Ποιοι ήταν οι ζωγράφοι της Πομπηίας που οι τοιχογραφίες διατηρήθηκαν σε στάχτη από την έκρηξη του Βεζούβιου

Όταν ο Βεζούβιος εξερράγη το 79 μ.Χ., κάλυψε τις κοντινές πόλεις με ένα παχύ στρώμα τέφρας και βράχων. Καθώς οι επιζώντες κάτοικοι εγκατέλειπαν την περιοχή μετά την καταστροφή, τα συντρίμμια διατήρησαν ό,τι άφησαν πίσω τους, συμπεριλαμβανομένων ζωντανών τοιχογραφιών που απεικονίζουν όμορφα τοπία, λαχταριστά φαγητά, φιγούρες από την ελληνική μυθολογία και ερωτικές συναντήσεις .

Αυτές οι λεπτομερείς τοιχογραφίες , τις οποίες οι αρχαιολόγοι άρχισαν να ανασκάπτουν συστηματικά τον 18ο αιώνα, βρίσκονται στο επίκεντρο της έκθεσης « Οι Ζωγράφοι της Πομπηίας » , μιας νέας έκθεσης στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Μπολόνια στην Ιταλία. Με περισσότερους από 100 πίνακες να εκτίθενται, η έκθεση είναι πολύ μεγαλύτερη από προηγούμενες εκθέσεις που πραγματοποιήθηκαν στην Οκλαχόμα και τη Νέα Υόρκη . Είναι επίσης μοναδική στο ότι σχεδόν οι μισές από τις τοιχογραφίες δεν έχουν εκτεθεί ποτέ έξω από το σπίτι τους στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Νάπολης , αναφέρει ο James Imam της Art Newspaper .

Εκτός από το ότι προσφέρουν πληροφορίες για την καθημερινή ζωή και τα έθιμα της αρχαίας Ρώμης , οι τοιχογραφίες ρίχνουν φως στους κατά καιρούς μυστηριώδεις ανθρώπους που τις δημιούργησαν: τους ζωγράφους ή pictores . Οι αρχαιολόγοι και οι ιστορικοί τέχνης γνωρίζουν ελάχιστα για τους pictores , οι οποίοι συχνά δεν υπέγραφαν τα έργα τους, αλλά ήταν προφανώς εξαιρετικά εξειδικευμένοι τεχνίτες.

«Τι σχέση είχαν με τους πελάτες τους;» ρωτάει ο Μάριο Γκριμάλντι, επιμελητής της έκθεσης, στην εφημερίδα Art Newspaper . «Ποια ήταν η συμβατική διαφορά μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού έργου; Μπορούμε να αντλήσουμε στοιχεία από μια ολόκληρη σειρά στοιχείων, τα οποία είναι σαν κομμάτια ενός παζλ».

Οι ζωγράφοι πιθανότατα δεν κατείχαν πολύ υψηλά σκαλοπάτια στην τοπική κοινωνική κλίμακα, αλλά πρέπει να απολάμβαναν κάποιο βαθμό οικονομικής επιτυχίας, καθώς συχνά ήταν υπεύθυνοι για την αγορά των δικών τους υλικών και χρωμάτων, μερικά από τα οποία ήταν πολύ ακριβά, σύμφωνα με την Art Newspaper . Είναι πιθανό να εργάζονταν σε ομάδες και να θεωρούνταν περισσότερο διακοσμητές παρά καλλιτέχνες.

Σχεδόν 2.000 χρόνια μετά την έκρηξη του Βεζούβιου, οι αρχαιολόγοι συνεχίζουν να κάνουν σημαντικά ευρήματα στην Πομπηία , το Ερκολάνο , το Μποσκορέαλ , τις Σταβίες και άλλες παραθαλάσσιες κοινότητες που έχουν θαφτεί από ηφαιστειακή τέφρα.

Μια πρόσφατη ανασκαφή έδωσε μια ματιά στις ζωές των κατοίκων της μεσαίας τάξης της Πομπηίας , οι οποίοι ήταν «ευάλωτοι κατά τη διάρκεια πολιτικών κρίσεων και λιμών, αλλά και φιλόδοξοι να ανέβουν την κοινωνική κλίμακα», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Gabriel Zuchtriegel, διευθυντής του Αρχαιολογικού Πάρκου της Πομπηίας . Το 2021, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν αυτό που πιστεύουν ότι είναι το σπίτι σκλάβων που ζούσαν στην αρχαία ρωμαϊκή πόλη.

Πηγές

Smitsonian magazine

Σάρα Κούτα

Η ζωγραφική που ανακαλύφθηκε σε σπήλαιο μέσα σε φαράγγι της Ιταλίας

 Η τοποθεσία βρίσκεται στο Φυσικό, Αρχαιολογικό Πάρκο των Εκκλησιών Ρουπέστρια της Ματέρα – αυτό του ασβεστόλιθου Murgia Appulo-Lucana (πολύ χαρακτηριστικό τοπίο φαραγγιών και λόφων), που σχηματίζεται μέσω θαλάσσιας ιζηματογένεσης με μια πολύ σημαντική περιβαλλοντική κληρονομιά (χλωρίδα και πανίδα – πάνω από 900 ειδών φυτών).

Βρίσκεστε σε ένα φυσικό σπήλαιο που ανοίγει σε ένα βαθύ καρστικό φαράγγι που πλαισιώνει τον χείμαρρο Gravina di Picciano, στην τοποθεσία Pietrapenta της Matera. Η γεωλογική ραχοκοκαλιά του σπηλαίου περιλαμβάνει δύο ιζηματογενείς σχηματισμούς θαλάσσιας προέλευσης: τον κρητιδικό συμπαγή ασβεστόλιθο και τον καλαβρέζικο κιτρινωπό-λευκό ασβεστίτη. Κατά μήκος της επιφάνειας της διάβασης μεταξύ των δύο σχηματισμών μπορείτε να παρατηρήσετε αρκετές τρύπες που άφησαν τα μύδια που τρυπούσαν πέτρες. Το σπήλαιο αντιπροσωπεύει τον τόπο λατρείας μιας μοναστικής κοινότητας που ανήκε στον πρώιμο Μεσαίωνα και εγκαταστάθηκε στις πολυάριθμες σπηλιές που βρίσκονται στην απέναντι πλευρά του φαραγγιού. Χάρη σε μια υποδειγματική αποκατάσταση, που πραγματοποιήθηκε χάρη στις συντονισμένες προσπάθειες μιας ομάδας ειδικών, σήμερα οι «Εκατό Άγιοι» έχουν επιστρέψει στη ζωή στην αρχική τους μορφή. Αυτή ήταν μια μακρά, δύσκολη και έντονη δέσμευση που δεν θα πρέπει να θεωρείται απλώς ως μια εξειδικευμένη αποκατάσταση ενός μνημείου υψηλού κύρους, καθώς επιθυμεί, πάνω απ' όλα, να αντιπροσωπεύει τη δημιουργία ενός προτύπου, ενός «κώδικα πρακτικής» που θα εφαρμοστεί στην πολυπόθητη πολιτική για τη σωστή διατήρηση, την προγραμματισμένη συντήρηση και τη σύγχρονη διαχείριση της ρυπεστριανής κληρονομιάς ολόκληρης της Νότιας Ιταλίας. Αυτό το εξαιρετικό ρυπεστριανό ρητορικό έργο αντιπροσωπεύει ένα από τα παλαιότερα παραδείγματα της συγκεκριμένης τέχνης της Νότιας Ιταλίας. Ο εξαιρετικός κύκλος τοιχογραφιών του, που φιλοτεχνήθηκε πεντακόσια χρόνια πριν από τον Τζιότο, δείχνει τα τυπικά χαρακτηριστικά της βενεδικτινής τέχνης και συνοψίζεται στυλιστικά από το πολιτιστικό κλίμα της Λομβαρδίας (8ος και 9ος αιώνας). Για τη θεολογική και καλλιτεχνική αξία του εικονογραφικού συνόλου, η σπηλαιώδης εκκλησία έχει ονομαστεί «Καπέλα Σιξτίνα» της ρυπεστριανής τοιχογραφίας. Ο ταπεινός ζωγράφος τοιχογραφιών, που μνημονεύεται ως ο «Ζωγράφος των Λουλουδιών της Ματέρα», απεικόνισε στον πίσω τοίχο τη βιβλική αφήγηση των πρώτων κεφαλαίων της Γένεσης: Θεός Πατέρας Δημιουργός, το Φως, το Σκοτάδι, η δημιουργία του Αδάμ, η γέννηση της Εύας, το Προπατορικό Αμάρτημα και ο πειρασμός. Κάτω από την παράσταση του πάνελ, στις τρεις λεκάνες της αψίδας, απεικονίζονται μεγάλοι πατριάρχες: οι Απόστολοι (Πέτρος, Ανδρέας και Ιωάννης), οι αρχάγγελοι (Μιχαήλ, Γαβριήλ και Ραφαήλ) και η λατρεία της Παναγίας Βασίλισσας από δύο αγίους. Ο πολύτιμος κύκλος τοιχογραφιών, που επί χρόνια δέχτηκε επίθεση από βρύα, λειχήνες και κυανοβακτήρια, ανακτήθηκε από το Ίδρυμα Zètema, σε συνεννόηση με το Κεντρικό Ινστιτούτο Αποκατάστασης και τη συμμετοχή αφοσιωμένων εμπειρογνωμόνων. Η αποκατάσταση κατέστη δυνατή χάρη σε χρηματοδότηση από ιταλικά τραπεζικά ιδρύματα και έχει γίνει ένα πρότυπο επιστημονικής αναφοράς, ένας κώδικας πρακτικής για μελλοντικές εργασίες σχετικά με την παγκόσμια ρυπεστριανή κληρονομιά.

Οι αρχαίες ετρουσκικές τοιχογραφίες που αγόρασε η Ιταλία για εκατομμύρια και τις έθεσε σε δημόσια έκθεση στη Ρώμη

 

Βρέθηκαν σε έναν ταφικό θάλαμο και τα έργα τέχνης απεικονίζουν μάχες μεταξύ αρχαίων ηρώων στον μεσογειακό κόσμο.

Μερικοί από τους καλύτερα διατηρημένους πίνακες του αρχαίου ετρουσκικού πολιτισμού της Ιταλίας τέθηκαν σε δημόσια έκθεση στη Ρώμη. Η έκθεση άνοιξε αυτή την εβδομάδα στο Εθνικό Ετρουσκικό Μουσείο της Βίλα Τζούλια , λίγες εβδομάδες αφότου η ιταλική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι αγόρασε τα έργα τέχνης από ιδιώτες έναντι 17 εκατομμυρίων δολαρίων.

Χρονολογούμενες μεταξύ 340 και 320 π.Χ., οι τοιχογραφίες είναι σημαντικά σωζόμενα έργα τέχνης που φιλοτεχνήθηκαν από τους Ετρούσκους, έναν αρχαίο λαό από την ιταλική χερσόνησο. Ο πολιτισμός άκμασε μεταξύ του ένατου και του δεύτερου αιώνα π.Χ., ενώνοντας τους Έλληνες και τους Φοίνικες ως μια σημαντική δύναμη στην περιοχή της Μεσογείου. Η επιρροή τους άρχισε να εξασθενεί τον πρώτο αιώνα π.Χ., ωστόσο, όταν κατακτήθηκαν και απορροφήθηκαν από την ταχέως αναπτυσσόμενη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

Οι ίδιες οι τοιχογραφίες απεικονίζουν τον βίαιο αγώνα για εξουσία που κυρίευε τη ζωή των Ετρούσκων στη χερσόνησο. Σκηνές απεικονίζουν Ετρούσκους στρατιώτες να σκοτώνουν αντιπάλους από τη Ρώμη. Μια τοιχογραφία δείχνει τον Αχιλλέα να σκοτώνει Τρώες. Μια άλλη σκηνή δείχνει τη Μαστάρνα - ένα άλλο όνομα για τον Σέρβιο Τύλλιο, τον έκτο βασιλιά της Ρώμης - να απελευθερώνει έναν Ετρούσκο ευγενή.

Η ιταλική κυβέρνηση προσπαθεί εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα να αποκτήσει αυτές τις τοιχογραφίες από την οικογένεια Τορλόνια, «μία από τις αρχαίες ευγενείς οικογένειες της Ιταλίας, της οποίας η τεράστια συλλογή αρχαιοτήτων έχει από καιρό κρατηθεί μακριά από το κοινό», αναφέρει το AP.

Ο Γάλλος αρχαιολόγος Αλεσάντρο Φρανσουά ανακάλυψε τα έργα τέχνης το 1857 σε έναν ταφικό θάλαμο στην αρχαία πόλη Βούλτσι, σε γη που ανήκε στην οικογένεια Τορλόνια. Οι τοιχογραφίες απεικόνιζαν την κεντρική αίθουσα αυτού που έγινε γνωστό ως ο Τάφος του Φρανσουά, ο οποίος περιείχε επίσης κοσμήματα, βάζα, χάλκινα και άλλα αρχαία αντικείμενα.

Η οικογένεια Τορλόνια κράτησε τις τοιχογραφίες και χάρισε ή πούλησε άλλους θησαυρούς από τον τάφο. Πολλά από αυτά τα αντικείμενα φυλάσσονται σήμερα σε ιδρύματα σε όλη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένου του Λούβρου και του Βρετανικού Μουσείου, αναφέρει το Reuters. Μουσεία δάνεισαν τα σχετικά αντικείμενα στο μουσείο Villa Giulia για την έκθεση των τοιχογραφιών.

Πηγές

Smithsonian magazine

Κριστιαν Θορσμπεργκ

Σε μία από τις πιο διάσημες και παραμελημένες βίλες της Ρώμης, επανεμφανίστηκαν αιώνιες τολμηρές τοιχογραφίες, ζωγραφισμένες από καλόγριες

 

Για σχεδόν τρεις αιώνες, στρώματα απλής μπογιάς και σοβά έκρυβαν ένα αξιοσημείωτο μυστικό στο εσωτερικό μιας από τις επαύλεις της Αναγέννησης στη Ρώμη, η οποία είχε παραμεληθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τώρα, οι συντηρητές που απομακρύνουν αυτά τα στρώματα φέρνουν ξανά στο φως πολύχρωμες παραστάσεις με θεούς, στρατιώτες και μυθολογικές μορφές, σύμφωνα με δημοσίευμα του περιοδικού Smithsonian.

Σχεδόν ένα χρόνο μετά την αναστήλωση της Villa Silvestri Rivaldi, αξίας 40 εκατομμυρίων δολαρίων, οι συντηρητές ανακαλύπτουν και αναβιώνουν έργα τέχνης του 16ου αιώνα.

Χτισμένη στα μέσα του 16ου αιώνα, η Villa Silvestri Rivaldi παρέμενε εγκαταλελειμμένη για δεκαετίες, σε κοντινή απόσταση με τα πόδια από το Κολοσσαίο της Ρώμης. Ένα νέο έργο βελτίωσης αναζωογονεί το συγκρότημα και φέρνει στο φως τα εσωτερικά του έργα τέχνης. Στη σκιά του Κολοσσαίου της Ρώμης, οι συντηρητές σημειώνουν πρόοδο σε μια μηνιαία προσπάθεια να επαναφέρουν μια παραμελημένη κατοικία του 16ου αιώνα, που θεωρείται ένα από τα ωραιότερα ιστορικά παλάτια της Ιταλίας, στην παλιά της δόξα.

Η Βίλα Σιλβέστρι Ριβάλντι, χτισμένη πάνω σε αρχαία ρωμαϊκά κτίσματα μεταξύ 1534 και 1547 από έναν θαλαμηπόλο του Πάπα Παύλου Γ΄ , έχει ένα ιστορικό παρελθόν. 

Αμέσως μετά την κατασκευή του, φιλοξένησε σημαντικές προσωπικότητες όπως οι Καρδινάλιοι Λανφράνκο Μαργκότι και Κάρλο Εμανουέλε Πίο, καθώς και μέλη των δυναστειών Κολόνα και Μέδικοι - μεταξύ αυτών και ο Αλεσάντρο ντε Μέδικοι , ο οποίος αργότερα έγινε Πάπας Λέων ΙΑ΄ . Τον 17ο αιώνα, το κτίριο μετατράπηκε σε μοναστήρι, έπειτα σε εργοστάσιο υφασμάτων. Τελικά έγινε ίδρυμα κοινωνικής πρόνοιας και τέλος σχολείο.  

Η κλίμακα του το έκανε ένα ελκυστικό μέρος για να βρίσκεται κανείς. Το συγκρότημα περιλαμβάνει σχεδόν 50.000 τετραγωνικά πόδια εσωτερικού χώρου και περίπου 27.000 τετραγωνικά πόδια εξωτερικών κήπων και αυλών. Αλλά η ομορφιά του άρχισε να ξεθωριάζει όταν εγκαταλείφθηκε τον 20ό αιώνα.

Οι τοιχογραφίες που είναι ζωγραφισμένες στη Βίλα Σιλβέστρι Ριβάλντι απεικονίζουν χριστιανικές και παγανιστικές εικόνες. 

Στα τέλη του περασμένου έτους, το ιταλικό Υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε ένα έργο περίπου 40 εκατομμυρίων δολαρίων για την αποκατάσταση της κατοικίας. Αυτό περιελάμβανε την πώλησή της από το κράτος στην περιφέρεια του Λάτσιο για 30 εκατομμύρια δολάρια και την προετοιμασία μιας υπαίθριας αναβίωσης. Η πρώτη φάση της αποκατάστασης, που αποδεικνύεται σήμερα από τις άφθονες σκαλωσιές κατασκευής, έχει ως στόχο να σταθεροποιήσει τα αδύναμα δάπεδα, να ανακατασκευάσει τις καταρρέουσες οροφές και να καθαρίσει τις τεράστιες, κάποτε πολύχρωμες τοιχογραφίες στο εσωτερικό που έχουν ερειπωθεί.

Η πρώτη φάση της αποκατάστασης, ύψους 40 εκατομμυρίων δολαρίων, αφορά τη βελτίωση των ερειπωμένων δαπέδων και οροφών, κάτι που θα επιτρέψει στους συντηρητές να συνεχίσουν τις εργασίες στις τοιχογραφίες του συγκροτήματος.

Οι τοιχογραφίες, που απεικονίζουν παγανιστικές ιστορίες και καθολική εικονογραφία, βρίσκονται στο επίκεντρο των προσπαθειών των εργαζομένων. Εκτεινόμενες από τοίχο σε τοίχο και σε οροφές, σκηνές αιώνων από μάχες, στρατιώτες, τον Χριστό και αγγέλους -μερικές από τις οποίες φιλοτεχνήθηκαν από ζωγράφους της σχολής του Ραφαήλ- ανανεώνονται με προηγμένες τεχνικές, όπως καθαρισμό με λέιζερ. Σε ορισμένα σημεία, οι συντηρητές ανακαλύπτουν εικόνες γυμνών θεών και θεών που είχαν επικαλυφθεί από μοναχές και εκκλησιαστικούς ηγέτες, οι οποίοι τις θεώρησαν πολύ ριζοσπαστικές.  

Πηγές

Smithsonian magazine

The times of India