Ποιος έιναι ο ζωγράφος που φιλοτέχνησε την ιστορική αυλαία του Θεάτρου San Giacomo της Κέρκυρας η οποία κινδυνέυει να καταστραφεί εντελώς.

Η παραμελημένη ιστορική αυλαία του Buzatto στη σημερινή τραγική της κατάσταση.Φωτογραφία από δημοσίευση στα κοινωνικά δίκτυα.Φωτογραφία Χρυσούλα Τόμπρου.

Ο Βενετός ζωγράφος και σύμβουλος της Ακαδημίας Καλών Τεχνών της Βενετίας που φιλοτέχνησε την περίφημη ιστορική αυλαία ήταν ο Τζοβάνι Μπουζάτο (Giovanni Buzatto)που συχνά αναφέρεται σε ιστορικές πηγές ως Busatto, ο οποίος γεννήθηκε στη Βιτσέντζα το 1806 και πέθανε το 1886. Γεννήθηκε στη Βιτσέντζα από οικογένεια ξυλουργών. Σπούδασε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Βενετίας με δασκάλους τον Teodoro Matteini και τον Natale Schiavoni. Αργότερα, εκλέχθηκε καθηγητής σχεδίου στην ίδια Ακαδημία.

Η μνημειώδης αυτή αυλαία δημιουργήθηκε για το ιστορικό θέατρο Σαν Τζιάκομο (Teatro di San Giacomo) της Κέρκυρας. Το έργο απεικονίζει μια εμβληματική σκηνή από την Οδύσσεια του Ομήρου, και συγκεκριμένα την υποδοχή του Οδυσσέα από τον βασιλιά Αλκίνοο στη χώρα των Φαιάκων.

Η αυλαία αυτή αποτέλεσε ένα από τα ελάχιστα κειμήλια που διασώθηκαν από τους καταστροφικούς γερμανικούς βομβαρδισμούς του 1873 και του 1943. Αργότερα μεταφέρθηκε και κόσμησε τη σκηνή του μεταγενέστερου (και επίσης κατεστραμμένου πλέον) Παλαιού Δημοτικού Θεάτρου Κέρκυρας.

Εξειδικεύτηκε στη δημιουργία μνημειωδών αυλαιών για μεγάλα θέατρα. Ξεχωρίζει η αυλαία του Μεγάλου Θεάτρου La Fenice στη Βενετία (1837), με θέμα την «Είσοδο του Ενρίκο Ντάντολο στην Κωνσταντινούπολη». 

Ο Giovanni Busato ζωγράφισε μια αυλαία, που τώρα έχει χαθεί, που απεικόνιζε την είσοδο του Θεοδώριχου στη Ραβέννα.Φωτογραφία Giovanni Sassi.

 Εκτός από τη δημιουργία σημαντικών ιστορικών αυλαιών για σπουδαία ιταλικά θέατρα ,όπως η περίφημη αυλαία για το Gran Teatro La Fenice της Βενετίας το 1837, ο καλλιτέχνης βίωσε μια περίοδο εξορίας που τον οδήγησε να ταξιδέψει εκτενώς, εργαζόμενος στη Ρωσία και την Ελλάδα. 

Το πέρασμά του από το Ιόνιο ενίσχυσε τη φήμη του ως κορυφαίου θεατρικού σκηνογράφου και ζωγράφου, ανοίγοντάς του τον δρόμο για να αναλάβει αργότερα την εμβληματική αυλαία του Teatro La Fenice στη Βενετία.

Το πέρασμα του Giovanni Busato από την Κέρκυρα αποτελεί μια άκρως ενδιαφέρουσα ιστορία, καθώς συνδυάζει έναν μεγάλο έρωτα, την πολιτική εξορία και τη δημιουργία ενός εμβληματικού έργου για την πολιτιστική κληρονομιά του νησιού.

Σύμφωνα με τα αρχεία του βιογραφικού λεξικού Treccani, ο Busato πριν εδραιώσει πλήρως την καριέρα του στην Ιταλία, ερωτεύτηκε παράφορα μια Ελληνίδα. Για χάρη της αποφάσισε να την ακολουθήσει και να εγκατασταθεί για ένα διάστημα στην Κέρκυρα, η οποία εκείνη την εποχή (υπό τη Βρετανική Προστασία) αποτελούσε ισχυρό πολιτιστικό κέντρο με έντονες ιταλικές επιρροές. Αργότερα, λόγω της συμμετοχής του στις επαναστατικές μάχες του 1848 στο Μαργκέρα, αναγκάστηκε να εξοριστεί. 

Λέγεται ότι ο καλλιτέχνης, για να αποδώσει τα πρόσωπα των Φαιάκων στον μνημειώδη καμβά (διαστάσεων 7,20 x 4,50 μέτρων), χρησιμοποίησε ως μοντέλα τους ίδιους τους ανθρώπους του θεάτρου – ηθοποιούς, μουσικούς και τεχνικούς της Κέρκυρας.

Όταν το San Giacomo σταμάτησε να λειτουργεί ως θέατρο, η πολύτιμη αυτή αυλαία μεταφέρθηκε για να κοσμήσει το Νέο Δημοτικό Θέατρο Κέρκυρας. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου (1943), οι γερμανικοί εμπρηστικοί βομβαρδισμοί κατέστρεψαν ολοσχερώς το Νέο Θέατρο και μαζί αμέτρητους θησαυρούς. Ωστόσο, η συγκεκριμένη αυλαία του Busato σώθηκε σαν από θαύμα και αποτελεί ένα από τα ελάχιστα διασωθέντα κειμήλια εκείνης της χρυσής θεατρικής περιόδου του νησιού.

Τιμήθηκε με τον τίτλο του Ιππότη (Cavaliere) δύο φορές: το 1834 για το πορτρέτο του Πάπα Γρηγορίου ΙΣΤ΄ και το 1882 με το παράσημο του Στέμματος της Ιταλίας.

Το θέμα: Η επιλογή του επεισοδίου κατά το οποίο ο Οδυσσέας γίνεται δεκτός από τον Αλκίνοο στο νησί των Φαιάκων —ένα σκηνικό βαθιά ριζωμένο στη γεωγραφία της ελληνικής μυθολογίας— ανέδειξε τις έννοιες του ταξιδιού, της φιλοξενίας και της κλασικής αρχαιότητας, ανταποκρινόμενο στα εκλεπτυσμένα, καλλιεργημένα γούστα της τοπικής αριστοκρατίας και των διανοουμένων της εποχής.

Η δημιουργία μιας αυλαίας θεάτρου (sipario) όπως αυτές που έφτιαχνε ο Busato στην Κέρκυρα και τη Βενετία, απαιτούσε μήνες προετοιμασίας και ειδικές εγκαταστάσεις τη περίοδο του 1800.

Τα προσχέδια (Bozzetti). Ο Busato ξεκίνούσε πάντα με μικρά σχέδια σε χαρτί με μελάνι ή μολύβι, προτού δημιουργήσει ένα υπό κλίμακα έγχρωμο μοντέλο (bozzetto) σε καμβά για να πάρει την έγκριση των επιτροπών του θεάτρου.

 Ράψιμο και προετοιμασία: Τεράστια κομμάτια από λινό ή βαμβακερό ύφασμα ράβονταν μαζί για να σχηματίσουν την τελική επιφάνεια (συχνά ξεπερνούσε τα 30–50 τετραγωνικά μέτρα). Το ύφασμα τεντωνόταν σε ειδικά ξύλινα πλαίσια στο πάτωμα ή σε τεράστιους τοίχους και περνιόταν με ένα μείγμα κόλλας και γύψου (προετοιμασία) για να μπορεί να δεχτεί το χρώμα.

 Ζωγραφική σε όρθια στάση ή περπάτημα: Οι ζωγράφοι χρησιμοποιούσαν μακριά πινέλα (σαν κοντάρια). Πολλές φορές, όταν το έργο ήταν στο πάτωμα, περπατούσαν πάνω του φορώντας μόνο κάλτσες, χρησιμοποιώντας ως οδηγό ένα τετραγωνισμένο πλέγμα για να μεταφέρουν το μικρό σχέδιο στις τεράστιες διαστάσεις. Τα χρώματα ήταν συνήθως υδατοδιαλυτά με βάση τη ζωική κόλλα (τέμπερα), ώστε η αυλαία να παραμένει εύκαμπτη και να μπορεί να τυλίγεται χωρίς να σπάει το χρώμα.