Γεννήθηκε στη Βενετία, όντας γιος ενός ράφτη, και από νεαρή ηλικία έμαθε την τέχνη της ξυλογραφίας στη Ραβένα. Αργότερα σπούδασε στη Ρώμη, όπου ανακηρύχθηκε διδάκτωρ της θεολογίας, ενώ παράλληλα μελέτησε αστρονομία, ευκλείδεια γεωμετρία και αρχαία φιλοσοφία. Η φήμη του τον οδήγησε στον διορισμό του ως επίσημου Κοσμογράφου της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας. Το 1684 ίδρυσε στη Βενετία την Accademia Cosmografica degli Argonauti, η οποία θεωρείται η πρώτη γεωγραφική εταιρεία στην Ευρώπη.
Ο Κορονέλλι θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους κατασκευαστές σφαιρών στην ιστορία της χαρτογραφίας. Το 1678 κατασκεύασε δύο υδρόγειες σφαίρες εξαιρετικής τεχνικής και διαμέτρου 175 εκατοστών για τον Ρανούτσιο Β΄ Φαρνέζε. Μεταξύ 1681 και 1683 δημιούργησε στο Παρίσι ένα διάσημο ζεύγος σφαιρών (μία γήινη και μία ουράνια) για τον βασιλιά Λουδοβίκο ΙΔ΄. Κάθε σφαίρα είχε διάμετρο περίπου 3,84 μέτρα και βάρος δύο τόνους.
Η κατασκευή των γιγάντιων σφαιρών του Vincenzo Coronelli —με κορυφαίο παράδειγμα το ζεύγος ουράνιας και επίγειας σφαίρας για τον Λουδοβίκο ΙΔ΄ (1681–1683, διαμέτρου περίπου 4 μέτρων και βάρους 2 τόνων η καθεμία)— απαιτούσε πρωτοποριακή μηχανική και καλλιτεχνική ακρίβεια.
Ο Κορονέλλι εφάρμοζε δύο διαφορετικές μεθόδους ανάλογα με το μέγεθος και τη μοναδικότητα του έργου.
Για τις γιγάντιες σφαίρες του Παρισιού (γνωστές ως Σφαίρες του Marly), οι οποίες σήμερα εκτίθενται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας (BnF), δεν χρησιμοποιήθηκαν τυπωμένα χαρτιά, αλλά απευθείας ζωγραφική σε πολυεπίπεδο σκελετό. Η βάση αποτελούνταν από καμπύλες ξύλινες δοκούς (μήκους περίπου 3 μέτρων και πλάτους 10 εκατοστών στον ισημερινό) συναρμολογημένες γύρω από έναν κεντρικό άξονα. Στο εσωτερικό της σφαίρας υπήρχε ειδική μικρή θύρα, ώστε ο Κορονέλλι και οι τεχνίτες του να μπαίνουν μέσα και να εργάζονται στην εσωτερική ενίσχυση.
Ο ξύλινος πυρήνας καλύφθηκε με ασβεστοκονίαμα πάχους περίπου 2,5 εκατοστών (1 ίντσας) για να αποκτήσει το σχήμα απόλυτη σφαιρικότητα. Πάνω από τον γύψο τοποθετήθηκε ένα στρώμα από χοντρό, ακατέργαστο ύφασμα (όπως λινάτσα) για αντοχή. Στη συνέχεια, τυλίχθηκε με δύο στρώσεις πολύ λεπτού, φίνα επεξεργασμένου υφάσματος (πάχους περίπου 6 χιλιοστών).
Η τελική λεία υφασμάτινη επιφάνεια προετοιμάστηκε ώστε να δεχτεί απευθείας τη χειρόγραφη ζωγραφική αποτύπωση των χαρτών, των αστερισμών και των επιχρυσωμένων λεπτομερειών από τους καλλιτέχνες της γαλλικής αυλής.
Η τεχνική των «ατράκτων» (Gores) για μικρότερες εμπορικές σφαίρες του εργαστηρίου του στη Βενετία (διαμέτρου από 50 εκ. έως 1,10 μ.), ο Κορονέλλι τυποποίησε τη διαδικασία παραγωγής, την οποία κατέγραψε αναλυτικά στο εγχειρίδιό του Epitome Cosmografica (1693).
Κατασκεύαζε έναν ελαφρύ κοίλο πυρήνα από ξύλο και πεπιεσμένο χαρτί (papier-mâché), τον οποίο κάλυπτε με πολλαπλές λεπτές στρώσεις γύψου, λειαίνοντάς τον με ειδικό μεταλλικό οδηγό (ημικυκλικό τόρνο).
Χάραζε τους χάρτες σε χάλκινες πλάκες με τη μορφή επιμήκων, μυτερών λωρίδων (σαν φέτες πορτοκαλιού) που ονομάζονται gores, καθώς και δύο κυκλικών καλυμμάτων για τους πόλους. Οι χάρτινες λωρίδες βρέχονταν για να αποκτήσουν ελαστικότητα, κολλούνταν με ακρίβεια πάνω στη γύψινη σφαίρα ώστε να ενώνονται τέλεια οι μεσημβρινοί, χρωματίζονταν στο χέρι και προστατεύονταν με στρώσεις βερνικιού.
λεοναρντο φριγκο
venice in Peril
wikipedia
sciencedirect
