Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κερκυραϊκή Ανθολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κερκυραϊκή Ανθολογία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 6 Ιανουαρίου 2024

Ειρήνη Δενδρινού, η προσωπικότητα που ανανέωσε το ελεύθερο πνεύμα

 


 Κόρη του Γεώργιου Ζαβιτζιάνου, από τα πιο προοδευτικά και φωτισμένα μυαλά του καιρού του, η Ειρήνη Δεντρινού γεννηθηκέ στη Κέρκυρα στα 1879. Από πολύ νέα, μαθήτρια ακόμη του Αρσακείου, θα εκδηλώσει λογοτεχνικά ενδιαφέροντα. Ήταν ακόμη η εποχή που ακτινοβολούσε η πνευματική προσωπικότητα του Πολυλά, που ο Ρωμανός και σαν ιστορικός και σαν δάσκαλος, φώτιζε τους δρόμους της νεότητος, που ο Καλοσγούρος  μετέδιδε με τα γραψίματα και τον προφορικό του λόγο, τον πλούτο της γνώσης του στη νέα γενιά. Το πνευματικό <<κλίμα>> του τόπου βοηθάει έτσι την Δεντρινού ν' ανακαλύψει τον εαυτό της. Η ''Εφημερίς των Κυριών'' θα φιλοξενίσει τα πρώτα της γραψίματα και ο Καλοσγούρος με το οξύ κριτικό του μάτι θα διαγνώσει το πλούσιο ταλέντο της και θα κατευθύνει τις πρώτες τις προσπάθειες. Έτσι θα αρχίσει μια πνευματική πορεία που θα συνεχισθεί επί πενήντα ολόκληρα χρόνια. Από το 1900 η Ειρήνη Δεντρινού θα βρεθεί στην πρώτη γραμμή της πνευματικής ζωής του τόπου και θα αποτελει τον άξονα γύρω από τον οποίο θα κινηθούν κάθε είδους προσπάθειες.

 Η πνευματική της δραστηριότητα βαδίζει παράλληλα προς τη κοινωνική της δράση. Σωματεία πνευματικά και καλλιτεχνικά, Σύλλογοι κοινωφελείς, αγώνες για τη χειραφέτηση της γυναίκας, θεατρικές παραστάσεις, διαλέξεις, συναυλίες, βαθμολογούν τη συμβολή της  Δεντρινού στη κίνηση και τη πρόοδο του τόπου. Προικισμένη με το χάρισμα του λόγου, έτσι που να θεωρείται από τις πιο γοητευτικές ομιλήτριες, μεταχειρίστηκε το προφορικό λόγο για μια αμεσότερη επαφή με το μεγάλο κοινό. Γι αυτό και  όλες οι μελέτες της δόθηκαν πρώτα σαν διαλέξεις κι έπειτα δημοσιεύθηκαν. Ο μεγάλος σταθμός στην πνευματική πορεία της Ειρήνης Δεντρινού είναι η γνωριμία της, το 1903, με τον Κ.Θεοτόκη. 

 Η συναστροφή με το ανήσυχο και δημιουργικό εκείνο πνεύμα θα βοηθήσει την Δεντρινού να συνειδητοποιήσει τις δυνατότητες της και να συστηματοποίησει τις μελέτες και τα γραψίματα της. Παράλληλα η γνωριμία της Δεντρινού θα ασκήσει τεράστια επίδραση πάνω στο Θεοτόκη, όπως ο ίδιος πολλές φορές θα ομολογήσει. Η συνεργασία τους θα κρατήσει χρόνια και θα μας δώσει, εκτός από τα προλεγόμενα των Έργων του Μαβίλη, και την <<Κερκυραϊκή ανθολογία>>.

Το μεγαλύτερο μερος της ποιητικής και πεζογραφικής παραγωγής της Ειρήνης Δεντρινού δημοσιεύτηκε σε περιοδικά και εφημερίδες.

Μερικά σύντομα πεζογραφήματα, 28 σονέτα, κι ένα μεγάλο διήγημα όπου η Κερκυραία συγγραφέας δοκίμασε τις συνθετικές τις ικανότητες, αντιπροσωπεύουν την εργασία της Δεντρινού που δημοσιεύτηκε σε βιβλία.

Το διήγημα, η μελέτη, το χορογράφημα, το άρθρο, το ποίημα, ο διάλογος, όλα σχεδόν τα είδη του λόγου τα δοκιμάζει η Δεντρινού. Και σε ολα εισφέρει έντονο το ποιητικό στοιχείο, την ευγένεια του ύφους, την οξυτητα της παρατηρήσης, τη σατυρική νότα, την αισθητική καλλιέργεια, την πίστη της. Η Δεντρινού δεν ανήκει στους ερασιτέχνες που καλλιεργούν την τέχνη για την τέχνη. Έχει ιδέες και πιστεύει σε αυτές. Στη τέχνη βλέπει το μέσο για να τις φέρει πιο σιμά στο λαό. Και το χρησιμοποιεί σε κάθε ευκαιρία. Κι όταν γράφει κι όταν μιλά. Μπορεί έτσι να αδίκησε την καλλιτεχνική ποιότητα των έργων της, έχει όμως την ικανοποίηση ότι σε κάποιες στιγμές στάθηκε στην έπαλξη των προοδευτικών αγώνων του Έθνους για την πνευματική του ανανέωση.

Η σημαντικότερη και πιο ουσιαστική προσφορά της Ειρήνη Δεντρινού στη πνευματική ιστορία του τόπου υπήρξαν οι μελέτες της για τον κύκλο της Κερκυραϊκης Σχολής. Οι μελέτες αυτές, εκτός από το σημείωμα για το Νίκο Κογεβίνα, που δημοσιέυτηκε ως πρόλογος στην έκδοση των έργων του, δόθηκαν ως πρώτες διαλέξεις κι έπειτα δημοσιέυτηκαν. Με την Ειρήνη Δεντρινού έκλεισε οριστικά και ανεπίστρεπτα μια ολόκληρη πνευματική περίοδος. Μολονότι το έργο της και ως μορφή και ως περιεχόμενο και ως προσανατολισμός δεν συνδέεται οργανικά με το έργο των άλλων οπαδών της Κερκυραϊκης Σχολής, εν τούτις σ' αυτήν ανήκει η τιμή ότι συντήρησε το πνεύμα της παράδοσης και αγωνίστηκε για την επιβίωση του.




copyright Έλενα Παπάζη


Πηγές


Η Κερκυραική Σχολή, Κέρκυρα 1953


Αλληγορία απάνου στην ατομική ιδιοκτησία, Μια μετάφραση του Τολστόι από τον Κ. Θεοτόκη


   Είδα όλο το ανθρώπινο γένος σαν ένα κοπάδι από χτήνη, ταύρους, αγελάδες και μοσχάρια, όλα μέσα σε ένα κλείσμα συρματόπλεχτο. Όξω από το κλείσμα βρίσκεται πράσινη και άφθονη βοσκή, μέσα στο κλείσμα ούτε χόρτο αρκετό για τα χτήνη και φυσικά εκείνα σπαράζουνται ανάμεσα τους και ποδοπατιούνται προσπαθώντας να αρπάξουν τη λίγη χλωρωσία ,που βρίσκεται κει μέσα. Είδα το νοικοκύρη αυτού του κοπαδιού, έναν αγαθό και με κάθε καλή διάθεση άνθρωπο, να ρθει στο κοπάδι, όταν είδε τις κατάντιες του, το λυπήθηκε και βάλθηκε σε συλλογή, πως θα μπορούσε να του καλυτερεύσει τη τύχη. Εχτισε στεγνούς και καλά αερισμένους κάλυβους για να ναι τα χτήνη προφυλαγμένα τη νύχτα, έδεσε με σφικτούς κόμπους τα κέρατα τους, για να μη χτυπιούνται πια τοσο μανιωμένα παλεύοντας για την ύπαρξη και χώρισε ένα κομμάτι στο κλείσμα και το παραχώρησε στους παλιούς ταύρους  και στις παλιές αγελάδες, για να γλυτώσουν στις στερνές τους μέρες τον αγώνα για τη ζωή και για να χουν ασφαλισμένο το χορτάρι. Επειδή τα μοσκάρια, άλλα είχαν σκοτωθεί, άλλα είχαν ψοφήσει από πείνα κι άλλα δε μπορούσαν ν' αξήσουν και να γίνουν χρήσιμα, διώρησε στο καθένα ένα καρτούτσο γάλα το πρωί, κι έτσι μολονότι κανένα από αυτά δεν έπινε αρκετά, όμως πάντα έπερναν κάτι που μορούσε να τους βαστάει στη ζωή. Μα την αλήθεια, ο νοικοκύρης του κοπαδιού έκανε ότι μπορούσε να του περάσει από το νου, για να τους καλυτερέψει τους όρους της ζωής. Αλλα όταν τον ρώτησα, γιατί δεν έκανε το μονάχο σοφό πράμμα, να γκρεμίσει το κλίσμα και ν' αφήσει το κοπάδι να βγει όξω, μου απάντησε: 

''Γιατί αν έκανα αυτό, δε θα μπορούσα πια να τ 'αρμέγω.''






Πηγές


Κερκυραϊκή Ανθολογία 1917