Το μουσείο Αντιβουνιώτισσας μέσα σε μια αγιογραφία του Τζανκαρόλα

Νυμφώνα φεύγει κ(αι) προς άσκησιν τρέχει.

 Στην λεπτομερέστατη αγιογραφία του Αγίου Άλεξίου που  βρίσκεται στο βυζαντινό μουσείο της Κέρκυρας, σε μια από τις σκηνές του βίου του, κρύβεται μια απεικόνιση από το εσωτερικό του ναού της Αντιβουνιώτισσας. Οι πλάκες, η οροφή, η κεντρική θύρα που υπάρχουν ακόμη και σήμερα στο μουσείο, μας δείχνουν πως ο Τζανκαρόλας αγιογραφούσε την εικόνα ενώ βρισκόταν πιθανότατα στον ίδιο χώρο του ναού.

  Λαμπροφορεμένοι συνδαιτυμόνες κάθονται γύρω από το γαμήλιο τραπέζι, σε πολυτελές δωμάτιο με μεγάλο σκαλιστό τζάκι. Ένας υπηρέτης φέρνει πιατέλα με ψητό, ένω ορχήστρα από πέντε όργανα παίζει σε ειδικό χώρο. Στο βάθος από ανοιχτή πόρτα δεξιά διακρίνεται η κρεβατοκάμαρα, όπου συζητά ζωηρά το νιόπαντρο ζευγάρι. Δεξιότερα ακόμη ο Άγιος εικονίζεται άλλες δύο φορές, με φωτοστέφανο, και ντυμένος τα απλά ρούχα του προσκυνητή. Στο πρώτο επίπεδο κρατά ειλητάριο με χωρίο από το 41ο ψαλμό.

Πηγές 

Μουσείο Αντιβουνιώτισσας

Ισραηλινοί αρχαιολόγοι ανασκάπτουν πρόσφατα έναν τάφο που πιστεύεται ότι κρατά τη γυναίκα που βοήθησε στη γέννηση του μωρού Ιησού

Μια επιγραφή χαραγμένη σε πέτρα στα αρχαία ελληνικά που φέρει το όνομα της Σαλώμης μέσα στον τάφο της Σαλώμης. Φωτογραφία από τον Menahem Kahana / AFP μέσω Getty Images

 Όταν οι λεηλάτες εισέβαλαν σε μια ταφική σπηλιά στην Ιουδαία Πεδιάδα του Ισραήλ τη δεκαετία του 1980, ξεκίνησαν μια αλυσίδα ανασκαφών που συνεχίζονται μέχρι σήμερα.

 Πρώτα ακολούθησε μια παρατεταμένη ανασκαφή με επικεφαλής την Αρχή Αρχαιοτήτων του Ισραήλ (IAA) που χαρακτήρισε την τοποθεσία ως Σπήλαιο Σαλώμης, λόγω της πεποίθησης ότι χρησίμευε ως τόπος ανάπαυσης για τη μαία του Ιησού. Τώρα, η ίδια κυβερνητική οντότητα επεκτείνει την ανασκαφή της για να επικεντρωθεί στο συνδεδεμένο ταφικό συγκρότημα 2.000 ετών μιας πλούσιας οικογένειας.

«Μόλις ολοκληρωθούν οι εργασίες αποκατάστασης και ανάπτυξης, ο προαύλιος χώρος και το σπήλαιο θα ανοίξουν για το κοινό», δήλωσε ο Saar Ganor, διευθυντής της IAA.

Με μια αυλή που εκτείνεται σε περισσότερα από 3.700 τετραγωνικά πόδια, μωσαϊκά δάπεδα και εισόδους σπηλαίων περίτεχνα σκαλισμένες με ρόδακες και ρόδια, ο ταφικός θάλαμος πιστεύεται ότι προέρχεται από τη ρωμαϊκή περίοδο πριν καταληφθεί από ένα χριστιανικό παρεκκλήσι.

 Η IAA το έχει περιγράψει ως έναν από τους πιο εντυπωσιακούς ιδιωτικούς χώρους ταφής που έχουν αποκαλυφθεί στη χώρα. Ο σχεδιασμός και η διάταξη είναι απόδειξη, προσθέτουν οι αρχαιολόγοι, ότι η υπεύθυνη οικογένεια ήταν εξαιρετικά εύπορη και ικανή να επενδύσει για μια παρατεταμένη χρονική περίοδο.

 «Ο οικογενειακός τάφος βεβαιώνει ότι οι ιδιοκτήτες του ήταν μια οικογένεια υψηλού επιπέδου στην Ιουδαϊκή Shefelah κατά τη δεύτερη περίοδο του ναού», ανέφερε η IAA σε δελτίο τύπου. «Η λατρεία της Σαλώμης, που καθαγιάστηκε στον Χριστιανισμό, ανήκει σε ένα ευρύτερο φαινόμενο, σύμφωνα με το οποίο οι χριστιανοί προσκυνητές του 5ου αιώνα μ.Χ. συναντούσαν και αγιοποίησαν εβραϊκούς χώρους».

  Αυτή η διαδικασία αγιασμού έχει αποσαφηνιστεί στον χώρο με την αποκάλυψη μιας μικρής αγοράς έξω από το σπήλαιο που, μεταξύ άλλων, πουλούσε πήλινους λύχνους στους επισκέπτες, αυτούς που έχουν βρεθεί από εκατοντάδες στο σπήλαιο. Στο εσωτερικό, ένα εσωτερικό παρεκκλήσι αφιερωμένο στη Σαλώμη είναι γεμάτο με σταυρούς και επιγραφές γραμμένες ελληνικά, συριακά και αραβικά, που αποδεικνύουν τη σημασία του χώρου από τη βυζαντινή εποχή έως την ισλαμική περίοδο.

 Η χριστιανική πίστη υποστηρίζει ότι η Σαλώμη καταγόταν από τη Βηθλεέμ και κλήθηκε να βοηθήσει να ελευθερώσει τον Ιησού. Έγινε οπαδός του Ιησού και αναφέρεται στα ευαγγέλια.

  Η ανασκαφή αποτελεί μέρος του Judean Kings Trail, ενός κυβερνητικού έργου που συγκεντρώνει σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους που εκτείνονται σε 60 μίλια. Το εγχείρημα, ωστόσο, είναι αμφιλεγόμενο δεδομένου ότι βρίσκεται έξω από τα κατεχόμενα εδάφη του Ισραήλ και η IAA έχει επικριθεί για τη συνέχιση του έργου της χωρίς τη διαβούλευση με ντόπιους Παλαιστίνιους.

Πηγές

Newsartnet.com

Μια ομάδα μαθητών της όγδοης τάξης σε μια εκδρομή κοντά στο Τελ Αβίβ σκόνταψε πάνω σε ένα ιερό αιγυπτιακό φυλαχτό 3.000 ετών

 

Ο σκαραβαίος Αζόρ. Φωτογραφία: Gilad Stern / Αρχή Αρχαιοτήτων του Ισραήλ.

 Μαθητές σε μια εκδρομή που διοργάνωσε η Ισραηλινή Αρχή Αρχαιοτήτων (IAA) στο Azor, πέντε μίλια νοτιοανατολικά του Τελ Αβίβ, είδαν την αρχαιολογία σε δράση όταν ο αρχηγός της ομάδας Gilad Stern συνέβη σε ένα φυλαχτό 3.000 ετών.

 Ο Stern καθοδηγούσε μαθητές της όγδοης τάξης στην τρίτη ετήσια αποστολή του IAA, εκπαιδεύοντάς τους για τα αρχαιολογικά ευρήματα γύρω από το Azor και όχι μόνο, όταν είδε αυτό που αρχικά φαινόταν σαν ένα χαμένο παιχνίδι στο έδαφος. «Μια εσωτερική φωνή μου είπε: «Σήκω και αναποδογυρίστε το»», είπε ο Στερν στην Jerusalem Post . «Έμεινα έκπληκτος: ήταν ένας σκαραβαίος με ξεκάθαρα εγχάρακτη σκηνή, το όνειρο κάθε ερασιτέχνη αρχαιολόγου. Οι μαθητές ήταν πραγματικά ενθουσιασμένοι!»

 Το φυλαχτό είναι σμιλεμένο σε σχήμα σκαθαριού κοπριάς, ενός εντόμου που θεωρείται σε όλους τους αρχαίους πολιτισμούς ως παντοδύναμος θεός δημιουργός που ενσαρκώνει τόσο τη φθορά όσο και την αναγέννηση, καθώς επωάζει τα αυγά του στα απόβλητα άλλων ζώων. Το επίπεδο πρόσωπο του φυλαχτού έχει δύο φιγούρες: η μία με ένα επίμηκες κεφάλι, που υποδηλώνει το στέμμα του Αιγύπτιου Φαραώ, ο οποίος φαίνεται να δίνει δύναμη στην άλλη ελαφρώς σκυμμένη φιγούρα.

Μαθητές σε μια εκδρομή που διοργάνωσε η Ισραηλινή Αρχή Αρχαιοτήτων (IAA) στο Azor, πέντε μίλια νοτιοανατολικά του Τελ Αβίβ, είδαν την αρχαιολογία σε δράση όταν ο αρχηγός της ομάδας Gilad Stern συνέβη σε ένα φυλαχτό 3.000 ετών.

 Ο Stern καθοδηγούσε μαθητές της όγδοης τάξης στην τρίτη ετήσια αποστολή του IAA, εκπαιδεύοντάς τους για τα αρχαιολογικά ευρήματα γύρω από το Azor και όχι μόνο, όταν είδε αυτό που αρχικά φαινόταν σαν ένα χαμένο παιχνίδι στο έδαφος. «Μια εσωτερική φωνή μου είπε: «Σήκω και αναποδογυρίστε το»», είπε ο Στερν στην Jerusalem Post . «Έμεινα έκπληκτος: ήταν ένας σκαραβαίος με ξεκάθαρα εγχάρακτη σκηνή, το όνειρο κάθε ερασιτέχνη αρχαιολόγου. Οι μαθητές ήταν πραγματικά ενθουσιασμένοι!»

 Το φυλαχτό είναι σμιλεμένο σε σχήμα σκαθαριού κοπριάς, ενός εντόμου που θεωρείται σε όλους τους αρχαίους πολιτισμούς ως παντοδύναμος θεός δημιουργός που ενσαρκώνει τόσο τη φθορά όσο και την αναγέννηση, καθώς επωάζει τα αυγά του στα απόβλητα άλλων ζώων. Το επίπεδο πρόσωπο του φυλαχτού έχει δύο φιγούρες: η μία με ένα επίμηκες κεφάλι, που υποδηλώνει το στέμμα του Αιγύπτιου Φαραώ, ο οποίος φαίνεται να δίνει δύναμη στην άλλη ελαφρώς σκυμμένη φιγούρα.

Πηγές

Newsartnet.com

Περισσότεροι από 2.500 αρχαιολόγοι έχουν ενωθεί για να απαιτήσουν από το Βρετανικό Μουσείο να επιστρέψει την πέτρα της Ροζέτα στην Αίγυπτο

 

Οι επισκέπτες βλέπουν την πέτρα Rosetta στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο. Φωτογραφία: Amir Makar/AFP μέσω Getty Images.

 Με νέα αναφορά, μια ομάδα αρχαιολόγων καλεί το Βρετανικό Μουσείο να επαναπατρίσει την Πέτρα της Ροζέτας πίσω στην Αίγυπτο.

 Ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο, η εκστρατεία που προτρέπει τον Αιγύπτιο πρωθυπουργό Mostafa Madbouly να υποβάλει επίσημο αίτημα για την επιστροφή της πέτρας και 16 άλλων αντικειμένων που αφαιρέθηκαν από τη χώρα με παράνομα ή ανήθικα μέσα. Το έγγραφο έχει ήδη συγκεντρώσει περισσότερες από 2.500 υπογραφές. 

 Η πέτρα της Ροζέτας ανακαλύφθηκε το 1799, το έτος μετά την εισβολή του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο, από έναν Γάλλο αξιωματικό που επέβλεπε μια ανασκαφή στην πόλη Ρασίντ στο Δέλτα του Νείλου. Με κείμενα σε τρεις διαφορετικές γλώσσες—ελληνικά, δημοτικά και αιγυπτιακά ιερογλυφικά—το αντικείμενο θεωρήθηκε ως ένα διαπολιτισμικό μεταφραστικό κλειδί που θα μπορούσε να δώσει πρωτοφανείς γνώσεις για τους αρχαίους πολιτισμούς.

 Άλλες χώρες είδαν επίσης τις δυνατότητες στην πέτρα. Όταν οι Γάλλοι παραδόθηκαν στους Βρετανούς στη Συνθήκη της Αλεξάνδρειας το 1801, παρέδωσαν επίσης πολλά ιστορικά κειμήλια, συμπεριλαμβανομένης της πέτρας. Στη συνέχεια, τα αντικείμενα μεταφέρθηκαν στο Βρετανικό Μουσείο, όπου παραμένουν έκτοτε. 

 «Η κατάσχεση της πέτρας της Ροζέτα, μεταξύ άλλων αντικειμένων, είναι μια πράξη καταπάτησης της αιγυπτιακής πολιτιστικής περιουσίας και ταυτότητας και είναι άμεσο αποτέλεσμα πολιτιστικής αποικιακής βίας κατά της αιγυπτιακής πολιτιστικής κληρονομιάς», αναφέρεται στην αναφορά. «Η παρουσία αυτών των αντικειμένων στο Βρετανικό Μουσείο μέχρι σήμερα υποστηρίζει προηγούμενες αποικιακές προσπάθειες πολιτιστικής βίας».

 «Η ιστορία δεν μπορεί να αλλάξει», συνεχίζει το έγγραφο, «αλλά μπορεί να διορθωθεί, και παρόλο που η πολιτική, στρατιωτική και κυβερνητική κυριαρχία της Βρετανικής Αυτοκρατορίας αποσύρθηκε από την Αίγυπτο πριν από χρόνια, ο πολιτιστικός αποικισμός δεν έχει ακόμη τελειώσει».

 Όταν έφτασε στο Artnet News, ένας εκπρόσωπος του Βρετανικού Μουσείου εξήγησε σε δήλωση ότι δεν υπήρξε ποτέ επίσημο αίτημα από την αιγυπτιακή κυβέρνηση για την επιστροφή της πέτρας της Ροζέτας. «Το Βρετανικό Μουσείο εκτιμά πολύ τις θετικές συνεργασίες με συναδέλφους σε όλη την Αίγυπτο», προστίθεται στην ανακοίνωση.

 Ενώ η ώθηση για την αποκατάσταση αντικειμένων που έχουν κλαπεί κατά τη διάρκεια περιόδων αποικισμού έχει αποκτήσει δυναμική σε χώρες σε όλο τον κόσμο, η βρετανική κυβέρνηση έχει δείξει ελάχιστη διάθεση να αποχωρήσει από τους πολλούς θησαυρούς που προέρχονται από ανήθικες πηγές στο μεγαλύτερο πολιτιστικό της ίδρυμα. Μόλις αυτή την εβδομάδα, η νεοεκλεγείσα πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Liz Truss δήλωσε ότι δεν υποστηρίζει την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα στην Ελλάδα από το Βρετανικό Μουσείο. 

 «Το κοινό δεν θα δεχτεί να εκπροσωπείται τέτοια πολιτιστική βία στα δικά του μουσεία», είπε η Χάνα. «Οι άνθρωποι δεν θα βλέπουν πλέον αυτά τα μουσεία ως πολιτιστικούς θεσμούς, αλλά ως θεσμούς εγκλήματος». 

Πηγές

Taylor Dafoe Newsartnet.com

Άγιοι Βρακοφόροι και Φουστανελάδες.Η έκθεση με εικόνες Νεομαρτύρων από την Κρήτη και άλλες περιοχές

  Από τα εγκαίνια της έκθεσης στο μουσείο Χριστιανικής τέχνης Αγίας Αικατερίνης Σιναϊτών του Ηρακλείου Κρήτης. Η Κρήτη, το μεγαλύτερο σε έκταση νησί του Αιγαίου και το πέμπτο της Μεσογείου, αποτέλεσε, λόγω προνομιακής θέσης, ένα σταυροδρόμι 6 πολιτισμών (μινωϊκός, ρωμαϊκο-βυζαντινός, αραβικός, ενετικός, οθωμανικός + σύγχρονος), που άκμασαν κατά το πέρασμα των αιώνων, δημιουργώντας ένα μοναδικό πολιτιστικό παλίμψηστο.

  Το Ηράκλειο, πύλη και πρωτεύουσα της Κρήτης, υπήρξε για αιώνες η μητρόπολη της νήσου με ορατά, σε πολλά σημεία, τα ίχνη που άφησαν πίσω τους οι άνθρωποι και οι πολιτισμοί τους (ενετικά τείχη, νεώρια, φρούριο Κούλε, κρήνη του Μοροζίνι, Λότζια, Αρμερία, Βασιλική του Αγ. Μάρκου). Στις τρεις χιλιετηρίδες της πολυκύμαντης και συναρπαστικής ζωής του, άλλαζε τις ονομασίες, ανάλογα με τους κατακτητές. Ηράκλειον για την ελληνορωμαϊκή εποχή, Κάστρο & Ηράκλεια για τους Βυζαντινούς, Rabdh el Khandak (φρούριο της Τάφρου) για τους Άραβες, Χάνδαξ για τους Βυζαντινούς όταν το κατέλαβαν για 2η φορά, Candia και Candida για τους Ενετούς, Kandiye (Καντιγιέ) για τους Οθωμανούς και από το 1822, επισήμως Ηράκλειον.

 Το Μουσείο Χριστιανικής Τέχνης «Αγία Αικατερίνη Σιναϊτών», στεγάζεται στο σωζόμενο καθολικό της ομώνυμης Σιναϊτικής, βορειανατολικά του Μητροπολιτικού ναού του Αγίου Μηνά. 

 Το Μουσείο, λειτουργεί υπό την αιγίδα του Επικοινωνιακού & Μορφωτικού Τμήματος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης και διαθέτει μία, μοναδικής καλλιτεχνικής αξίας, συλλογή εικόνων της Κρητικής Σχολής, με έργα των γνωστότερων αγιογράφων της (Άγγελος Ακοτάντος, Μιχαήλ Δαμασκηνός), καθώς και αντιπροσωπευτικά έργα βυζαντινής & μεταβυζαντινής τέχνης, κειμήλια, χειρόγραφα, άμφια, λατρευτικά αντικείμενα και τοιχογραφίες της περιόδου 14ου-19ου αιώνα, από ναούς της Κρήτης. 

 Στον ιστορικό αυτό χώρο εγκαινιάστηκε στις 22 Οκτωβρίου, παρουσία του Αρχιεπισκόπου κκ Ευγένιου, κληρικών, εκπροσώπων των αρχών και φιλότεχνων πολιτών, η πρωτότυπη και πολύ ιδιαίτερη έκθεση με τίτλο «Άγιοι Βρακοφόροι και Φουστανελάδες. Εικόνες Νεομαρτύρων από την Κρήτη και άλλες περιοχές», η οποία αποτελεί συνδιοργάνωση του Μουσείου με την Περιφέρεια Κρήτης και παρουσιάζει τεράστιο εικαστικό, θρησκευτικό, λαογραφικό και κοινωνικό ενδιαφέρον.

  Απαραίτητη η αναφορά στον όρο «Νεομάρτυρας», που καθιερώθηκε από τον Αγ. Νικόδημο τον Αγιορείτη στο έργο του «Νέον Μαρτυρολόγιον» (1799). Πρόκειται για ορθόδοξους χριστιανούς που βρήκαν μαρτυρικό θάνατο στα χέρια των Τούρκων, κυρίως μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης και εξής, επειδή αρνήθηκαν να αλλαξοπιστήσουν.

  Ήταν άνθρωποι κάθε φύλου, επαγγέλματος και ηλικίας και, όπως διαβάζουμε στο κείμενο της επιμελήτριας της έκθεσης και του Μουσείου, κας Έφη Ψιλάκη, «Άγιος δεν ήταν πια μόνον εκείνος που είχε μαρτυρήσει σε κάποια μακρινή εποχή, όπως είναι τα χρόνια των διωγμών, άγιος μπορούσε να είναι ο συντοπίτης, ο άνθρωπος που κινούνταν στον ίδιο χώρο με τον πιστό και, μάλιστα, κατά τον ίδιο χρόνο. Ήταν εκείνος που είχε τις ίδιες αγωνίες, την ίδια πίστη, εκείνος που ντυνόταν με την ίδια φορεσιά». Πολλοί δε εξ αυτών είχαν πάρει μέρος στην Επανάσταση του 1821.

 Οι Νεομάρτυρες, οι οποίοι ζούσαν και ως κρυφοχριστιανοί (χριστιανοί που υποκρίνονταν ότι είχαν ασπασθεί τον μωαμεθανισμό), έπεσαν θύματα συκοφαντίας, απειλήθηκαν, εκβιάστηκαν, πέρασαν από εικονικές δίκες με ψευδομάρτυρες να καταθέτουν εναντίον τους, φυλακίστηκαν, υπέστησαν φρικτά, ασύλληπτα βασανιστήρια προκειμένου να ασπασθούν το Ισλάμ αλλά εκείνοι τα υπέμειναν όλα αυτά καρτερικά, παραμένοντας ακλόνητοι στην πίστη τους και μέχρι την τελευταία τους στιγμή βροντοφώναζαν «Χριστιανοί γεννηθήκαμε και Χριστιανοί θέλουμε να πεθάνουμε». Η στάση τους εξαγρίωνε τους αιμοβόρους θύτες τόσο που σε πολλές περιπτώσεις συνέχιζαν να βγάζουν τη μανία τους πάνω στα απαγχονισμένα, αποκεφαλισμένα, τεμαχισμένα ή καμένα πτώματα.

  Μετά τον θάνατό τους, οι Νεομάρτυρες έγιναν στοιχεία αναφοράς των τοπικών κοινωνιών αλλά και στοιχεία κοινωνικής συνοχής. Καταξιώθηκαν ως Άγιοι στη συνείδηση των Χριστιανών οι οποίοι, αναγνωρίζοντας τη προσφορά και τον αγώνα τους για την απελευθέρωση της Ελλάδος αλλά και τη διάσωση της ορθοδοξίας τους, αφιέρωσαν ναούς και ξωκλήσια τιμώντας τη μνήμη του καθενός την ημέρα του μαρτυρίου του. 

 Μερικοί εξ αυτών ανακηρύχθηκαν πολιούχοι της πόλης που θανατώθηκαν, όπως οι 4 Ρεθυμνιώτες Νεομάρτυρες, ή ο Άγιος Γεώργιος εξ Ιωαννίνων ο οποίος από το 2018 θεωρείται και ο προστάτης Άγιος της Προεδρικής Φρουράς, με απόφαση του τότε ΠτΔ, Προκοπίου Παυλόπουλου.

  Στην έκθεση, η οποία εντάσσεται στο 2ο Φεστιβάλ Κρήτης 2022 της Περιφέρειας που πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού & Αθλητισμού, παρουσιάζονται συγκεντρωμένες, για πρώτη φορά στην Ελλάδα αλλά και παγκοσμίως, σπάνιες αγιογραφίες Νεομαρτύρων της ελληνικής εκκλησίας με παραδοσιακές φορεσιές, βράκες και φουστανέλες, οι οποίες συλλέχθηκαν από εκκλησίες και μητροπόλεις από όλη την Ελλάδα, τη Μικρά Ασία και τον Πόντο. 

   Η απεικόνιση των Αγίων με φορεσιές ξεκίνησε από τα δύο άκρα της Ελλάδας που δεν είχαν ακόμη απελευθερωθεί: την Κρήτη και την Ήπειρο. Αυτοδίδακτοι λαϊκοί καλλιτέχνες τόλμησαν να φιλοτεχνήσουν τους αγίους με τοπικές καθημερινές φορεσιές, δημιουργώντας έτσι νέους εικονογραφικούς τύπους αλλά και νέα ηθικά πρότυπα. Όπως αναφέρει η κα Έφη Ψιλάκη, «Το ένδυμα γίνεται πρωτεύον στοιχείο της σύνθεσης, σηματοδοτώντας το πέρασμα της αγιογραφίας από τους ρωμαϊκούς χιτώνες στις παραδοσιακές ενδυμασίες».

 Η έκθεση με τίτλο «Άγιοι Βρακοφόροι και Φουστανελάδες» στο  Μουσείο Χριστιανικής Τέχνης «Αγία Αικατερίνη Σιναιτών»  συγκεντρώνει  50 εικόνες Νεομαρτύρων της Ελληνικής Εκκλησίας με παραδοσιακές φορεσιές, από τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια μέχρι σήμερα παρουσιάζοντας την εξέλιξη της εικονογραφίας των νεομαρτύρων.

Η έκθεση συνοδεύεται από έναν πολυτελή κατάλογο 220 σελίδων, επιμέλειας της αρχαιολόγου και επιμελήτριας του Μουσείου Δρ. Έφης Ψιλάκη και του αρχαιολόγου & Αντιπροέδρου του Μουσείου κου Νίκου Γιγουρτάκη.

Διάρκεια έκθεσης: Έως 31 Δεκεμβρίου 2022

Ώρες Λειτουργίας: Δευτέρα-Σάββατο 10:00 με 18:00, Κυριακή 11:00-18:00

Μουσείο Χριστιανικής Τέχνης

ΠΗΓΕΣ :

CRETE.GOV.GR

athensvoice

ΚΡΗΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ

ΕKRITI

 

Η Ευανθία Ρεμπούτσικα στη Κέρκυρα για τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή

  Ευανθία Ρεμπούτσικα και AHEPA Κέρκυρας, με αφορμή τη συμπλήρωση των 100 χρόνων από τη Μικρασιατική καταστροφή, τίμησαν τα θύματα της Μικρά Ασίας με μια εκδήλωση στο δημοτικό θέατρο Κέρκυρας. Η Ευανθία Ρεμπούτσικα, έχοντας μαζί τους ερμηνευτές Σπύρο Κλείσσα και Αγάθη Κοσκινά,  σε συνεργασία με τη φιλαρμονική ‘Ομόνοια’ Γαστουρίου και τη συμμετοχή πολλών παιδικών και μαθητικών χορωδιών χάρισαν στο κοινό μια συναρπαστική παράσταση.    

  Η σπουδαία καλλιτέχνης έχει γράψει πολλά τραγούδια και μουσικές όπως τη Πολίτικη Κουζίνα, το Ταξίδι στο Βόσπορο κ.α που σχετίζονται με τη Μικρά Ασία. 

  Στην εκπληκτική συναυλία που χάρισε απλόχερα στο κοινό της Κέρκυρας μάγεψε, ανέστησε, έδωσε νόημα, δύναμη, ,όνειρα, ελπίδα με τη παρουσία της και τον υπερφυσικό ρυθμό της, κάνοντας το κοινό να συγκινηθεί βαθιά με τη βαθιά ψυχή της.

 'Ηταν καθηλωτική τόσο που ο κόσμος, έκπληκτος από το θαύμα που εξελισσόνταν μπροστά του, είχε παραδοθεί εκστασιασμένος με ένα μόνιμο χαμόγελο στα χείλη και στα λαμπερά άπο συναισθήματα μάτια του.

 Μόνο οι καρδιές γνώριζαν να χορέψουν αυτόν τον εξωπραγματικό ρυθμό. Παραδομένοι όλοι στο ταλέντο και στο σπάνιο χαρακτήρα της, από τη πρώτη στιγμή που εμφανίστηκε στη σκηνή μίλησε στο κοινό χωρίς λόγια. Αυτά με τα οποία αφόπλισε τους θεατές της ήταν όλα όσα εκείνα είχε κρυμμένα μέσα στην απλότητα και ταπεινότητα που την κυρίευε. Αυτά τα δύο φάνηκαν να τη κυριέυουν εκείνο το βράδυ, που όταν κράτησε για πρώτη φορά το μικρόφωνο για να μιλήσει, πριν προλάβει, ακούστηκε μια φωνή απο τους θεατές : ''Είσαι άγγελος..'' και με την ίδια να προσπαθεί να συλλαβίσει ένα ευχαριστώ που δεν κατάφερε να ολοκληρώσει η φωνή της, παρά σκύβοντας το κεφάλι έκανε μια βάθια υπόκλιση ευγνωμοσύνης.

  Στην εκδήλωση βρέθηκε και ο δισέγγονος του μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσοστόμου και στο πρόσωπό του θα τιμηθεί για το έργο του και τη θυσία του ο Μητροπολίτης ενώ ιδιαίτερη αναφορά θα υπήρξε για το έργο του Αμερικανού πρόξενου στη Σμύρνη Χόρτον και τη συμβολή του στη διάσωση πολλών Ελλήνων από τη σφαγή.

  Η παράσταση ήταν υπό τη διεύθυνση του  αρχιμουσικού της φιλαρμονικής Σπύρου Ράλλη.

Φωτογραφίες:    ΜΑΡΙΟΣ ΚΡΕΜΟΝΑΣ

COPYRIGHT, Βίντεο: ΕΛΕΝΑ ΠΑΠΑΖΗ

 

Chromophobia: Η μεγαλύτερη συνωμοσία στην αρχαία τέχνη

 

  «Οι ιστορικοί τέχνης και οι αρχαιολόγοι έχουν βάσιμες αποδείξεις ότι τα αρχαία ελληνικά και ρωμαϊκά έργα τέχνης ήταν ζωγραφισμένα με λαμπερά χρώματα», λέει ο Matt Wilson σε αυτό το βίντεο εξερευνώντας τις ρίζες των δυτικών προκαταλήψεων για το χρώμα. Το Chroma , μια νέα έκθεση στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης, εξερευνά την τεχνοχρωμική μας κληρονομιά – και τις ρίζες μιας προκατάληψης που βρίσκεται βαθιά στην ιστορία της τέχνης. Βασίζεται στην έρευνα του καθηγητή Vinzenz Brinkmann και της Dr Ulrike Koch-Brinkmann, ηγετών στον τομέα των αρχαίων μελετών πολυχρωμίας που έχουν αποκαλύψει αρχαία σχέδια χρώματος χρησιμοποιώντας το υπεριώδες φως, δημιουργώντας ανακατασκευές του πώς θα εμφανιζόταν αρχικά η ελληνική και η ρωμαϊκή γλυπτική.

  Ωστόσο, έχουν συναντήσει κριτική στην πορεία. «Αυτοί οι φύλακες του καλού γούστου… οι διανοούμενοι – δεν μπορούν να το διαχειριστούν – η σύγκρουση είναι πολύ σκληρή», λέει ο καθηγητής Brinkmann. Είναι μια τάση που ανέδειξε ο καλλιτέχνης David Batchelor στο βιβλίο του Chromophobia. «Όσο περισσότερο διαβάζω, τόσο περισσότερο παρατηρώ αυτό το μοτίβο αντίστασης στο χρώμα· αυτή την τάση να αντιμετωπίζουμε το χρώμα ως άλλο, ως θηλυκό, ανατολίτικο, πρωτόγονο, βρεφικό ή κιτς ή καλλυντικό», λέει.

 Στο βίντεο, ο Wilson ανακαλύπτει γιατί δεν εκτιμούμε το χρώμα, αμφισβητώντας μια παρεξήγηση αιώνων. Όπως του λέει η επιμελήτρια του Chroma, Sarah Lepinski: «Είναι σημαντικό το κοινό να κατανοήσει τον τρόπο με τον οποίο βλέπει την αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή γλυπτική δεν είναι ο τρόπος που πρωτοδημιουργήθηκε».

Πηγές

BBC, Μάθιου Γουίλσον

Νέες ανακαλύψεις από τις χαμένες πόλεις του δέλτα του Νείλου

  Τον 2ο αιώνα π.Χ., καταστροφή έπληξε την αιγυπτιακή πόλη Θώνις-Ηράκλειο. Ένα παλιρροϊκό κύμα και καταστροφικές κατολισθήσεις, που προκλήθηκαν από τη ρευστοποίηση του εδάφους μετά από έναν σεισμό, κατέστρεψαν ολόκληρα κτίρια, θάβοντάς τα κάτω από τα νερά του κόλπου Aboukir και διατηρώντας το περιεχόμενό τους στον πυκνό πηλό του Νείλου. Μέχρι σήμερα, οι θεαματικές υποβρύχιες ανακαλύψεις στις εκβολές του Νείλου περιλαμβάνουν περισσότερα από 70 πλοία, τα οποία προσφέρουν πληροφορίες για την αρχαία ναυπηγική, κολοσσιαία αγάλματα και έναν τεράστιο ναό αφιερωμένο στον Amun-Gereb (βλ. CWA 60 και 95). Σε αυτό το ιδιαίτερο, ιερό μέρος πήγαν οι νέοι Φαραώ για να λάβουν τη δύναμή τους από τον θεό Αμούν. Ο μήκους 150 μέτρων ναός στο Θώνης-Ηρακλείου έπεσε σε αρχαίο κανάλι γεμίζοντας το. Τώρα, νέα ευρήματα προσθέτουν περισσότερες λεπτομέρειες στην εικόνα της θρησκευτικής δραστηριότητας στη σημαντική βυθισμένη πόλη,

  «Γνωρίζαμε ήδη για τον μεγάλο ναό του Amun-Gereb», είπε στο CWA ο Franck Goddio, ο οποίος ηγείται μιας ομάδας από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Υποβρύχιας Αρχαιολογίας (IEASM) στον κόλπο Aboukir. «Ανακαλύψαμε ένα μεγάλο κανάλι νότια του ναού, με μέρος του ναού μέσα. Υπήρχαν κομμάτια από αρχιτεκτονικά συντρίμμια, τελετουργικά όργανα και αγαλματίδια σε παρθένα κατάσταση. Μέσα στο κανάλι, βρήκαμε και ένα μικρό στρογγυλό ναό. Είναι θόλος, ελληνικός πρωτοδωρικός ναός. Πριν από χρόνια, είχαμε βρει μια στρογγυλή βάση, οπότε τώρα καταλαβαίνουμε τι είναι».

   Με διάμετρο 5,5 μέτρα, η θόλος είναι πολύ μικρότερη από τον διπλανό της γείτονα, τον μεγάλο ναό του Amun-Gereb. Ενώ η ταύτιση της θεότητας που λατρεύεται σε αυτόν τον μικρότερο ελληνικό ναό δεν είναι καθόλου βέβαιη, υπάρχουν ενδιαφέρουσες ενδείξεις ότι μπορεί να ήταν η Αθηνά, η οποία, χάρη στους δεσμούς της με τη ναυσιπλοΐα, θα είχε σχετική παρουσία σε μια πόλη λιμάνι που χρησίμευε ως η πύλη προς την Αίγυπτο για ναυτικούς από τον ελληνικό κόσμο. Η Ελληνίδα θεά συνδέεται με τον Αιγύπτιο ομόλογό της, Νιθ, τον προστάτη της Κάτω Αιγύπτου, ο οποίος τιμάται στην επιγραφή στη Στήλη του Θώνη-Ηρακλείου, που βρίσκεται στον τέμενο (ιερό περίβολο) του ναού του Αμούν-Γκερέμπ.

 Επιπλέον, οι υποθαλάσσιες ανασκαφές στο Θώνης-Ηρακλείου έχουν αποκαλύψει παλαιότερα πολλά νομίσματα που κόπηκαν με την εικόνα της Αθηνάς. Μαζί με τα ασημένια νομίσματα των αρχών του 4ου αιώνα, η ομάδα του Franck βρήκε ένα βάρος με την εντύπωση του νομίσματος, μια χάλκινη μήτρα και ασημένια πλινθώματα, υποδεικνύοντας ότι πιθανότατα υπήρχε μια χρηματοδοτική συμφωνία μεταξύ Αθήνας και Θώνης-Ηρακλείου, που επέτρεπε στην αιγυπτιακή πόλη να κόψει αυτά τα νομίσματα.

  Ανάμεσα στα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα της θόλου, η ομάδα βρήκε μια σειρά από παρθένα τελετουργικά αντικείμενα, ανάμεσά τους αγγεία (situlae) και κουτάλες (simpula) και λεπτή εγχάρακτη ασημένια κύπελλα. Ανασύρθηκαν επίσης χάλκινα και ασημένια νομίσματα, όπως και αγαλματίδια, όπως μια κεραμική ανασυρόμενη Ίσιδα-Αφροδίτη του 3ου έως 2ου αιώνα π.Χ. («αποκαλύπτοντας τη μήτρα»), η οποία απεικονίζεται να σηκώνει το στρίφωμα των ρούχων της. Ακριβώς όπως η Αθηνά και η Νιθ συνδέθηκαν, η Αφροδίτη συγχωνεύθηκε με τις αιγυπτιακές θεές της γονιμότητας, την Ίσιδα, τη Χάθορ και τον Μπαστέτ στην ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο.

  Όπως ο ναός του Amun-Gereb, η θόλος χρονολογείται από τις αρχές του 4ου αιώνα π.Χ. Ήταν ακόμα ενεργό όταν βυθίστηκε στο κανάλι τον 2ο αιώνα π.Χ. Είναι ενδιαφέρον ότι μεταξύ των κεραμικών (πολλά από τα οποία είναι πολύ καλά διατηρημένα), η ομάδα βρήκε (ελληνική) αττική κεραμική από τα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ. Και αυτά ήταν σε άριστη κατάσταση και ήταν ήδη αιώνων μέχρι την κατάρρευση της θόλου.

Χαρτογράφηση Canopus

 Οι εργασίες συνεχίστηκαν και στο Canopus, περίπου 3,5 χλμ δυτικά του Θώνης-Ηρακλείου. Και αυτή η πόλη καταστράφηκε σε φυσική καταστροφή, αλλά αργότερα από τον Θώνη-Ηράκλειο, τον 8ο αιώνα μ.Χ.

 Ο Franck και η ομάδα του εντόπισαν για πρώτη φορά τα ερείπια της πόλης κάτω από τα νερά πριν από δύο δεκαετίες, αλλά τώρα νέες μέθοδοι οδηγούν σε περαιτέρω ανακαλύψεις. Εξήγησε, «Πάντα προσπαθούμε να αναπτύσσουμε νέες διαδικασίες. Μεταξύ 1997 και 2000, είχαμε ήδη κάνει μια πλήρη έρευνα, αλλά εξακολουθούμε να πραγματοποιούμε νέες έρευνες με νέα πρωτότυπα για να αξιολογούμε όλο και περισσότερα».

 «Χρησιμοποιήσαμε ένα νέο προφίλτρο κάτω από το κάτω μέρος, το οποίο δίνει μια τρισδιάστατη απόδοση του τι βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια, και διαπιστώσαμε ότι η πόλη εκτεινόταν πολύ πιο νότια από ό,τι πιστεύαμε πριν. Είναι μια επέκταση μεταξύ 750 και 800 μέτρων, ανάλογα με το από πού μετράτε στην πόλη.'

 Βρίσκεται στα νότια της προηγουμένως εξερευνημένης περιοχής με τους ναούς, τα μνημεία και το χριστιανικό μοναστήρι (το οποίο χτίστηκε το 391 μ.Χ. χρησιμοποιώντας υλικό από παλαιότερο ναό του Σέραπι που καταστράφηκε από χριστιανούς), δοκιμαστικές ανασκαφές σε αυτό το νέο τμήμα της πόλης έχουν αποκαλύψει ρωμαϊκές κατασκευές που χρονολογούνται στον 2ο αιώνα μ.Χ. Υπάρχει ένα πλινθόκτιστο σύστημα ύδρευσης, ένα λουτρό και άλλα κτίρια που δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί.

Οικοδομικά συντρίμμια και ευρήματα, συμπεριλαμβανομένων βυζαντινών χρυσών νομισμάτων και κοσμημάτων αναμεμειγμένα με ισλαμικά χρυσά νομίσματα, μαρτυρούν τη μετέπειτα ζωή της τοποθεσίας. Ο Franck είπε, «Γνωρίζαμε ότι η πόλη καταλήφθηκε στη βυζαντινή περίοδο από προηγούμενα ευρήματα, αλλά τώρα έχουμε σταθερά στοιχεία για τη συνεχιζόμενη κατοχή από τις αρχές του 6ου αιώνα π.Χ. έως τα μέσα του 8ου αιώνα μ.Χ.».

Όλες οι εικόνες: φωτογραφία του Christoph Gerigk © Franck Goddio / Ίδρυμα Hilti.

Πηγές: 

The Past