Δευτέρα 5 Οκτωβρίου 2026

Τεράστιο αμφιθέατρο για μονομαχίες με το όνομα «Κολοσσαίο της Τουρκίας» ανακαλύφθηκε σε απομακρυσμένο οπωρώνα με συκιές


 Αρχαιολόγοι στην Τουρκία ανακάλυψαν τα ερείπια μιας «μεγαλοπρεπούς» αρένας της ρωμαϊκής εποχής, όπου έως και 20.000 θεατές. 

Η αρένα, ηλικίας 1.800 ετών, ανακαλύφθηκε στους κυματιστούς λόφους της αρχαίας πόλης Μασταούρα, στην επαρχία Αϊδινίου της δυτικής Τουρκίας. Η μεγάλη κεντρική περιοχή της, όπου κάποτε λάμβαναν χώρα «αιματηρές παραστάσεις», έκτοτε έχει γεμίσει με χώμα και βλάστηση κατά τη διάρκεια των αιώνων.

Σύντομα έγινε σαφές ότι η αρένα ήταν παλιά, χρονολογούμενη περίπου στο 200 μ.Χ., που σημαίνει ότι χτίστηκε κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Σεβήρων , η οποία περιελάμβανε πέντε αυτοκράτορες που κυβέρνησαν διαδοχικά από το 193 έως το 235 μ.Χ., είπαν. 

«Κατά τη διάρκεια αυτής της δυναστείας, η πόλη της Μαστάουρα ήταν πολύ ανεπτυγμένη και πλούσια», καθώς οι Ρωμαίοι διοικητές βοήθησαν την πόλη να αναπτυχθεί οικονομικά, γεγονός που οδήγησε σε νέες λιθοδομές και τοιχοποιίες που χρονολογούνται από εκείνη τη δυναστεία, ανέφεραν οι Akkurnaz και Tuncer.

Μεγάλο μέρος της υπόγειας κατασκευής της αρένας είναι καλοδιατηρημένο. «Είναι συμπαγές, σαν να μόλις χτίστηκε», είπαν οι Akkurnaz και Tuncer. Πολλές από τις υπέργειες κατασκευές έχουν καταρρεύσει με την πάροδο των ετών, αλλά είναι ακόμα δυνατό να βρεθούν «μερικές από τις σειρές καθισμάτων, η αρένα όπου πολέμησαν οι μονομάχοι και οι τοίχοι στήριξης έξω από το κτίριο», είπαν.

Στην αρένα χωρούσαν 15.000 έως 20.000 άτομα, γεγονός που την καθιστούσε μικρότερη από το διάσημο Κολοσσαίο στη Ρώμη , το οποίο χωρούσε περίπου 50.000 άτομα, ανέφεραν οι Akkurnaz και Tuncer. Το Κολοσσαίο, το οποίο χτίστηκε περίπου το 70 μ.Χ., ήταν συνολικά μεγαλύτερο — τα εξωτερικά του τείχη εξακολουθούν να έχουν ύψος περίπου 48 μέτρα σε σύγκριση με τα τείχη της αρένας Mastaura, ύψους 25 μέτρων. Και η κεντρική αρένα του Κολοσσαίου είχε διαστάσεις περίπου 87 επί 55 μέτρα, σε σύγκριση με τη μικρότερη αρένα της Mastaura, περίπου 40 επί 30 μέτρα, ανέφεραν οι Akkurnaz και Tuncer.

Οι μάχες μονομάχων και οι μάχες με άγρια ​​ζώα στην αρένα Mastaura, στις οποίες στοιχημάτιζαν οι άνθρωποι, ήταν πιθανότατα εξίσου αιματηρές με εκείνες στο Κολοσσαίο, είπαν οι Akkurnaz και Tuncer. Η αρένα είχε επίσης εξειδικευμένους χώρους, όπως αίθουσες αναμονής μονομάχων και αίθουσες ψυχαγωγίας για ιδιώτες θεατές, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους.






Πηγές

Livescience

Αρχαιολόγοι ανακαλύπτουν «εξαιρετική» αρχαία τοιχογραφία κοντά στο Κολοσσαίο

 


Στην αρχαία Ρώμη, η λατινική λέξη luxuria αντιπροσώπευε πολυτελείς επιδείξεις πλούτου και δύναμης σε φυσικές μορφές όπως ρούχα, κτίρια και συμπόσια. Κάποιοι κατέκριναν την luxuria ως ξένη επιρροή, αντίθετη με την ίδια τη Ρώμη, ακόμη και όταν Ρωμαίοι ηγέτες όπως  ο Μάρκελλος και  ο Μάρκος Αντώνιος την ασπάστηκαν. 

Μια ομάδα του Αρχαιολογικού Πάρκου Κολοσσαίου της Ρώμης αποκάλυψε μια παρθένα τοιχογραφία - κατασκευασμένη από κοχύλια, πέτρες, ορυκτά και εισαγόμενα κεραμίδια - που χρησιμεύει ως παράδειγμα πολυτέλειας πριν από περισσότερα από 2.000 χρόνια. Η τοιχογραφία βρέθηκε στα ερείπια μιας ρωμαϊκής κατοικίας (γνωστής ως domus ) κοντά στο Κολοσσαίο.

Η τοιχογραφία χρονολογείται μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου αιώνα π.Χ. Τα περίπλοκα σχέδιά της δείχνουν όπλα και όργανα να κρέμονται δίπλα σε πλοία και τρίαινες. Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι ένας πλούσιος Ρωμαίος αξιωματικός την παρήγγειλε μετά από μια στρατιωτική επιτυχία. Η Osanna λέει στους Times ότι «πολλές ενδείξεις» στην τοιχογραφία θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους ερευνητές να προσδιορίσουν σε ποιον ανήκε αυτό το σπίτι.

Όποιος κι αν ήταν ο ιδιοκτήτης, μπορεί να μην παρέμεινε πλούσιος για πολύ. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η οικογένειά του έπεσε σε δυσμένεια όταν ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αύγουστος ανέλαβε την εξουσία. Το κτίριο και τα περιεχόμενά του θάφτηκαν αργότερα και αντικαταστάθηκαν από μια αποθήκη σιτηρών που χτίστηκε ακριβώς πάνω σε αυτό.

Η περιοχή της ανακάλυψης, που βρίσκεται στον  Παλατίνο Λόφο , φιλοξενούσε γενιές επιδραστικών Ρωμαίων. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η κοντινή Domus Tiberiana άνοιξε για τους επισκέπτες μετά από 50 χρόνια ανακαινίσεων. Το παλάτι χτίστηκε από τον αυτοκράτορα  Τιβέριο και ήταν πολύ αγαπητό από τον διαβόητο διάδοχό του, Νέρωνα .

Η αρχή της πολυτέλειας που καταδεικνύεται στην τοιχογραφία είναι εμφανής από το απόλυτο μεγαλείο της, καθώς και από μικρές λεπτομέρειες, όπως μεμονωμένα αιγυπτιακά πλακάκια. Χρωματιστό γυαλί, μάρμαρο και μια ειδική ηφαιστειακή πέτρα που ονομάζεται ποζολάνα συνθέτουν το έργο τέχνης. Ο χώρος γύρω από την τοιχογραφία ονομάζεται specus aestivus , που είναι ένα «θολωτό, σπηλαιώδες δωμάτιο γύρω από το αίθριο του σπιτιού που χρησιμοποιείται ως αίθουσα δεξιώσεων ή χώρος ψυχαγωγίας», σύμφωνα με τη Rhea Nayyar της  Hyperallergic . Μολυβδόσωλοι στους τοίχους τροφοδοτούσαν διάφορα υδάτινα στοιχεία μέσα στο δωμάτιο.


Μωσαϊκό ρωμαϊκής εποχής που ανακαλύφθηκε στην Τουρκία απεικονίζει γάτα και σκύλο με ελληνικά ονόματα


 Πριν από σχεδόν δύο χιλιετίες, ένας πλούσιος Ρωμαίος παρήγγειλε ένα περίπλοκο, πολύχρωμο μωσαϊκό δαπέδου που απεικόνιζε δύο αγαπημένα κατοικίδια: μια γάτα που ονομαζόταν Σμαράγδι και έναν σκύλο που ονομαζόταν Ωκεανός. Το μωσαϊκό ήταν βασικό χαρακτηριστικό μιας βίλας, την οποία αρχαιολόγοι ανακάλυψαν πρόσφατα κάτω από την αρχαία πόλη Αδραμύττιο στις ακτές του Αιγαίου στην Τουρκία.

Μέσα στη ρωμαϊκή βίλα, η οποία χρονολογείται στα τέλη του δεύτερου έως τρίτου αιώνα μ.Χ., οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν τρεις αίθουσες που περιέβαλλαν ένα κεντρικό αίθριο. Σε ένα δωμάτιο, το οποίο πιθανότατα λειτουργούσε ως η κύρια αίθουσα υποδοχής της βίλας, οι αρχαιολόγοι βρήκαν ένα πολύχρωμο μωσαϊκό με 15 ξεχωριστά πάνελ που απεικόνιζαν ζωντανά και μυθολογικά πλάσματα.

Σε μια μελέτη που θα δημοσιευτεί στο Journal of Mosaic Research , ο αρχαιολόγος Hüseyin Özgen , επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας του Αδραμυττείου στο Πανεπιστήμιο Καλών Τεχνών Mimar Sinan, έγραψε ότι τα 15 πάνελ επικεντρώνονται σε αυτό που φαίνεται να είναι μια απεικόνιση της Μέδουσας , ενώ η γάτα και ο σκύλος που φέρουν το όνομά τους μπορεί να διατηρούν τη μνήμη των οικιακών πλασμάτων.

Ο Özgen ξεκίνησε τις ανασκαφές στο Αδραμύττιο το 2012, αλλά αυτός και η ομάδα του ανακάλυψαν τη ρωμαϊκή βίλα μόλις πρόσφατα και την ανέσκαψαν το 2025 και στις αρχές του 2026. Κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, το Αδραμύττιο ήταν επαρχιακή πρωτεύουσα στη Μικρά Ασία και ένα σημαντικό εμπορικό κέντρο λόγω της θέσης του στην κορυφή ενός κόλπου στο Αιγαίο Πέλαγος. Η εντυπωσιακή βίλα περιλάμβανε τρεις αίθουσες με ψηφιδωτά πλακόστρωτες, μια σειρά από δευτερεύοντα δωμάτια και ένα δίκτυο σωλήνων και αποχετεύσεων που μπορεί να συνδέονταν με μια τουαλέτα.

Οι επισκέπτες που πλησίαζαν από την αυλή της βίλας θα τους υποδεχόταν το μεγαλύτερο και πιο περίτεχνο ψηφιδωτό της κατοικίας, σύμφωνα με την Özgen. Το ψηφιδωτό, που βρίσκεται στη μέση του δωματίου, έχει διαστάσεις περίπου 16,4 επί 11,8 πόδια (5 επί 3,6 μέτρα) και περιέχει 15 πάνελ διατεταγμένα σε τρεις σειρές. Τα περισσότερα πάνελ απεικονίζουν πουλιά, ψάρια και αιλουροειδή, αλλά δύο μυθολογικά εμπνευσμένα πάνελ περιλαμβάνουν μια γοργόνα (πιθανώς τη Μέδουσα) και ένα φτερωτό άλογο (πιθανώς τον Πήγασο). Οι αρχαίοι καλλιτέχνες χρησιμοποίησαν λευκά, μαύρα, κόκκινα, πορτοκαλί, κίτρινα, ροζ, μπορντό, μπλε, τυρκουάζ και πράσινα πλακάκια για να δημιουργήσουν το περίπλοκο σχέδιο.


Μόνο δύο από τα ζώα που απεικονίζονται στο μωσαϊκό αναφέρονται με ονόματα. Καθώς κάποιος έμπαινε στο δωμάτιο, το πρώτο ψηφιδωτό πάνελ που θα έβλεπε στα αριστερά του ήταν μια χλωμή γάτα καθισμένη σε ένα μπλε-πράσινο μαξιλάρι, έγραψε η Özgen στη μελέτη. Πάνω από τη γάτα αναγράφονται τα ελληνικά γράμματα ΖΜΑΡΑΓΔΙΝ (Zmaragdin), που σημαίνει σμαράγδι. Η χαλαρή γάτα που κάθεται σε ένα μαξιλάρι υποδηλώνει ότι η Σμαράγδι μπορεί να ήταν κατοικίδιο και όχι αδέσποτο.





Πηγές

Livescience

(Εικόνα: HM Özgen/Αρχείο Έρευνας Αδραμυττείου)