Η προσφορά του Gaspare Fossati στην Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης

Αρχείο:Gaspare Fossati - Louis Haghe - Vue générale de la grande nef, en regardant l'occident (Hagia Sophia - Ayasofya Mosque nave)

Ο Γκασπάρε Φοσάτι ( 1809-1883 ) και ο αδελφός του Τζουζέπε Φοσάτι ( 1822-1891 ) γεννήθηκαν στην Ελβετία σε οικογένεια αρχιτεκτόνων.

Σπούδασαν στη Βενετία και στο Μιλάνο.

Μέχρι το 1833 ο Γκασπάρ είχε μελετήσει αρκετά δείγματα ρομανικής και αναγεννησιακής αρχιτεκτονικής.

Συμμετείχε στις ανασκαφές στην Πομπήια και στη συνέχεια ταξίδεψε στη Ρωσία, όπου σύντομα διορίστηκε επίσημος αρχιτέκτονας στην αυλή του Τσάρου στην Αγία Πετρούπολη και του ανατέθηκε ο σχεδιασμός της ρωσικής πρεσβείας στην Κωνσταντινούπολη.

Στην Κωνσταντινούπολη, ο Γκασπάρε και ο αδελφός του Τζουζέπε, μαζί με άλλους Ιταλούς και ντόπιους αρχιτέκτονες, εργάστηκαν σε περισσότερα από πενήντα έργα, κυρίως δημόσια οθωμανικά κτίρια, στο πλαίσιο της περιόδου της Μεταρρύθμισης ( Τανζιμάτ ).

Το 1847, ο Σουλτάνος ​​Αμπντούλ Μετζίτ ανέθεσε στους αδελφούς Φοσάτι τη συντήρηση και την αποκατάσταση της Αγίας Σοφίας, καθώς το μνημείο δεν είχε επισκευαστεί για αιώνες.

Αγία Σοφία, Gaspare Fossati 1849, λάδι σε καμβά. Swiss National Museum.

Οι εργασίες στην Αγία Σοφία διήρκεσαν δύο χρόνια.

Περισσότεροι από οκτακόσιοι άνδρες εργάστηκαν για την ενίσχυση του τρούλου και των γύρω ημιτρούλων, καθάρισαν τα ψηφιδωτά, αντικατέστησαν τους πολυελαίους και ανακαίνισαν το μιχράμπ και το μιμπάρ.

Επίσης, στους τέσσερις πυλώνες προστέθηκαν οι τεράστιες κυκλικές τράπεζες με καλλιγραφικά στοιχεία.

Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στην Κωνσταντινούπολη, οι αδελφοί Φοσάτι σχεδίασαν αρκετές ξένες πρεσβείες ( Ισπανία, Ολλανδία, Ιταλία, Περσία ), δύο ιταλικά θέατρα και πολλές κατοικίες Οθωμανών αξιωματούχων και ξένων εμπόρων.

Μετά τον θάνατο του προστάτη τους Βεζίρη Ρεσίτ Πασά, οι αδελφοί Φοσάτι επέστρεψαν στην Ελβετία το 1858. Έχτισαν το σπίτι τους σε οθωμανικό στιλ.

Ο Γκασπάρε μετακόμισε στο Μιλάνο το 1862. Μεταξύ άλλων έργων, σχεδίασε την πλατεία Ντουόμο, την Πινακοθήκη Βιτόρια Εμμανουήλ Β΄ και το Παλάτσο Μαρίνο. Οι αδελφοί Φοσάτι δημοσίευσαν αυτήν την έκδοση στο Λονδίνο το 1852, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών και τα μεγαλοπρεπή εγκαίνια της Αγίας Σοφίας στις 13 Ιουλίου 1849.

Περιλαμβάνει μια σειρά από λιθογραφίες με εντυπωσιακή θέα στο εσωτερικό του μνημείου, το οποίο χρησιμοποιούνταν ως τζαμί από το 1453. Η εισαγωγή περιέχει μια επισκόπηση των αρχιτεκτονικών σταδίων του κτιρίου και οι λιθογραφίες είναι υπογεγραμμένες από τον Louis Haghe. 

 Πηγή: © Fondazione Aikaterini Laskaridis