουν ότι κάποιος που δεν μπορούσε να διαβάσει το κείμενο συνέδεσε τις σελίδες με λάθος σειρά.

Τα μεσαιωνικά βιβλία συνήθως ξεκινούσαν με φύλλα περγαμηνής διπλωμένα στη μέση. Κάθε διπλωμένο φύλλο ονομάζεται δίφυλλο. Περίπου πέντε από αυτά τοποθετούνταν το ένα πάνω στο άλλο για να σχηματίσουν ένα φύλλο, και μια στοίβα από φύλλα ήταν δεμένα κατά μήκος της ράχης. Οι Ντέιβις και Λέιφιλντ λένε ότι το χειρόγραφο Βόινιτς ακολούθησε ένα άλλο σχέδιο. Ο δημιουργός σκόπευε να διαβαστεί ένα σύνολο χαλαρών διφυλλίων, που ονομάζονται singulions, σε ακολουθία και ποτέ να μην τοποθετούνται σε φύλλα.

Άλλοι ερευνητές έχουν υποστηρίξει στο παρελθόν ότι οι σελίδες είναι εκτός σειράς. Αυτή η ομάδα δοκίμασε την ιδέα με αριθμούς. Ο Layfield χρησιμοποίησε λανθάνουσα σημασιολογική ανάλυση, μια γλωσσική μέθοδο που εφευρέθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1980 για να βρει κρυμμένα μοτίβα στο κείμενο. Η μέθοδος λειτουργεί καλά με μικρά σύνολα δεδομένων. Τα σύγχρονα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης χρειάζονται τεράστιους σωρούς εκπαιδευτικού κειμένου και το χειρόγραφο προσφέρει μόνο περίπου 35.000 λέξεις.

Πηγές

archaeologymag, Nτάριο Ράντλεϊ

Η Ιστορία πίσω από τον μύθο της Officina Profumo-Farmaceutica di Santa Maria Novella

 

Η Officina Profumo-Farmaceutica di Santa Maria Novella βρίσκεται στη Φλωρεντία της Τοσκάνης και θεωρείται το παλαιότερο ενεργό φαρμακείο-αρωματοποιείο στον κόσμο.

Η Ιστορία πίσω από τον Μύθο

Ιδρύθηκε το 1221 από Δομινικανούς μοναχούς οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στο μοναστήρι της Santa Maria Novella και άρχισαν να καλλιεργούν βότανα στον κήπο τους για να παρασκευάζουν θεραπευτικά βάλσαμα και φάρμακα για το ιατρείο της μονής. Το Άνοιγμα στο Κοινό έγινε το 1612. Η φήμη των γιατρικών τους εξαπλώθηκε τόσο πολύ, που το φαρμακείο άνοιξε επίσημα τις πόρτες του για το ευρύ κοινό.

 Η Αρχιτεκτονική του μπαίνοντας από τη διακριτική είσοδο θυμίζει περισσότερο παλάτι ή καθεδρικό ναό, με νωπογραφίες (φρέσκο) στις οροφές, κρυστάλλινους πολυελαίους και αντίκες γοτθικών ξύλινων ντουλαπιών. Η κεντρική αίθουσα πωλήσεων ήταν αρχικά παρεκκλήσι του 14ου αιώνα.

Το Άρωμα της Βασίλισσας: Acqua della Regina

Το άρωμα που συνεχίζει να πωλείται μέχρι σήμερα ονομάζεται Acqua della Regina (Το Νερό της Βασίλισσας) το οποίο δημιουργήθηκε το 1533 από τους μοναχούς ειδικά για τη 14χρονη τότε Κατερίνα των Μεδίκων (Catherine de' Medici), ως δώρο για τον γάμο της με τον μελλοντικό βασιλιά της Γαλλίας, Ερρίκο Β'.

Μια Καινοτομία στην Ιστορία: Θεωρείται ένα από τα πρώτα αρώματα στην ιστορία που χρησιμοποίησε ως βάση το αλκοόλ αντί για λάδι ή ξύδι, επιτρέποντάς του να διατηρείται περισσότερο και να ταξιδέψει ανέπαφο μέχρι τη γαλλική αυλή. Πρόκειται για ένα φρέσκο, εσπεριδοειδές άρωμα με νότες από ιταλικά εσπεριδοειδή, νερόλι και λεβάντα.

Πηγές

Farmaceutica di Santa Maria Novella

Μια θαυμαστή εποχή του Παρισιού ζωντανεύει στο Ίδρυμα Γουλανδρή

  Έκθεση «Belle Époque»

31.10.2026 – 15.02.2027 

 Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή

Το Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή παρουσιάζει μια μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στην Belle Époque, μια καθοριστική περίοδο που διαμόρφωσε βαθιά την πολιτιστική και κοινωνική ιστορία της Ευρώπης.

Η έκθεση επικεντρώνεται στο Παρίσι. Μέσα από την εντυπωσιακή ανάπτυξη της αφίσας, η οποία κυριαρχεί στον δημόσιο χώρο, η «Πόλη του Φωτός» αποκαλύπτει τις φιλοδοξίες, τις ανησυχίες και τις αντιφάσεις μιας κοινωνίας σε μετάβαση: τη διεύρυνση της πρόσβασης στην τέχνη, την άνθηση του κόσμου του θεάματος, την ενδυνάμωση ενός ελεύθερου τύπου, την άνοδο της σύγχρονης διαφήμισης, καθώς και τον καθοριστικό ρόλο της βιομηχανικής ανάπτυξης.

Μέσα από περίπου 90 έργα, η έκθεση αναδεικνύει τη δημιουργική ιδιοσυγκρασία σημαντικών καλλιτεχνών όπως οι Henri de Toulouse-Lautrec, Alfons Mucha, Théophile-Alexandre Steinlen, Pierre Bonnard, Maurice Denis, Félix Vallotton και Henri-Gabriel Ibels. Στο σύνολο τους, τα έργα αυτά συνθέτουν ένα γοητευτικό πανόραμα μιας λαμπρής εποχής, της Belle Époque.

Παράλληλα, το ίδρυμα σε συνεργασία με την κεραμίστρια Ελπίδα Κουρτζή, διοργανώνει το εργαστήριο κεραμικής για ενήλικες και εφήβους 15+ «Η Belle Époque μέσα από το χώμα, το νερό και τη φωτιά» που θα πραγματοποιηθεί σε δυο συναντήσεις την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου και την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου. Αντλώντας έμπνευση από το έργα της περιοδικής έκθεσης του Ιδρύματος «BELLE ÉPOQUE», θα δημιουργήσουμε μοναδικές κεραμικές συνθέσεις από χειροποίητα πλακάκια.

Στην πρώτη συνάντηση θα δημιουργηθούν από τους επισκέπτες κεραμικές συνθέσεις από πηλό, εφαρμόζοντας την τεχνική φύλλου και χρησιμοποιώντας τα κατάλληλα εργαλεία για να χαράξουμε το έργο της επιλογής μας από την περιοδική έκθεση. Στη δεύτερη συνάντηση, επιλέγοντας μέσα από μια παλέτα χρωμάτων, θα εφαρμοστούν σμάλτα υψηλών θερμοκρασιών για να εμπλουτιστούν με αυτά την εγχάρακτη εικόνα των κεραμικών έργων. Μια εβδομάδα μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης συνάντησης οι συμμετέχοντες θα μπορούν να παραλάβουν τα κεραμικά τους από το Μουσείο σε συσκευασία δώρου.

Πηγές

Γαλλικό Ινστιτούτο

Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή

Η ανακάλυψη ενός δαχτυλιδιού μας γυρίζει εκατοντάδες χρόνια πίσω στον φάρο της Αλεξάνδρειας

  Wikimedia Commons

 Στην αρχαιότητα, οι ταξιδιώτες που ταξίδευαν στην Αίγυπτο μέσω της Μεσογείου Θάλασσας συχνά αντιμετώπιζαν επικίνδυνες συνθήκες .

Όπως έγραψε ο Έλληνας ιστορικός Διόδωρος ο Σικελιώτης τον πρώτο αιώνα π.Χ., μια αμμώδης όχθη εκτεινόταν κατά μήκος μεγάλου μέρους της βόρειας ακτής του βασιλείου, «μη διακριτή σε όποιον πλησιάζει χωρίς προηγούμενη εμπειρία από αυτά τα νερά». Οι ναυτικοί που «στην άγνοιά τους στρέφονται με χαρά προς την ακτή υφίστανται απροσδόκητο ναυάγιο όταν τα πλοία τους προσαράζουν ξαφνικά», πρόσθεσε ο Διόδωρος, «και πού και πού, οι ναυτικοί που δεν μπορούν να δουν τη στεριά εγκαίρως επειδή η χώρα βρίσκεται τόσο χαμηλά, ρίχνονται στην ακτή πριν το καταλάβουν». Το μόνο «ασφαλές λιμάνι» που βρισκόταν σε αυτό το τμήμα της ακτογραμμής, κατέληξε ο ιστορικός, ήταν ο Φάρος, το νησί που στέγαζε τον Φάρο της Αλεξάνδρειας .

Με ύψος περίπου 90 έως 120 μέτρα , ο φάρος ήταν επίσης γνωστός ως Φάρος, από τη γη όπου βρισκόταν. Κατά τη στιγμή της δημιουργίας του, τον τρίτο αιώνα π.Χ., ήταν ένα από τα ψηλότερα ανθρωπογενή κτίσματα στον κόσμο , δεύτερο μόνο μετά τις Πυραμίδες της Γκίζας . Ο φάρος κυριάρχησε στο τοπίο για περισσότερο από μια χιλιετία, μέχρι τον 14ο αιώνα μ.Χ., όταν κατέρρευσε στη θάλασσα μετά από μια σειρά σεισμών .

Περίπου 700 χρόνια αργότερα, λίγα ίχνη του φάρου έχουν απομείνει. Ωστόσο, οι ανασκαφές στο γειτονικό νησί Αντίροδο , την τοποθεσία ενός αρχαίου παλατιού που φιλοξένησε ανθρώπους όπως ο Μάρκος Αντώνιος και η Κλεοπάτρα , αποκάλυψαν ένα σπάνιο τεχνούργημα που συνδέεται με αυτό το χαμένο θαύμα: ένα χάλκινο δαχτυλίδι σφραγίδας που απεικονίζει τον Φάρο.

Το δαχτυλίδι είναι «το πρώτο του είδους του που είναι γνωστό ότι υπάρχει», σημειώνει σε ανακοίνωσή του το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Υποβρύχιας Αρχαιολογίας (IEASM). Το σχέδιό του μοιάζει με απεικονίσεις του φάρου σε αιγυπτιακά νομίσματα του δεύτερου αιώνα μ.Χ. Όπως γράφει η αρχαιολόγος Ιζαμπέλ Χέρι για το Κέντρο Αλεξανδρινών Σπουδών , τα αρχαία νομίσματα προσφέρουν «την πιο σημαντική τεκμηριωμένη απόδειξη» της εμφάνισης του Φάρου, υποδηλώνοντας ότι είχε τρία επίπεδα, συμπεριλαμβανομένης μιας τετράγωνης βάσης, ενός οκταγωνικού μεσαίου τμήματος και μιας κυκλικής κορυφής. (Οι αρχαίοι συγγραφείς άφησαν πίσω τους περιγραφές του φάρου, αλλά αυτές οι αφηγήσεις είναι συχνά αντικρουόμενες, με αποτέλεσμα ποικίλες οπτικές ερμηνείες από μεταγενέστερους καλλιτέχνες.)

Ερευνητές του ινστιτούτου ανέκτησαν το δαχτυλίδι στο πλαίσιο κοινής αρχαιολογικής αποστολής με το Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου. Σύμφωνα με μια ανάρτηση στο Facebook που κοινοποίησε το υπουργείο, οι αρχαιολόγοι στην περιοχή έχουν επίσης βρει επιτραπέζια σκεύη, αμφορείς , λάμπες λαδιού και θραύσματα γυάλινων σκευών που χρονολογούνται από τον 4ο αιώνα π.Χ. έως τον 4ο αιώνα μ.Χ.

Μια απεικόνιση του Φάρου της Αλεξάνδρειας από το κείμενο του 1572 Octo Mundi Miracula Δημόσιος τομέας μέσω Wikimedia Commons

«Η ανακάλυψη... είναι ακόμη πιο σημαντική, καθώς [το δαχτυλίδι] έχει ανασκαφεί στο θρυλικό παλάτι του νησιού της Αντίρροδου, που κάποτε ήταν κέντρο εξουσίας», λέει ο Φράνκ Γκόντιο , ιδρυτής και πρόεδρος του IEASM, στη δήλωσή του. Ο Έλληνας γεωγράφος Στράβων , ο οποίος επισκέφθηκε την Αλεξάνδρεια τον πρώτο αιώνα π.Χ., περιέγραψε την Αντίρροδο ως «ένα νησί που βρίσκεται δίπλα στο τεχνητό λιμάνι, το οποίο διαθέτει τόσο βασιλικό παλάτι όσο και ένα μικρό λιμάνι». Το όνομά του, πρόσθεσε, ήταν μια νύξη για την ιδιότητά του ως «αντίπαλου» του ελληνικού νησιού της Ρόδου .

Όπως έγραψε ο Έλληνας ιστορικός Διόδωρος ο Σικελιώτης τον πρώτο αιώνα π.Χ., μια αμμώδης όχθη εκτεινόταν κατά μήκος μεγάλου μέρους της βόρειας ακτής του βασιλείου, «μη διακριτή σε όποιον πλησιάζει χωρίς προηγούμενη εμπειρία από αυτά τα νερά». Οι ναυτικοί που «στην άγνοιά τους στρέφονται με χαρά προς την ακτή υφίστανται απροσδόκητο ναυάγιο όταν τα πλοία τους προσαράζουν ξαφνικά», πρόσθεσε ο Διόδωρος, «και πού και πού, οι ναυτικοί που δεν μπορούν να δουν τη στεριά εγκαίρως επειδή η χώρα βρίσκεται τόσο χαμηλά, ρίχνονται στην ακτή πριν το καταλάβουν». Το μόνο «ασφαλές λιμάνι» που βρισκόταν σε αυτό το τμήμα της ακτογραμμής, κατέληξε ο ιστορικός, ήταν ο Φάρος, το νησί που στέγαζε τον Φάρο της Αλεξάνδρειας .

Τα κτίσματα  που αναφέρονται συχνότερα  ως τα  επτά θαύματα  του αρχαίου κόσμου είναι η  Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας , ο  Κολοσσός της Ρόδου , ο Φάρος της Αλεξάνδρειας, το  Μαυσωλείο στην Αλικαρνασσό , ο  Ναός της Αρτέμιδος  στην Έφεσο, το  Άγαλμα του Δία  στην Ολυμπία και οι  Κρεμαστοί Κήποι της Βαβυλώνας .

Από αυτές τις επτά, μόνο η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας σώζεται σήμερα.

Ερευνητές του ινστιτούτου ανέκτησαν το δαχτυλίδι στο πλαίσιο κοινής αρχαιολογικής αποστολής με το Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου. Σύμφωνα με μια ανάρτηση στο Facebook που κοινοποίησε το υπουργείο, οι αρχαιολόγοι στην περιοχή έχουν επίσης βρει επιτραπέζια σκεύη, αμφορείς , λάμπες λαδιού και θραύσματα γυάλινων σκευών που χρονολογούνται από τον 4ο αιώνα π.Χ. έως τον 4ο αιώνα μ.Χ.

«Η ανακάλυψη... είναι ακόμη πιο σημαντική, καθώς [το δαχτυλίδι] έχει ανασκαφεί στο θρυλικό παλάτι του νησιού της Αντίρροδου, που κάποτε ήταν κέντρο εξουσίας», λέει ο Φράνκ Γκόντιο , ιδρυτής και πρόεδρος του IEASM, στη δήλωσή του. Ο Έλληνας γεωγράφος Στράβων , ο οποίος επισκέφθηκε την Αλεξάνδρεια τον πρώτο αιώνα π.Χ., περιέγραψε την Αντίρροδο ως «ένα νησί που βρίσκεται δίπλα στο τεχνητό λιμάνι, το οποίο διαθέτει τόσο βασιλικό παλάτι όσο και ένα μικρό λιμάνι». Το όνομά του, πρόσθεσε, ήταν μια νύξη για την ιδιότητά του ως «αντίπαλου» του ελληνικού νησιού της Ρόδου .

Η παρουσία κοσμημάτων στο χώρο οδήγησε τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι το νησί κάποτε στέγαζε διοικητικά γραφεία που είχαν οριστεί για καθήκοντα όπως η διαχείριση του φάρου. Στην αρχαία Αίγυπτο, οι γραφειοκράτες χρησιμοποιούσαν δαχτυλίδια-σφραγίδες για να υπογράφουν νομικά έγγραφα. Τα ακριβά αξεσουάρ διαφήμιζαν επίσης την ελίτ κοινωνική θέση των κατόχων τους .

Η κατασκευή του φάρου πιθανότατα ξεκίνησε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Πτολεμαίου Α΄ Σωτήρα , ενός Μακεδόνα στρατηγού του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο οποίος υπηρέτησε ως ο πρώτος Πτολεμαίος βασιλιάς της Αιγύπτου, και ολοκληρώθηκε υπό τον γιο του Πτολεμαίο Β΄ Φιλάδελφο , ο οποίος τον διαδέχθηκε μετά τον θάνατό του το 282 π.Χ. Ο Έλληνας αρχιτέκτονας Σώστρατος από την Κνίδο σχεδίασε την επαναστατική κατασκευή, η οποία συχνά περιγράφεται ως ο πρώτος καταγεγραμμένος φάρος στον κόσμο .

Πηγές

Smithsonian magazine

Η αναστήλωση Των δύο Αδερφών ,ο πολύτιμος και μοναδικός πίνακας φαγιούμ του 2ου αιώνα θα εκτίθεται από τον Νοέμβριο στη Ρώμη

Η Αίγυπτος αποκάλυψε την Κυριακή μια αναστηλωμένη εκδοχή του «Τόντο των Δύο Αδελφών», ενός πολύτιμου πίνακα του 2ου αιώνα από τα περίφημα πορτρέτα Φαγιούμ.

 Ειδικοί από τη Ρώμη συνεργάστηκαν επί τρεις εβδομάδες με συντηρητές του Αιγυπτιακού Μουσείου στο Ταχρίρ, όπου φυλάσσεται συνήθως η συλλογή, για την αποκατάσταση του έργου, σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν σε συνέντευξη Τύπου.

Τα πορτρέτα των μουμιών του Φαγιούμ φιλοτεχνούνταν κυρίως πάνω σε λεπτές ξύλινες επιφάνειες και τοποθετούνταν πάνω από τα πρόσωπα των νεκρών, μέσα στα ταφικά τους περιβλήματα. Τα έργα αυτά συνδυάζουν τις αιγυπτιακές ταφικές παραδόσεις με καλλιτεχνικές επιρροές από τον ευρύτερο ελληνορωμαϊκό κόσμο.

Η Αίγυπτος θα δανείσει σημαντικό μέρος της συλλογής για προσωρινή έκθεση στη Ρώμη, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά που τα πορτρέτα θα ταξιδέψουν στο εξωτερικό.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το έργο ξεχωρίζει λόγω του κυκλικού σχήματός του, αλλά και επειδή απεικονίζει δύο πρόσωπα αντί για ένα. Θεωρείται, μάλιστα, ένα από τα πιο ζωντανά πορτρέτα που έχουν διασωθεί από την Αίγυπτο της ρωμαϊκής περιόδου.

Για τη δημιουργία του χρησιμοποιήθηκε μια τεχνική κατά την οποία οι χρωστικές ουσίες αναμειγνύονται με λιωμένο κερί. Χάρη στις εργασίες αποκατάστασης, οι ειδικοί κατάφεραν να ανακτήσουν τα χαρακτηριστικά του αδελφού που απεικονίζεται στη δεξιά πλευρά του έργου.

Ο Άλι Αμπντέλ Χαλίμ, γενικός διευθυντής του Αιγυπτιακού Μουσείου στο Ταχρίρ, ανέφερε ότι η συντήρηση απαιτούσε ιδιαίτερα προσεκτικές παρεμβάσεις, καθώς τόσο η ξύλινη βάση, η οποία είχε υποστεί φθορές από τερμίτες, όσο και η ζωγραφική επιφάνεια ήταν εύθραυστες.

Τα πορτρέτα θα παρουσιαστούν σε έκθεση στη Ρώμη, η οποία θα διαρκέσει από τον Νοέμβριο έως τον Μάιο του 2027.

Η έκθεση θα περιλαμβάνει περισσότερα από 110 αντικείμενα. Ανάμεσά τους θα βρίσκονται ζωγραφισμένα ξύλινα πάνελ, ταφικά σάβανα, μάσκες, μαρμάρινα πορτρέτα, γύψινα εκμαγεία και αρχαία κοσμήματα.

Πηγές 

Τhe Washington post

Τεράστιο αμφιθέατρο για μονομαχίες με το όνομα «Κολοσσαίο της Τουρκίας» ανακαλύφθηκε σε απομακρυσμένο οπωρώνα με συκιές

 Αρχαιολόγοι στην Τουρκία ανακάλυψαν τα ερείπια μιας «μεγαλοπρεπούς» αρένας της ρωμαϊκής εποχής, όπου έως και 20.000 θεατές. 

Η αρένα, ηλικίας 1.800 ετών, ανακαλύφθηκε στους κυματιστούς λόφους της αρχαίας πόλης Μασταούρα, στην επαρχία Αϊδινίου της δυτικής Τουρκίας. Η μεγάλη κεντρική περιοχή της, όπου κάποτε λάμβαναν χώρα «αιματηρές παραστάσεις», έκτοτε έχει γεμίσει με χώμα και βλάστηση κατά τη διάρκεια των αιώνων.

Σύντομα έγινε σαφές ότι η αρένα ήταν παλιά, χρονολογούμενη περίπου στο 200 μ.Χ., που σημαίνει ότι χτίστηκε κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Σεβήρων , η οποία περιελάμβανε πέντε αυτοκράτορες που κυβέρνησαν διαδοχικά από το 193 έως το 235 μ.Χ., είπαν. 

«Κατά τη διάρκεια αυτής της δυναστείας, η πόλη της Μαστάουρα ήταν πολύ ανεπτυγμένη και πλούσια», καθώς οι Ρωμαίοι διοικητές βοήθησαν την πόλη να αναπτυχθεί οικονομικά, γεγονός που οδήγησε σε νέες λιθοδομές και τοιχοποιίες που χρονολογούνται από εκείνη τη δυναστεία, ανέφεραν οι Akkurnaz και Tuncer.

Μεγάλο μέρος της υπόγειας κατασκευής της αρένας είναι καλοδιατηρημένο. «Είναι συμπαγές, σαν να μόλις χτίστηκε», είπαν οι Akkurnaz και Tuncer. Πολλές από τις υπέργειες κατασκευές έχουν καταρρεύσει με την πάροδο των ετών, αλλά είναι ακόμα δυνατό να βρεθούν «μερικές από τις σειρές καθισμάτων, η αρένα όπου πολέμησαν οι μονομάχοι και οι τοίχοι στήριξης έξω από το κτίριο», είπαν.

Στην αρένα χωρούσαν 15.000 έως 20.000 άτομα, γεγονός που την καθιστούσε μικρότερη από το διάσημο Κολοσσαίο στη Ρώμη , το οποίο χωρούσε περίπου 50.000 άτομα, ανέφεραν οι Akkurnaz και Tuncer. Το Κολοσσαίο, το οποίο χτίστηκε περίπου το 70 μ.Χ., ήταν συνολικά μεγαλύτερο — τα εξωτερικά του τείχη εξακολουθούν να έχουν ύψος περίπου 48 μέτρα σε σύγκριση με τα τείχη της αρένας Mastaura, ύψους 25 μέτρων. Και η κεντρική αρένα του Κολοσσαίου είχε διαστάσεις περίπου 87 επί 55 μέτρα, σε σύγκριση με τη μικρότερη αρένα της Mastaura, περίπου 40 επί 30 μέτρα, ανέφεραν οι Akkurnaz και Tuncer.

Οι μάχες μονομάχων και οι μάχες με άγρια ​​ζώα στην αρένα Mastaura, στις οποίες στοιχημάτιζαν οι άνθρωποι, ήταν πιθανότατα εξίσου αιματηρές με εκείνες στο Κολοσσαίο, είπαν οι Akkurnaz και Tuncer. Η αρένα είχε επίσης εξειδικευμένους χώρους, όπως αίθουσες αναμονής μονομάχων και αίθουσες ψυχαγωγίας για ιδιώτες θεατές, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους.

Πηγές

Livescience