Κυριακή 23 Μαΐου 2021

Τhe Garden Ο κήπος που ενέπνευσε τον Claude Monet

 



  Μέσα από ένα πλούσιο σύννεφο, με ποικίλα άνθη, θα οδηγηθούμε στο ζωντανό έργο τέχνης που ενέπνευσε τη φαντασία του Monet και των παραδεισένιων κήπων του. Έναν ζωγράφο που βρισκόταν πάντα γοητευμένος από το παιχνίδι του φωτός και τις αντανακλάσεις των νεφών στο νερό. 




  Ο Claude Monet παρατήρησε το χωριό Giverny κοιτάζοντας έξω από ένα παράθυρο τρένου. Αποφάσισε να μετακομίσει εκεί και ενοικίασε ένα σπίτι μαζί με την περιοχή που το περιέβαλλε. Το 1890 είχε αρκετά χρήματα για να αγοράσει το σπίτι και να απορροφηθεί εντελώς στο περιβάλλον όπου ξεκίνησε να δημιουργεί τους υπέροχους κήπους που ήθελε να ζωγραφίσει. 






   Ένας οικισμός υπήρχε στο Giverny από τους νεολιθικούς χρόνους και ένα μνημείο αποκάλυψε αυτό το γεγονός. Τα αρχαιολογικά ευρήματα περιελάμβαναν μπότες που χρονολογούνται από τους Γαλο-ρωμαϊκούς χρόνους και τους  -1ο και 2ο- αιώνα μ.Χ.  Η πόλη ήταν γνωστή στα αρχαία έργα ως "Warnacum". 



  Η δημιουργημένη λίμνη θα γίνει ο -υδάτινος κήπος-, του οποίου σήμερα υπάρχουν απεικονίσεις του, στους τοίχους των μεγαλύτερων μουσείων του κόσμου.



   Στο κεντρικό μονοπάτι του «Clos Normand», είχε κατασκευασεί μια ιαπωνική γέφυρα, εμπνευσμένη από μια από τις «Estampes» του σε χρώμα πράσινο, για να το ξεχωρίσει από το κόκκινο, που παραδοσιακά χρησιμοποιείται στην Ιαπωνία. 





  Η καλλιέργεια σταφυλιών αποτελεί επάγγελμα των κατοίκων του Giverny από την εποχή του Μεροβιανού. Η εκκλησία του χωριού χρονολογείται από τον Μεσαίωνα και είναι χτισμένη εν μέρει σε ρωμαϊκό στιλ, παρόλο που έχουν γίνει προσθήκες. Είναι αφιερωμένο στο Sainte-Radegonde. 

   Το χωριό παρέμεινε ένα μικρό αγροτικό περιβάλλον με μέτριο πληθυσμό (που αριθμούσε περίπου 301 το 1883 όταν το ανακάλυψε ο Monet) και έκτοτε έχει δει μια άνθηση στον τουρισμό από την αποκατάσταση του σπιτιού και των κήπων του Monet.




Η ανατολίτικη ατμόσφαιρα αναδημιουργείται με την επιλογή φυτών όπως μπαμπού, «ginkgos biloba», πλατάνια, ιαπωνικές παιώνιες, λευκά κρινάκια και οι ιτιές που κλαίνε τόσο υπέροχα πάνω στη λίμνη. 




 Ο Monet αρχίζει να φυτεύει «νυμφαία» στην ίδια τη λίμνη: «Λατρεύω το νερό, αλλά επίσης αγαπώ τα λουλούδια. Γι 'αυτό, όταν η λίμνη γέμισε με νερό, σκέφτηκα να την καλλωπίσω με λουλούδια. Μόλις πήρα έναν κατάλογο και επέλεξα τυχαία, αυτό είναι όλο. »





   Ο Monet ήταν τόσο περήφανος για τον κήπο με τα νερά του που του άρεσε να δέχεται τους καλεσμένους του εκεί, και περνούσε ώρες μελετώντας τον. Ήταν δηλαδή ένας κηπουρός πλήρους απασχόλησης, υπεύθυνος για τη συντήρησή τους. Αφαιρούσε κάθε νεκρό φύλλο για να εξασφαλίσει την τέλεια ομορφιά της λίμνης του.




  Το 1897 αρχίζει να ζωγραφίζει τα «Νυμφαία». Επιδιώκοντας να συλλάβει την ατμόσφαιρα αυτής της επιφάνειας του ουρανού, στην οποία οι πινελιές του χρώματος επιπλέουν, ο Monet ήθελε να επιτύχει ένα από τα μεγαλύτερα αριστουργήματά του και να ωθήσει τη ζωγραφική του στα όρια της αφηρημένης τέχνης, όπου η δόνηση του χρώματος είναι αρκετή για να προκαλέσει έναν κόσμο αισθημάτων και συναισθημάτων.





   Οι πολυάριθμοι πίνακές του έγιναν σε ένα είδος πλωτού στούντιο, στο Argenteuil, στα ολλανδικά κανάλια, και δείχνουν τη γοητεία του με τις ανεστραμμένες αντανακλάσεις σε αυτούς τους υγρούς καθρέφτες. 





   Aπό τα πιο διάσημα έργα ζωγραφικής του ήταν του κήπου του στο Giverny, ο υδάτινος κήπος, που σχηματίστηκε από έναν παραπόταμο, η ιαπωνική γέφυρα, η λίμνη με τα νούφαρα, τις γλιστρίες και τις αζαλέες και οι τοξοειδής συνθέσεις φυτών που είχαν ενωθεί αρχιτεκτονικά με το οίκημα σε απόλυτη αρμονία.
















copyright Έλενα Παπάζη



Παρασκευή 21 Μαΐου 2021

Τα Διασημότερα Μοντέλα των Ζωγράφων του 18ου αιώνα


Lizzie Siddal


Sir John Everett Millais, Ophelia, 1851-2


   Η Ophelia, Lizzie Siddal, το διάσημο έργο του Sir John Everett Millais που εκτίθεται στο Tate Britain του Λονδίνου, είναι από τα σχετικά γνωστότερα του ζωγράφου. Το σώμα της Οφιλίας επιπλέει στο νερό, μαζί με τα λουλούδια που είχε συλλέξει πρόσφατα και βρίσκονται διάσπαρτα στο πλάι της, με το πρόσωπο της παγωμένο στην τελευταία της ανάσα.

   Η Siddal, αρχικά, εργαζόταν σε ένα κατάστημα μύλου, κοντά στην πλατεία Leicester, στο κεντρικό Λονδίνο. Δούλευε πολλές ώρες την ημέρα σε δυσάρεστες συνθήκες και η οικογένειά της ανησυχούσε για την ήδη ευαίσθητη υγεία της. Ίσως και αυτός να ήταν ο λόγος για τον οποίο η μητέρα της Σιντάλ έλαβε την πρωτόγνωρη απόφαση να επιτρέψει στην κόρη της να εργαστεί ως μοντέλο καλλιτέχνη - κάτι που για εκείνη την εποχή θεωρούνταν ανάρμοστο. Ο ζωγράφος Deverell δεν τολμούσε να πλησιάσει τη μητέρα της Lizzie. Αντ 'αυτού έστειλε τη δική του αξιοσέβαστη μητέρα, για να μιλήσει για τα οικονομικά. Η κ. Siddal εκπλήχθηκε από την άφιξη μιας πολυτελούς άμαξας στο μικρό σπίτι της στον Old Kent Road.

Elizabeth Siddal by Dante Gabriel Rossetti, 1852

   Η Σιντάλ άρχισε να εργάζεται με μερική απασχόληση ως μοντέλο. Ο Ντέβερελ τη ζωγράφισε στο έργο του Δωδέκατο βράδυ, ο Χόλμαν Χαντ τη ζωγράφισε ως μέλος βρετανικής οικογένειας  με την δίωξη των Δρυίδων (1850) και ως Σύλβια στον Valentine που διασώζει τη Σύλβια από τον Πρωτέα (1850-1851). Μοντελοποιήθηκε για τον Rossetti για πρώτη φορά το 1850, για έναν από τους λιγότερο γνωστούς πίνακες ζωγραφικής του, Rossovestita.

Elizabeth Siddall, Lovers Listening to Music, 1854. Πένα και καφέ μελάνι πάνω από μολύβι σε χαρτί. Ashmolean Museum, Oxford.


   Χλωμό δέρμα, μπλε μάτια και κόκκινα μαλλιά, η Elizabeth "Lizzie" Siddal ήταν 23 ετών όταν πόζαρε για τον Millais. Προερχόμενη από μια ταπεινή οικογένεια. Παρατηρήθηκε, από τον W.H., για την εμφάνισή της και τις ικανότητές της ως ζωγράφος, άρχισε να παρουσιάζεται στη ζωγραφική σκηνή πριν από την εποχή του Ραφαήλ, και γίνεται το αγαπημένο μοντέλο όλων. Η αγγελική ομορφιά της την καθιστά την ιδανική γυναικεία φιγούρα για να ενσωματώσει τις αλληγορίες που είναι πολύ αγαπητές από αυτούς τους καλλιτέχνες.


Dante Gabriel Rossetti, Portrait of Elizabeth Siddal Reading, 1854

Lizzie paint her own portrait




Elizabeth Siddal (1829-1862), Sir Patrick Spens, 1856


    Ενώ ποζάρει για τον Millais ως Ophelia, με τα ρούχα της βυθισμένα στο νερό, οι στοιχειώδεις λάμπες που τη ζέσταιναν έσπασαν, με τη Lizzie να μην υποφέρει το κρύο. Αποτέλεσμα αυτής της ατυχίας ήταν να αρρωστήσει από μια πνευμονία που θα προκαλούσε μόνιμες βλάβες, και άρχισε να χρησιμοποιεί το laudanum, ένα πολύ ισχυρό μείγμα από όπιο, για να ανακουφίσει τον πόνο της. Την ίδια χρονιά, γνωρίζει τον Δάντη Gabriele Rossetti και θα γίνει μούσα, μαθήτρια και ερωμένη του. Παρά την κακή υγεία της, συνεχίζει να ζωγραφίζει υπό την καθοδήγηση του ζωγράφου και καταφέρνει να εκθέσει μια σειρά αυτοπροσωπογραφιών λαδιού στο προ-Ραφαϊλίτικο περιβάλλον.


 William Holman Hunt – Valentine Rescuing Sylvia from Proteus (1851) 




Elizabeth Siddall, Lady Clare, 1857. Watercolour on paper, 33.8 x 25.4 cm. Private collection.


  Αν και σήμερα η ιλαρότητα της Lizzie Siddal, τα γοητευτικά χαρακτηριστικά και τα λαμπερά χαλκόχρωμα μαλλιά θεωρούνται σημάδια ομορφιάς, τη δεκαετία του 1850 το ότι ήταν πολύ λεπτή δεν θεωρήθηκε σεξουαλικά ελκυστικό και τα κόκκινα μαλλιά περιγράφησαν από μια γυναίκα δημοσιογράφο ως «κοινωνική αυτοκτονία». Μέσα από την εργασία της ως μοντέλο και την επιτυχία των έργων ζωγραφικής, η Lizzie βοήθησε να αλλάξει την κοινή γνώμη για την ομορφιά. Ως μοντέλο για τη διάσημη Οφέλια του Μίλαις (1851-1852), το πρόσωπό της έγινε διάσημο. Πολλοί καλλιτέχνες αναζητούσαν να τη ζωγραφίσουν, αλλά ο Rossetti, από τη στιγμή που αναγνωρίστηκε ως εραστής της, ζήλευε και της ζήτησε να μοντελοποιηείται μόνο γι 'αυτόν. 

Regina Cordium (Queen of Hearts) was painted by Rossetti in 1860, with Lizzie, who was by then the artist’s wife, as the model


  Τα έργα της έπληξαν τους κριτικούς και ο Ruskin έγινε προστάτης της, προσφέροντας να της πληρώσει την ιατρική περίθαλψη. Φαίνεται ότι ο Rossetti ενοχλήθηκε από την εκτιμήση που λαμβάνε η Lizzie και, φοβούμενος τον ανταγωνισμό της, κάνει ό, τι μπορεί για να εμποδίσει την ανάβασή της. Ξεκινά σχέσεις με άλλα μοντέλα και αφήνει σχεδόν δέκα χρόνια να περάσουν, προτού αποφασίσει να την παντρευτεί. Η οικογένεια Rossetti αντιτάχθηκε στον γάμο, λόγω της ταπεινής της προέλευσης.


Dante Gabriel Rossetti, Beata Beatrix, 1870


   Μετά από ένα τραυματικό συμβάν, το 1862 η Λίζι βρέθηκε νεκρή στο κρεβάτι της, αφού έλαβε θανατηφόρα δόση laudanum. Ποτέ δεν ανέκαμψε από την κατάθλιψη που την κατέλαβε μετά το θάνατο του μωρού της.  Το βράδυ της 10ης Φεβρουαρίου 1862, ο Rossettis βγήκε για δείπνο με τον ποιητή Algernon Charles Swinburne. Αφού επέστρεψαν στο σπίτι, ο Rossetti πήγε να διδάξει ένα νυχτερινό μάθημα στο Working Men's College. Πριν φύγει, είδε τη Lizzie να κάθεται στο κρεβάτι - είχε πάρει τη συνήθη δόση του laudanum και είχε μείνει περίπου μισό μπουκάλι. Όταν επέστρεψε από τη δουλειά, το μπουκάλι ήταν άδειο. Η Λίζι κοιμόταν τόσο βαθιά που δεν μπορούσε να την ξυπνήσει -  του είχε αφήσει ένα σημείωμα -ενοχοποιητική επιστολή. Ο Rossetti θα συνεχίσει να την απεικονίζει για το υπόλοιπο της ζωής του. Θάνατος από αυτοκτονία, νεαρή ηλικία, αδύνατη αγάπη. Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά ταιριάζουν με το μοντέλο με τον χαρακτήρα και μετατρέπουν το άψυχο πρόσωπο της Ophelia σε θλιβερό οιωνό στο τέλος μιας γυναίκας με μια σκοτεινή μοίρα. Η καλλιτεχνική της κληρονομιά είναι η απόδειξη της σημασίας που είχε κατά τη διάρκεια της ζωής της. Καθώς έγινε πρότυπο μοντέλου και έκανε περιζήτητα τα μοντέλα όμοιων χαρακτηριστικών. 




   Παρά τις προσπάθειες τεσσάρων ιατρών, η Lizzie Rossetti πέθανε στις πρώτες πρωινές ώρες της 11ης Φεβρουαρίου 1862. Με τη συμβουλή του φίλου τους, Ford Madox Brown, ο Rossetti έκαψε το σημείωμα αυτοκτονίας. Αυτό έγινε για να διασφαλιστεί ότι δεν  θα κηρύζόταν ως αυτοκτονία ώστε να αρνήθεί η εκκλησία τη χριστιανική ταφή. Τη στιγμή του θανάτου της, η Λίζι ήταν και πάλι έγκυος. Ίσως φοβόταν ότι το μωρό της είχε σταματήσει να κινείται και δεν θα αντέχε να περάσει έναν δεύτερο θάνατο. Η ιστορία της Lizzie δεν τελειώνει με το θάνατό της. Λόγω ενός μακάβιου σεναρίου στη ζωή της, έχει γίνει γοτθική λατρεία. Ο Rossetti έβαλε στο φέρετρο της γυναίκας του το μόνο αντίγραφο των ποιημάτων της που είχε γράψει. Επτά χρόνια αργότερα, αποφάσισε οτί τους ήθελε πίσω.



  Η Lizzie Siddal πέθανε σε ηλικία 32 ετών. Η ανακτημένη ποίηση της από τον σύζυγο της δημοσιεύθηκε, με μεγάλη αναγνώριση - αν και η ιστορία της προέλευσης των ποιημάτων του κρατήθηκε ένα προσεκτικά φυλαγμένο μυστικό.




Beatrix Flaxman


John William Waterhouse, 1888



   John William Waterhouse γεννήθηκε το 1849, ένα χρόνο μετά το σχηματισμό της Προ-Ραφαελιτής Αδελφότητας, ήταν παιδί κατά την περίοδο της ακμής. Οι γονείς του, ο William και η Isabella Waterhouse ήταν Άγγλοι ζωγράφοι που ζούσαν στη Ρώμη, όπου ο John William πέρασε τα πρώτα έξι χρόνια του. Βυθισμένος στον ρωμαϊκό κλασικισμό, μεγάλωσε σε μια οικογένεια γεμάτη από τέχνη, διάβασε κλασική φιλολογία και ελληνική μυθολογία, χτίζοντας τη δική του ευφάνταστη βιβλιοθήκη για μελλοντικούς πίνακες. Ο πατέρας του τον έμαθε αρχικά να ζωγραφίζει πριν γίνει δεκτός στα σχολεία της Βασιλικής Ακαδημίας το 1870 σε ηλικία 21 ετών. Τα πρώτα του έργα ήταν κλασικά θέματα στο πνεύμα των Alma-Tadema και Frederic Leighton, έκανε τακτικά ταξίδια στην Ιταλία όπου ζωγράφισε σκηνές καθημερινής ζωής και έργα εμπνευσμένα από τη μυθολογία της αρχαίας Ελλάδας.


  John William Waterhouse


  Η Beatrice Flaxman ήταν ένα δημοφιλές μοντέλο του Waterhouse, που μαζί με τον Muriel Foster, ενέπνευσαν τη μούσα «Lady of Shalott». Η Beatrice διαμορφώθηκε για το Waterhouse από το 1906 έως το 1916, εμφανίζοντας δυνατούς και δραματικούς γυναικείους χαρακτήρες από τη λογοτεχνία και τη μυθολογία.

 Η συγκεκριμένη εμφάνιση, του καθαρού, αθώου και αιθέριου, με φωτεινό πορσελάνινο δέρμα ενέπνευσε τους καλλιτέχνες της εποχής.


Τhe rescue




The Soul of the Rose - Waterhouse


    Μοντελοποιήθηκε για την "Ophelia" το 1910, το "Penelope and the Suitors" το 1912, το "Annunciation" το 1914  υπάρχουν άλλοι πίνακες όπου η ομοιότητά της μπορεί να φανεί, αλλά δεν υπάρχουν γραπτά αρχεία που να το επιβεβαιώνουν.


The Sorceress


Ophelia III by John William Waterhouse





Psyche Entering Cupid's Garden by John William Waterhouse



Gwendoline Gunn



   Gwendoline Gunn ήταν η κόρη των στενών φίλων του Waterhouse, Marcus και Mary Eliza Gunn. Έκαναν διακοπές μαζί τακτικά στην ακτή του Ντέβον, και ήταν φυσικό για τον Γουίλιαμ να κάνει σκίτσα της. Η Gwendoline ήταν μια κλασική αγγλική ομορφιά που ενέπνευσε τον William Waterhouse, την μοντελοποίησε για το «Νύμφες που βρίσκουν τον επικεφαλής του Ορφέα» το 1900, «Ψυχή ανοίγοντας το χρυσό κουτί» 1903, και Ψυχή ανοίγοντας την πόρτα στον μαγεμένο κήπο »1903-04. Η Gwendoline έγινε στενή οικογενειακή φίλη και στα επόμενα χρόνια, αυτή και η κόρη της φρόντιζαν την Esther Waterhouse μέχρι που πέθανε το 1944.


Destiny - John William Waterhouse


Circe Offering the Cup to Ulysses, John William Waterhouse


Wildflower, John William Waterhouse


Lamia



Ariadne, 1898














  JANE MORRIS



   Jane Morris ( Burden) ήταν η σύζυγος του σχεδιαστή και ποιητή William Morris και έγινε ένα από τα πιο αγαπημένα μοντέλα του προ-Ραφαελίτη ζωγράφου, Δάντη Gabriel Rossetti. Ως οπαδός των Προ-Ραφαηλιτών, ο Ντάντε Γκαμπριέλ Ροσέτι είναι ένας από τους καλλιτέχνες που οι μούσες του διαδραματίζουν ισχυρό ρόλο στην ελκυστικότητα των ζωγραφικών του έργων, ειδικά στη δεύτερη φάση «Τέχνες και Χειροτεχνίες» του, προ του Ραφαήλ, κινήματος.



   Jane Morris, η Elizabeth Siddal (σύζυγος του Rossetti) και η Fanny Cornforth ήταν τα τρία αγαπημένα μοντέλα του Rossetti που ενέπνευσαν τη ρομαντική φάση της δουλειάς του Rossetti, η οποία επικεντρώθηκε στη διάθεση, την αισθησιακή, την ακατάλληλη και τραγική αγάπη. Η Τζέιν Μόρις με την αινιγματική ομορφιά της, με τη ξεχωριστή εμφάνιση και στυλ της, ενισχύει το όραμα του Rossetti. 




  Η Τζέιν Μπουρντεν γεννήθηκε το 1839 σε μια παραγκούπολη της Οξφόρδης κατά μήκος της οδού St Helen's Passage, επίσης γνωστή ως πέρασμα της κόλασης. Η μητέρα της εργαζόταν σε ένα πλυντήριο, ήταν φτωχοί, οπότε η Τζέιν και η αδερφή της είχαν περιορισμένη εκπαίδευση και πιθανότατα αναμενόταν να πάνε σε κάποια οικιακή υπηρεσία.









   Το 1857 σε ηλικία δεκαοχτώ ετών, ενώ παρακολουθούσε μια θεατρική παράσταση με την αδερφή της Bessie, η εντυπωσιακή ομορφιά της Jane τράβηξε την προσοχή του Gabriel Rossetti και του Edward Burne-Jones. Με τη σγουρή, σκούρα καστανή, μάζα των μαλλιών, την ξεφλουδισμένη έκφραση, τα γεμάτα, μαλακά χείλη και το μακρύ λαιμό, η Τζέιν ήταν σχεδόν αντίθετη με τα ροδαλά μάγουλα, τα χρυσά μαλλιά, τις ήπιες ομορφιές της εποχής. Είχε ευφυΐα και ζωντάνια που σαφώς έκαναν έκκληση στους άντρες προ-ραφαϊλίτες που εξεπλάγησαν με την εμφάνισή της. Την προσκάλεσαν στον προ-Ραφαελίτικο κύκλο και την έπεισαν να μοντελοποιηθεί για εκείνους.




   Αρχικά η Jane κάθισε με τον Rossetti, έγινε το βασικό μοντέλο του, ενώ η Lizzie Siddal έπαιζε πάλι στο προσκήνιο ο Rossetti επιθυμούσε έντονα τη Jane από τη στιγμή που τη συνάντησε. Όταν ο Rossetti αποφάσισε να παντρευτεί τη  Λίζι, η Τζέιν έκανε το μοντέλο για ένα άλλο μέλος της προ του Ραφαήλ Αδελφότητας, Γουίλιαμ Μόρις. Ενώ μοντελοποιήθηκε για τη ζωγραφική «La Belle Iseult» (επίσης γνωστή ως Βασίλισσα Guinevere) ο Μόρις την ερωτεύτηκε και πριν το καταλάβει ήταν ήδη αρραβωνιασμένοι. Παντρεύτηκαν δύο χρόνια αργότερα, αν και του έιχε παραδεχτεί ότι δεν ήταν ερωτευμένη με τον Μόρις.


    Μετά τη δέσμευση της, η Jane, εκπαιδεύτηκε ιδιωτικά για να γίνει η σύζυγος του πλούσιου κυρίου. Η έντονη νοημοσύνη της επέτρεψε να αναδημιουργήσει τον εαυτό της. Ήταν μια ανάγνωστη και έγινε ικανή στα γαλλικά και τα ιταλικά, καθώς και μια επετυχημένη πιανίστας. Η ομιλία και οι τρόποι της έγιναν τόσο εκλεπτυσμένοι που οι σύγχρονοί της την ονόμασαν «Queenly» και αργότερα στη ζωή της, δεν είχε κανένα πρόβλημα να κινείται σε κύκλους ανώτερης τάξης.





copyright Έλενα Παπάζη


Σάββατο 15 Μαΐου 2021

Τα 5 σπουδεότερα έργα τέχνης στο κόσμο και οι περιπέτειες των《 απαγωγών 》 τους.

 


Οι περιπέτειες του έργου μέχρι την οριστική του οικεία.

  Η Μόνα Λίζα ή Τζοκόντα είναι αναμφισβήτητα το δημοφιλέστερο έργο ζωγραφικής. Το φιλοτέχνησε ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι από το 1503 έως το 1507 στη Φλωρεντία, αλλά γρήγορα πέρασε σε γαλλικά χέρια. Αγοράσθηκε από τον γάλλο ηγεμόνα Φραγκίσκο Α' για τον πύργο του στο Φοντενεμπλo, φιλοξενήθηκε στο ανάκτορο των Βερσαλιών από τον Λουδοβίκο τον 14ο, κόσμησε την κρεβατοκάμαρα του Μεγάλου Ναπολέοντα στο Παλάτι Tuileries και από το 1804 άρχισε να εκτίθεται στο Μουσείο του Λούβρου.

   Η Μόνα Λίζα δεν ήταν ευρέως γνωστή εκτός του κόσμου της τέχνης, αλλά τη δεκαετία του 1860, ένα μέρος της γαλλικής νοημοσύνης άρχισε να τη χαιρετίζει ως ένα αριστούργημα της αναγεννησιακής ζωγραφικής. Κατά τη διάρκεια του Γαλλο-Πρωσικού πολέμου (1870-1871), ο πίνακας μεταφέρθηκε προσωρινά από το Λούβρο στο Μπρεστ Άρσεναλ.


Ο κενός τοίχος


     Το μεσημέρι της 22ης Αυγούστου 1911 οι Γάλλοι πάγωσαν, όταν πληροφορήθηκαν ότι η Μόνα Λίζα είχε κλαπεί από το Μουσείο του Λούβρου. Τις επόμενες μέρες το θέμα ήταν πρωτοσέλιδο. Το περιστατικό αποκαλύφθηκε στις 11 το πρωί, όταν ο ζωγράφος Λουί Μπερού, που συνήθιζε να ζωγραφίζει αντίγραφα της Τζοκόντα και να τα πουλά στους επισκέπτες του Μουσείου, παρατήρησε με έκπληξη ότι ο πίνακας απουσίαζε από τη θέση του. Το ανέφερε στον αρμόδιο φύλακα, ο οποίος εντελώς βαριεστημένα του απάντησε ότι ίσως να βρισκόταν για συντήρηση. Ήταν Τρίτη και την προηγούμενη ημέρα (21 Αυγούστου) το Λούβρο ήταν κλειστό, λόγω της καθιερωμένης αργίας της Δευτέρας.


    Όταν διαπιστώθηκε ότι η Μόνα Λίζα δεν βρισκόταν στο συντηρητήριο σήμανε συναγερμός. Οι πόρτες του Μουσείου σφραγίστηκαν, τα σύνορα της Γαλλίας έκλεισαν και την υπόθεση ανέλαβε η αστυνομία, με επικεφαλής τον επιθεωρητή Λουί Λεπέν. Μία από τις πρώτες ενέργειες της γαλλικής κυβέρνησης ήταν να θέσει σε διαθεσιμότητα τον διευθυντή του Λούβρου Τεοφίλ Ομόλ, ο οποίος πριν από λίγους μήνες κόμπαζε ότι κανείς δεν μπορεί να κλέψει τη Μόνα Λίζα από το Μουσείο του.

   Σχεδόν αμέσως, ο επιθεωρητής Λεπέν διαπίστωσε την κλοπή, καθώς ανακάλυψε την κορνίζα του πίνακα κάτω από μια σκάλα, πολύ κοντά στο σημείο που εκτίθετο η Τζοκόντα. Τώρα έπρεπε να ανακαλύψει τον δράστη ή τους δράστες του ανοσιουργήματος. Οι έρευνές του στράφηκαν στους κατώτερους υπαλλήλους του Μουσείου με τους πενιχρούς μισθούς, στους εμπόρους τέχνης του Παρισιού και στους νεαρούς καλλιτέχνες της αβάν-γκαρντ, που διάκειτο εχθρικά στην παραδοσιακή τέχνη. Οι παριζιάνοι από την πλευρά τους πίστευαν ότι πίσω από τη θρασύτατη κλοπή μπορεί να βρισκόταν κάποιος αμερικανός μεγιστάνας ή ήταν έργο της Γερμανίας, που ήθελε να δυσφημήσει τη μεγάλη της αντίπαλο. Όταν το Λούβρο άνοιξε και πάλι τις πύλες του στις 29 Αυγούστου, χιλιάδες Γάλλοι περνούσαν μπροστά από την άδεια θέση της Τζοκόντα και έκλαιγαν γοερά, λες και είχαν χάσει ένα προσφιλές τους πρόσωπο.

   Στις 7 Σεπτεμβρίου 1911 μία ακόμη έκπληξη περίμενε τους παριζιάνους. Η αστυνομία ανακοίνωσε τη σύλληψη του διακεκριμένου γαλλοπολωνού ποιητή Γκιγιόμ Απολινέρ και του ανερχόμενου ισπανού ζωγράφου Πάμπλο Πικάσο, ως υπόπτων για την κλοπή. Ο Πικάσο αφέθηκε ελεύθερος την ίδια μέρα, καθώς δεν προέκυψε το παραμικρό στοιχείο εις βάρος του και ο Απολινέρ πέντε μέρες αργότερα. Ο Τύπος, όμως, είχε φροντίσει να τους χρίσει ενόχους: «Ο Απολινέρ είναι αρχηγός διεθνούς σπείρας που έχει έρθει στη Γαλλία με σκοπό να ξαφρίσει τα μουσεία μας» έγραφε η «Paris Journal» στις 13 Σεπτεμβρίου. Τρομοκρατημένος ο ποιητής πρόλαβε να γράψει στίχους στο κελί του, προτού πέσει σε βαθιά μελαγχολία. Η σύντομη κράτησή του και οι ανυπόστατες εις βάρος του κατηγορίες αμαύρωσαν σοβαρά τη φήμη και την αξιοπιστία του.

   Για τα επόμενα δύο χρόνια οι έρευνες περιέπεσαν σε τέλμα, παρότι οι κλέφτες επικυρήχθηκαν με μεγάλα ποσά από το κράτος και ιδιώτες. Η Τζοκόντα είχε κάνει φτερά και πολύς κόσμος πίστευε ότι είχε καταστραφεί. Η κατάσταση άλλαξε άρδην στις 29 Νοεμβρίου 1913, όταν ο ιταλός γκαλερίστας Αλφρέντο Τζέρι έλαβε ένα γράμμα ταχυδρομημένο από το Παρίσι. Ο αποστολέας του, κάποιος Λεονάρντο Βιτσέντσο, του έγραφε ότι έχει στην κατοχή του τη Μόνα Λίζα και ότι σκόπευε να τη χαρίσει στην Ιταλία, αφού λάμβανε μια εύλογη αμοιβή.  Ο Τζέρι έκλεισε ραντεβού στον Βιτσέντζο στις 10 Δεκεμβρίου στην γκαλερί του στη Φλωρεντία. Παρών στη συνάντηση ήταν και ο Τζιοβάνι Πότζι, διευθυντής της διάσημης πινακοθήκης της πόλης «Ουφίτσι», που δεν πολυπίστεψε αυτή την ιστορία. Την επομένη ο Βιτσέντζο οδήγησε τους δύο άνδρες στο δωμάτιο του ξενοδοχείου του «Τρίπολι-Ιτάλια». Με αποφασιστικές κινήσεις άνοιξε ένα μπαούλο και από ένα κρυφό πάτο τους φανέρωσε τον διάσημο πίνακα. Οι δύο άνδρες έδειξαν συγκρατημένη έκπληξη, καθώς γνώριζαν ότι κυκλοφορούν δεκάδες πλαστές Τζοκόντες. Για καλό και για κακό είχαν ειδοποιήσει τους Καραμπινιέρους, οι οποίοι συνέλαβαν τον Βιτσέντσο.

Vincezo Peruggia

   Κατα τη διάρκεια της ανάκρισης αποκαλύφθηκε ότι το πραγματικό όνομα του Λεονάρντο Βιτσέντζο ήταν Βιτσέντζο Περούτζια. Ήταν τριάντα ετών με καταγωγή από το Κόμο και για ένα διάστημα είχε δουλέψει ως ξυλουργός στο Λούβρο. Όταν έγινε γνωστό ότι ο πίνακας ήταν ο αυθεντικός, ένα κύμα συμπάθειας σηκώθηκε υπέρ του Περούτζια. Η κοινή γνώμη θεώρησε την πράξη του πατριωτική, αφού το βασικό του κίνητρο ήταν να φέρει τη Μόνα Λίζα στην κοιτίδα της. Την ίδια γνώμη φαίνεται να είχαν και οι δικαστές, που τον καταδίκασαν σε ολιγόμηνη φυλάκιση. Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας ο Περούτζια αποκάλυψε ότι αφαίρεσε τη Μόνα Λίζα από τη θέση της μεταμφιεσμένος σε συντηρητή του Μουσείου. Την έκρυψε κάτω από τη φόρμα του (ο πίνακας έχει μέγεθος 0,53 x 0,77 μ.) και βγήκε σαν κύριος από το Μουσείο. Το κρησφύγετό του ήταν μόλις ένα χιλιόμετρο από το Λούβρο.

    Η Μόνα Λίζα παρέμεινε για ένα μήνα στην Ιταλία, προτού επιστρέψει στη Γαλλία. Εκτέθηκε στο «Ουφίτσι» και στα μεγαλύτερα μουσεία της Ιταλίας και εκατομμύρια Ιταλών θαύμασαν το αινιγματικό της χαμόγελο. Στις 31 Δεκεμβρίου 1913, 60.000 άνθρωποι την κατευόδωσαν στον σιδηροδρομικό σταθμό του Μιλάνου. Ταξίδεψε σε ειδικά φυλασσόμενο βαγόνι της ταχείας Μιλάνου - Παρισίων και από τις 4 Ιανουαρίου 1914 εγκαταστάθηκε και πάλι στο Λούβρο, όπου εκτίθεται έως σήμερα, κάτω από πρωτοφανή μέτρα ασφαλείας.



Van Gogh η κλοπή του '' parsonage's garden''



   O πίνακας ήταν στη συλλογή του Μουσείου Groninger στην Ολλανδία από το 1962 έως το 2020. Στις 30 Μαρτίου 2020, εκλάπει από έκθεση στο μουσείο Singer Laren κατά τη διάρκεια του κλεσίματος λόγω της πανδημίας COVID-19 .

   Η αστυνομία δήλωσε τη Δευτέρα ότι υπήρξε η διακοπή λειτουργίας στο Μουσείο Singer Laren στις 03:15 τοπική ώρα (02:15 GMT). Το μουσείο αργότερα ανακοίνωσε ότι έλειπε το Spring Garden του Van Gogh, το οποίο είχε δανειστεί από το Μουσείο Groninger για να παρουσιαστεί στο κοινο του Laren. Ο σκηνοθέτης, Jan Rudolph de Lorm, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «είχε εκνευριστεί» λόγω της κλοπής. Η αξία του πίνακα δεν είναι προς το παρόν γνωστή.

 Έτσι ξεκίνησε η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν εμπειρογνώμονες από διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένων ιατροδικαστικών ερευνητών, ντετέκτιβ  και μελών της εθνικής ομάδας εγκλημάτων που ειδικεύονται στην κλοπή τέχνης.


Ντεντέκτιβ τέχνης λαμβάνει φωτογραφίες του κλεμμένου έργου


   Ένας ντετέκτιβ τέχνης στις Κάτω Χώρες αναφέρει ότι, από τον Ιούνιο του ίδιου έτους, έχει λάβει δύο φωτογραφίες «απόδειξης ζωής» στο κυνήγι  του κλεμμένου πίνακα Van Gogh. Ο Arthur Brand, ειδικός στην ανάκτηση χαμένης τέχνης, είπε στο πρακτορείο ειδήσεων AFP ότι έλαβε δύο χρονολογημένες φωτογραφίες που πιστεύει ότι δείχνουν τον κλεμμένο πίνακα.

  Ο Oλλανδός ιδιωτικός ντετέκτιβ τέχνης, λέει ότι έχει περισσότερες φωτογραφίες του τοπίου του Βαν Γκογκ που κλάπηκε στο Λάρεν στις 30 Μαρτίου 2020, κατά τη διάρκεια του κλειδώματος του μουσείου λόγω κοροναϊού. Δύο από τις εικόνες δημοσιεύθηκαν - μία από την ετικέτα στο πίσω μέρος του πίνακα (που αποδεικνύει ότι είναι ο αυθεντικός πίνακας) και η άλλη που περιείχε μια εφημερίδα (που αποδεικνύει ότι οι φωτογραφίες ήταν  πρόσφατες).

   Όταν ρωτήθηκε ο Μπραντ αν είχε λάβει άλλες φωτογραφίες του πίνακα από την πηγή του, είπε ότι ήταν «περισσότερες από δύο». Όταν έγινε ένα αίτημα για δημοσίευσή τους, αρνήθηκε ευγενικά, λέγοντας «Μακάρι να μπορούσα, αλλά δεν μπορώ επειδή είναι ακόμη υπό έρευνα». Ο Brand λέει ότι έχει ένα ευρύ δίκτυο και οι φωτογραφίες προέρχονται από «μια πηγή που δεν μπορώ να αναφέρω».

  Η ετικέτα στο πίσω μέρος φαίνεται αυθεντική και πιστεύετε ότι δεν έχει δημοσιευτεί ποτέ πριν - οπότε αυτό σημαίνει ότι είναι ο πίνακας στη φωτογραφία." Η ετικέτα καταγράφει τον καλλιτέχνη, τον τίτλο και μια αναφορά στον κατάλογο raisonné του Baart de la Faille.

   Η άλλη δημοσιευμένη φωτογραφία, η οποία είναι ελαφρώς θολή (πιθανώς σκόπιμα, για να μεταμφιέσει τις λεπτομέρειες), δείχνει τον απλατισμένο πίνακα πάνω σε αυτό που φαίνεται να είναι ένα πλαστικό μαύρο φόντο.



   Δύο δημοσιεύσεις έχουν τοποθετηθεί ανεπιφύλακτα στις πλευρές του πίνακα: μια εφημερίδα και ένα βιβλίο. Προφανώς, η εφημερίδα είναι εκεί για να καθιερώσει κάτι γνώριμο, με τον τρόπο που μερικές φορές φωτογραφίζονται ανθρώπινοι όμηροι, ειδικά όταν υπάρχει ζήτημα λύτρων.

   Ο πίνακας είναι σχεδόν σίγουρα ακόμα στην Ευρώπη, οπότε μπορεί να φαίνεται περίεργο που χρησιμοποιήθηκε η διεθνής έκδοση των New York Times. Συμπεριλήφθηκε επειδή το κάτω μέρος της πρώτης σελίδας έχει ένα άρθρο της Nina Siegal σχετικά με την κλοπή στο Laren.

   Το βιβλίο, του Wilson Boldewijn, είναι το Meesterdief (Master Thief) - μια βιογραφία του Octave Durham, ενός από τα ζευγάρια εγκληματιών που έκλεψαν δύο πίνακες ζωγραφικής από το Μουσείο Van Gogh στο Άμστερνταμ το 2002 (που ανακτήθηκαν πριν από τέσσερα χρόνια). Αυτή η κλοπή, όπως η πρόσφατη στο Λάρεν, ήταν μια επιδρομή συντριβής. Μετά το σπάσιμο του 2002, οι δύο Van Gogh κυκλοφόρησαν ως νόμισμα μεταξύ της ιταλικής μαφίας.

  Θεωρήθηκε ότι οι φωτογραφίες λήφθηκαν για κυκλοφορία στον υπόκοσμο και να δελεάσουν πιθανούς αγοραστές που ίσως θέλουν να αποκτήσουν τη ζωγραφική σε ένα μικρό κλάσμα της αξίας της ανοιχτής αγοράς. Αλλά είναι επίσης πιθανό οι φωτογραφίες να μην στοχεύουν στον υπόκοσμο, αλλά να ερευνούν ντετέκτιβ. Η σύνδεση των κλοπών Λάρεν και Άμστερνταμ μπορεί να ήταν ένα σκόπιμα παραπλανητικό μήνυμα που στάλθηκε σε μια προσπάθεια να σπείρει σύγχυση, προτείνοντας λανθασμένα μια σύνδεση ιταλικής μαφίας. 




The Storm on the Sea of Galilee by Rembrandt van Rijn


   Η μεγαλύτερη κλοπή τέχνης στο κόσμο έγινε στη Βοστώνη το 1990 απ όπου εκλάπεισαν 13 έργα τέχνης των διασημότερων καλλιτεχνών. 

   H δυναμική καταιγίδα στη θάλασσα της Γαλιλαίας είναι το μοναδικό θαλασσινό τοπίο του διάσημου μπαρόκ καλλιτέχνη Rembrandt van Rijn. Απεικονίζοντας τον Χριστό να οδηγεί τους μαθητές του μέσα σε έναν θυελλώδη ωκεανό, το έργο τέχνης εκλάπει από το Μουσείο Isabella Stewart Gardner το 1990 και λείπει μέχρι και σήμερα. 

 Το κομμάτι βασίζεται σε στίχο της Αγίας Γραφής, όταν ο Ιησούς ηρεμεί τον θυμωμένο ωκεανό και σώζει τους μαθητές του: 

«Ξύπνησε και επέπληξε τον άνεμο, και είπε « Ειρήνη! Μείνε ακίνητος!' Τότε ο άνεμος σταμάτησε, και υπήρχε μια νεκρική ηρεμία. Τους είπε: «Γιατί φοβάστε; Δεν έχετε ακόμα πίστη; "»


  Στις 18 Μαρτίου 1990, εκλάπεισαν δεκατρία έργα τέχνης, με συνολική αξία 500 εκατομμυρίων δολαρίων. Τα έργα τέχνης εκλάπεισαν τις πρώτες πρωινές ώρες από δύο άντρες που παρουσιάζονταν ως αστυνομικοί. Όταν τους άφησαν να εισέλθουν στο μουσείο, έπεισαν το φύλακα, που ήταν εν ενεργεία, ότι υπήρχε ένταλμα για τη σύλληψή του. Όταν ο φύλακας βγήκε έξω από τη ρεσεψιόν, «συνελήφθη» από τους δύο άντρες, γύρισε προς τον τοίχο και του φόρεσαν χειροπέδες. Ένας δεύτερος φύλακας έφτασε στη σκηνή και δέθηκε αμέσως και εκέινος από τους υποτιθέμενους αστυνομικούς με χειροπέδες. Σε αυτό το σημείο, οι δύο άνδρες παραδέχτηκαν ότι δεν ήταν αστυνομικοί και ότι πρόθεσή τους ήταν να ληστεύουν το μουσείο. Μέσα σε λίγα λεπτά και οι δύο φύλακες μεταφέρθηκαν στο υπόγειο του μουσείου και δέθηκαν με ταινία σε απόσταση 100 μέτρων μεταξύ τους.

  Αν και ένας συναγερμός ενεργοποιήθηκε όταν οι κλέφτες έφτασαν στην ολλανδική αίθουσα του μουσείου, τον έσπασαν γρήγορα και συνέχισαν τη ληστεία. Προσπάθησαν να πάρουν την αυτοπροσωπογραφία του Ρέμπραντ, αλλά τον βρήκαν πολύ βαρύ και έτσι άφησαν τον πίνακα στο πάτωμα. Οι δύο κλέφτες έκοψαν πίνακες από τα κουφώματά τους, συμπεριλαμβανομένων των Storm on the Sea of ​​Galilee , A Lady and Gentleman in Black , The Concert by Johannes Vermeer και Landscape with Obelisk του Govaert Flinck κ.α.

   Παρά τις διεξοδικές έρευνες από το FBI, τα έργα τέχνης δεν ανακτήθηκαν ποτέ, παρά την ανταμοιβή 5 εκατομμυρίων δολαρίων για οποιεσδήποτε πληροφορίες θα μπορούσαν να βοηθήσουν την υπόθεση. Τα κουφώματα παραμένουν κενά στο μουσείο. 



View of Auvers-sur-Oise by Paul Cézanne


 Στις 31 Δεκεμβρίου 1999, κατά τη διάρκεια των πυροτεχνημάτων που συνόδευαν τον εορτασμό της χιλιετίας, ένας κλέφτης εισέβαλε στο Μουσείο Ashmolean στην Οξφόρδη της Αγγλίας και έκλεψε τη ζωγραφική τοπίου του Cezanne View of Auvers-sur-Oise. Με αξία 3 εκατομμύρια λίρες, ο πίνακας έχει χαρακτηριστεί ως ένα σημαντικό έργο που απεικονίζει τη μετάβαση από την πρώιμη σε ώριμη ζωγραφική του Cezanne.

H κλοπή πραγματοποιήθηκε από έναν επαγγελματία διαρρήκτη που δημιούργησε σύννεφα καπνού για να αποτρέψει τις κάμερες ασφαλείας. Με τον θόρυβο της διάρρηξης του να καλύπτεται από τα εορταστικά πυροτεχνήματα, ο διαρρήκτης έκοψε μια τρύπα στην οροφή του μουσείου και κατέβηκε στην γκαλερί τέχνης χρησιμοποιώντας σκάλα σχοινιού.

   Είχε ένα σακίδιο που περιείχε νυστέρι, ταινία, γάντια, ένα δοχείο καπνού και έναν μικρό ανεμιστήρα. Έβγαλε το μεταλλικό κουτί και χρησιμοποίησε τον ανεμιστήρα για να εξαπλώσει τον καπνό και να αποκρύψει την θέα των καμερών κλειστού κυκλώματος της γκαλερί. Σε λιγότερο από 10 λεπτά, είχε καταλάβει τον πίκακα, View of Auvers-sur-Oise, ανέβηκε στη σκάλα και έφυγε. 



Καραβάτζιο, Γέννηση με τον Άγιο Φραγκίσκο και τον Άγιο Λορέντζο (1600)


  Παλέρμο, 18 Οκτωβρίου 1969, μια σκοτεινή και θυελλώδη νύχτα και δύο ληστές οδηγούνται κατά μήκος της Via Immacolatella στο ιστορικό κέντρο. Σταματούν στο ρητόριο του Σαν Λορέντζο και φεύγουν κατευθείαν για τη Γέννηση του Καραβάτζιο που κρέμεται πάνω από τον βωμό. Κόβουν τον καμβά από το σκελετό του με ένα ξυράφι, τον τυλίγουν και φεύγουν.

   Αυτή είναι η αρχική ακολουθία μιας από τις πιο διαβόητες κλοπές τέχνης στην ιστορία, μια ακολουθία που ορισμένοι εξακολουθούν να βρίσκουν αξιόπιστη. Πολλά χρόνια, ωστόσο, και το έγκλημα δεν έχει ακόμη επιλυθεί. Η πάροδος του χρόνου και οι ατελείωτες εκδόσεις των γεγονότων που προσέφεραν πληροφοριοδότες και ψευδο-ντετέκτιβ που έχουν αναλάβει τις έρευνες, αλλά η πραγματική μοίρα της Γέννησης παραμένει τυλιγμένη σε μυστήριο.

  Συνοψίζονται μερικές από τις πιο ευφάνταστες υποθέσεις με βάση την αρχική ακολουθία που περιγράφεται παραπάνω.


  Ένα χαμηλόβαθμο στέλεχος της μαφίας (ένας εγκληματίας που έγινε μάρτυρας του κράτους), ο Marino Mannoia, είπε στον δικαστή Giovanni Falcone το 1989 - και επανέλαβε τη δήλωση το 1996 - ότι ο Caravaggio είχε κλαπεί για παραγγελία, αλλά όταν το είδε ο αγοραστής, το απέρριψε επειδή υπέστη σοβαρές ζημιές και στη συνέχεια διέταξε να κοπεί και να καεί. ο Mannoia υπαινίχθηκε επίσης τη συμμετοχή ενός πρώην πρωθυπουργού, Giulio Andreotti.

  Ένα άλλο μέλος της μαφίας, ο Gerlando Alberti, είπε ότι ο πίνακας είχε έρθει στην κατοχή του, αλλά αφού δεν το πούλησε, τον είχε θάψει με ένα σωρό δολάρια. πραγματοποιήθηκαν ανασκαφές στην περιουσία του, αλλά δεν βρέθηκε τίποτα.

 Ο επιτιθέμενος Giovanni Brusca, ο οποίος δολοφόνησε τον δικαστή Falcone το 1992, προσφέρθηκε να επιστρέψει τη ζωγραφική σε αντάλλαγμα για πιο επιεική μεταχείριση μετά τη σύλληψή του το 1996.

  Ένας άλλος δολοφόνος της μαφίας, ο Gaspare Spatuzza, είπε ότι ο πίνακας διατηρήθηκε σε έναν αχυρώνα, όπου τρώγονταν από ποντίκια και χοίρους, ενώ ο Βρετανός δημοσιογράφος Peter Watson ισχυρίστηκε ότι τον είχε εντοπίσει, αλλά ότι θάφτηκε κάτω από ερείπια κατά τη διάρκεια του σεισμού του 1980 στην Ιρπινία. Με όλες αυτές τις μαρτυρίες, οι οποίες είναι ένα μικρό ποσοστό του συνόλου από όσες εκδοχές έχουν ειπωθεί, οι αστυνομικές  και δικαστικές αρχές βρισκόταν συνεχως σε αδιέξοδο και συνεχίζουν μέχρι κι σήμερα.


  Πολλοί πολύτιμοι πίνακες, που έχουν κλαπεί, βρίσκονται ακόμη υπό εξαφάνιση. Πίνακες οι οποίοι εκτιμώνται σε εκατομμύρια δολάρια και η κατάσταση της τους παραμένει άγνωστη.




copyright Έλενα Παπάζη