Δευτέρα 25 Δεκεμβρίου 2023
Οι καλύτερες ταινίες των εποχών για τις τελευταίες γιορτίνες μέρες κάθε έτους.
Σκριπερό, ένα γραφικό χωριό της Κέρκυρας
Το Σκριπερό είναι παραδοσιακό χωριό προς τα βόρεια της Κέρκυρας. Ως χρόνος ίδρυσης του πιθανολογείται ο 12ος αιώνας. Κατά τον Οδ. Κ. Κλήμη, Μορδαϊτες ίδρυσαν το Σκριπερό μεταξύ 1150-1180. Το Σκριπερό είχε δεσπόδουσα θέση στη περιοχή ως διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο, με παλαιά αρχοντικά και πολιτιστική παράδοση. Έχουν βρεθεί στην περιοχή πλείστα πυριτολιθικά εργαλεία από την προϊστορική εποχή. Στην ευρύτερη περιοχή του χωριού σώζωνται ακόμα παλιές αρχοντικές αγροικίες.
Πηγές
Πληροφορίες:
Κέρκυρα απ όπου χαράζει ώς όπου βυθά, Γεράσιμος Δημουλάς
Βίντεο: Έλενα Παπάζη
Κυριακή 24 Δεκεμβρίου 2023
Τα κάλαντα και η ιστορία τους στην Ελληνική Ζωγραφική
![]() |
Κάλαντα, πίνακας του Νικηφόρου Λύτρα (1872, ιδιωτική συλλογή). Ένα έργο ηθογραφικό με πολλούς συμβολισμούς. |
Τα Κάλαντα αποτελούν δημοτικά ευχητικά και εγκωμιαστικά τραγούδια που ψάλλονται εθιμικά κατ΄ έτος κυρίως την παραμονή μεγάλων θρησκευτικών εορτών όπως των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς, των Θεοφανείων, ακόμη και των Βαΐων ή του Λαζάρου, με εξαίρεση εκείνων της Μεγάλης Παρασκευής που είναι κατανυκτικά. Κύρια παραδοσιακά μουσικά όργανα που συνοδεύουν τα κάλαντα είναι το τρίγωνο, το λαούτο, το νταούλι η τσαμπούνα, η φλογέρα κ.ά.
Πολλοί ζωγράφοι ασχολήθηκαν με το θέμα δίνοντας αξιόλογα έργα. Στην Ελλάδα κορυφαίο, βέβαια, θεωρείται το αριστούργημα του Νικηφόρου Λύτρα (1832 – 1904) «Τα Κάλαντα». Όμως και άλλοι γνωστοί καλλιτέχνες έχουν ασχοληθεί με τη θεματογραφία αυτού του εθίμου. Είναι ο Γεώργιος Ιακωβίδης (1853 – 1932), ο Γεώργιος Σικελιώτης (1917 – 1984), ο Κώστας Γραμματόπουλος (1916 – 2003), η Μαρία Πωπ (1925 – 2009), ο Κώστας Θετταλός (1905 – 1992) κ.ά.
Οι Πατέρες της Εκκλησίας κατά τους Βυζαντινούς χρόνους απαγόρευαν ή απέτρεπαν το έθιμο ως καταγόμενο από τις εορτές των ρωμαϊκών Καλενδών που είχε καταδικάσει η ΣΤ' Οικουμενική Σύνοδος το 680 μ.Χ., αποκαλούντες τους συμμετέχοντες σ΄ αυτό "Μηναγύρτες".
![]() |
Γιώργος Ιακωβίδης, Παιδικό κοντσέρτο, χρονολογείται ανάμεσα στα 1884 and 1890. |
Τα κάλαντα ψάλλονται κυρίως από παιδιά αλλά σε σπάνιες περιπτώσεις και από από εφήβους ή ενήλικα άτομα, είτε μεμονωμένα είτε κατά ομάδες, πηγαίνοντας σε σπίτια, καταστήματα, δημόσιους χώρους κ.λπ. με τη συνοδεία του σιδερένιου τριγώνου, αλλά ενίοτε και άλλων μουσικών οργάνων (φυσαρμόνικας, ακορντεόν, τύμπανου, φλογέρας, ή κάποιου άλλου). Οι ερμηνευτές ρωτούν συνήθως «Να τα πούμε;» και περιμένουν την απάντηση «Να τα πείτε».
Κύριος σκοπός των τραγουδιών αυτών είναι μετά τις αποδιδόμενες ευχές τα "Χρόνια Πολλά" το φιλοδώρημα είτε σε χρήματα (σήμερα) είτε σε προϊόντα (παλαιότερα).
Τα κάλαντα ξεκινούν κυρίως με χαιρετισμό στη συνέχεια αναγγέλλουν τη μεγάλη χριστιανική εορτή που φθάνει και καταλήγουν σε ευχές. Τα κάλαντα ψάλλονται στην Καθαρεύουσα, κάτι που υποδηλώνει άμεση καταγωγή τους από τους Βυζαντινούς χρόνους τις Καλένδες του Ιανουαρίου, αν και τα τοπικά ιδιώματα/διαλέκτοι επίσης χρησιμοποιούνται.
Ο μεγάλος αριθμός των διαφόρων παραλλαγών εξανάγκασε να διακρίνονται αυτά σε εθνικά ή αστικά και στα τοπικά ή παραδοσιακά (κατά περιοχή). Στα χριστουγεννιάτικα κάλαντα έχουν καταμετρηθεί περισσότερες από τριάντα παραλλαγές μόνο στον Ελλαδικό χώρο. Σήμερα εκτός των παραπάνω έχουν εισαχθεί και διάφορα ξένα χριστουγεννιάτικα τραγούδια, μερικά από τα οποία έχουν μεταγλωττιστεί στα ελληνικά και χρησιμοποιούνται κάποιες φορές επιπρόσθετα με τα παραδοσιακά.
Επίσης και η ημέρα που ψάλλονται τα κάλαντα σε ορισμένες περιοχές ονομάζονται "Κάλαντα" (Κόλιντα, Κόλεντας, Κόλιαντας) με εξαίρεση τη νήσο Μήλο που ψέλνονταν μόνο τη παραμονή της Πρωτοχρονιάς, συντασσόμενα κάθε φορά νέα κάλαντα, με τα οποία όμως ζητούσαν οικονομική συνδρομή για κάποιο κοινωνικό σκοπό (π.χ. ανέγερση ή επιδιόρθωση ναού) δίδοντας και συμβουλές προς τους άρχοντες η παρατηρήσεις με σκωπτικό χαρακτήρα. Τέτοιες είναι και οι σχετικές "μαντινάδες" της Κρήτης ή "κοτσάκια" της Νάξου με σκωπτικό επίσης χαρακτήρα που ψάλλονται ως "κάλαντα".
![]() |
Μουσικοί. Κάλαντα στο Βυζάντιο, 1070 |
Γενικότερα οι νοικοκυραίοι ανάλογα με την περιοχή, έδιναν στα παιδιά φρούτα, ξηρούς καρπούς (καρύδια, φουντούκια, σταφίδες κλπ.), αυγά, βούτυρο, καβουρμά και πληγούρι. Επίσης όσοι επιθυμούσαν έδιναν και μερικές δεκάρες ή δραχμές.
Στη Μικρά Ασία ψάλλονταν από τα παιδιά το βράδυ της παραμονής των μεγάλων εορτών των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς, των Θεοφανείων.
Στα μικρασιατικά παράλια τα παιδιά έψαλαν τα κάλαντα κρατώντας στα χέρια τους τραμπούκες και βαποράκια. Κατασκεύαζαν και στόλιζαν πολύχρωμα καράβια με φωτεινά φαναράκια και χάρτινα φουντάκια. Κάποιες φορές αντί για βαπόρια κατασκεύαζαν εκκλησίες χάρτινες και φωτιζόμενες εσωτερικά, μικρά ομοιώματα της Αγίας Σοφίας.
Πηγές:
https://www.art22.gr/
Wikipedia
Σάββατο 23 Δεκεμβρίου 2023
Παρασκευή 22 Δεκεμβρίου 2023
Θεόφιλος Κένταρχος, Το Λεύκωμα αυτοβιογραφία
Πέμπτη 21 Δεκεμβρίου 2023
Στην Ηχώ του Αγώνα, μια έκθεση σταθμός για τη Πινακοθήκη του Δήμου Κέρκυρας
Μια εξαιρετική έκθεση για την επέτειο διακοσίων ετών από την Ελληνική Επανάσταση, που διήρκησε δυόμιση χρόνια, στο χώρο της Πινακοθήκης του Δήμου Κέρκυρας έφτασε στο αποκορύφωμά της με την έκδοση ενός μοναδικού πολυτελούς λευκώματος. Μια σπουδαία γκάμα προσωπικοτήτων της χώρας επισκέφθηκε το νησί για τη συγκεκριμένη έκθεση αυτά τα δυόμιση χρόνια, μεταξύ αυτών και η Πρόεδρος της Εληνικής Δημοκρατίας. Χιλιάδες άτομα ξεναγήθηκαν στο χώρο της έκθεσης και περιηγήθηκαν με θαυμασμό και δέος ανάμεσα από πίνακες σπουδαίων καλλιτεχνών εκείνης της περιόδου, πασίγνωστων και ανώνυμων. Καλλιτεχνών που απαθανάτησαν στις όψεις των ανθρώπων στα έργα τους, την αποφασιστικότητα για την ελευθερία, τη τόλμη, τον φόβο, την οδύνη, το σπαραγμό, τη μάχη.
Η έκθεση ανέδειξε τη συμμετοχή και τον ρόλο των Επτανήσων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον Εθνικό Αγώνα του 1821. Με τη παρουσία εμβληματικών έργων να απεικονίζουν πρόσωπα σύμβολα του Ελληνικού γένους.
Στην έκθεση παρουσιάστηκε και ένα σπουδαίο ανεκτίμητης αξίας ιστορικό κειμήλιο, ιδιοκτησίας του Δήμου Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων, το πρωτότυπο ιδιόγραφο της πολυφωνικής μελοποίησης του ''Ύμνου εις την Ελευθερίαν'' του Διονύσιου Σολωμού που συνέθεσε ο Κερκυραίος μουσουργός Νικόλαος Χαλικιόπουλος-Μάντζαρος.
Στην εκδήλωση παρουσίασης του Λευκώματος παρουσιάστηκε, παράλληλα, για πρώτη φορά και μια ελαιογραφία μνημειακών διαστάσεων, τεσσάρων επί τριών μέτρων, συντηρημένη με μεγάλη προσοχή και λεπτότητα που απεικονίζει μια εξαιρετική ζωντανή στιγμή στη μάχη της Επανάστασης.
Το έργο το οποίο δε φέρει υπογραφή καλλιτέχνη και μπορεί να αποτελέσει πεδίο έρευνας για τους ειδικούς, με βάση της μέχρι τώρα πληροφορίες, απεικονίζει σκηνή από τη μάχη του Αγιονορίου (Κορινθία, Πελοπόνησσος) την πολεμική συμπλοκή που πραγματοποιήθηκε στις 28 Ιουλίου του 1822, δύο ημέρες μετά τη καταστροφή του Δράμαλη στα Δερβενάκια. Το έργο αποκατάστασης ανέλαβαν οι συντηρητές έργων τέχνης, Ζαϊρα Παπαδάτου και Άκης Παπαδάτος.
Την εκδήλωση χαιρέτησαν η Δήμαρχος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νησων, ο Δήμαρχος Στέφανος Πουλημένος ,ο Πρόεδρος Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Ιονίων Νήσων Αλέξανδρος Παρίσης, ο Διευθύνων Σύμβουλος ΟΛΚΕ Α. Ε., η Ιστορικός Τέχνης Ροζαλία Αδαμοπούλου, ο Ιστορικός-Επιστημονικός Διευθυνής Δημήτρης Ζυμάρης. Το συντονισμό της παρουσίασης ανέλαβε η Βάσω Καββαδία.
Copyright Έλενα Παπάζη
Πηγές
Πινακοθήκη Δήμου Κέρκυρας